Архиви: Енциклопедија

МЕДИЦИНСКИ ФАКУЛТЕТ ВО СКОПЈЕ. Владата на РМ на 6. Ⅲ 1947 г. донесе Указ за формирање на Мед. ф. во Скопје. На 17. Ⅲ е одржана првата седница на Наставничкиот совет, составен од Хируршките клиники на Медицинскиот факултет во Скопје 19 наставници избрани од Матичната комисија. За прв декан е избран проф. д-р С. Боздов,… Continue reading МЕДИЦИНСКИ ФАКУЛТЕТ ВО СКОПЈЕ

МЕДИЦИНСКИ ЦЕНТРИ ВО МАКЕДОНИЈА – организационен облик од областа на здравствената заштита што ги обединува дејностите на здравствениот дом и на општата болница заради обезбедување примарна, специјалистичко-консултативна и болничка здравствена заштита во една функционална целина. Мед. ц. се формирани по одлуката на сојузно и републичко ниво (1964) за интеграција на здравствените установи. Реформите во здравствениот… Continue reading МЕДИЦИНСКИ ЦЕНТРИ ВО МАКЕДОНИЈА

МЕЃУНАРОДЕН ЕВРЕЈСКИ СОЈУЗ (АЛЛИАНЦЕ ИСРАЕЛИТЕ УНИВЕРСЕЛЛЕ) – меѓународна еврејска образовна организација. Отворила училиште во Скопје (1905). Наставен јазик бил францускиот, покрај хебрејскиот и турскиот јазик. Се изучувале еврејска и општа историја, бил толкуван Танахот, а девојчињата посетувале везење и шиење. Училиштето (по 1913) го посетувале 320 ученици и 172 ученички, како прва генерација што учела… Continue reading МЕЃУНАРОДЕН ЕВРЕЈСКИ СОЈУЗ

МЕЃУНАРОДНАТА КРИЗНА ГРУПА И РМ – меѓународна невладина организација, чии одлуки немаат правно задолжителна сила за меѓународно-правните субјекти. Таа не е субјект на меѓународното право, но е влијателен субјект на меѓународните односи. Нејзината моќ произлегува од активностите што ги врши во процесот на „јакнење на моќта на меѓународната заедница за предвидување, разбирање и спречување конфликти“,… Continue reading МЕЃУНАРОДНАТА КРИЗНА ГРУПА И РМ

МЕЃУНАРОДНИ ВОЕНИ МИСИИ ВО МАКЕДОНИЈА – мисии на држави, групи држави, меѓународни организации, сојузи или ентитети што позиционираат вооружени сили на територијата на Македонија. Во текот на ⅩⅩ и ⅩⅩⅠ в. во Македонија се позиционираат 12 воени мисии: февруарисептември 1903 г., воспоставена со Виенската спогодба (февруари 1903) во функција на спроведување на Февруарските реформи на… Continue reading МЕЃУНАРОДНИ ВОЕНИ МИСИИ ВО МАКЕДОНИЈА

МЕЃУНАРОДНИ ВОЕНИ ОПЕРАЦИИ ВО КОИ УЧЕСТВУВА РМ – воени операции на држава, група држави, меѓународни организации, здружени коалиции или ентитети во кои учествуваат припадници на вооружените сили на РМ. Во периодот од 2001 до 2007 г., припадници на вооружените сили на РМ, врз основа на Меморандумот за разбирање, склучен помеѓу Владата на РМ и Меѓународните… Continue reading МЕЃУНАРОДНИ ВОЕНИ ОПЕРАЦИИ ВО КОИ УЧЕСТВУВА РМ

МЕЃУНАРОДНИ РЕВИЗОРСКИ СТАНДАРДИ (МРС) – водичи во рамките на процесот на хармонизација што го почнаа Меѓународната федерација на сметководители (МФС) и нејзините членки. Комитетот за меѓународна ревизорска практика (КМРП) веќе има објавено 29 водичи за меѓународна ревизорска практика (до 1990). Стана повеќе од јасно дека глобалните пазари на капиталот имаат потреба од ревизорски стандарди за… Continue reading МЕЃУНАРОДНИ РЕВИЗОРСКИ СТАНДАРДИ

МЕЃУНАРОДНИ СМЕТКОВОДСТВЕНИ СТАНДАРДИ (МСС) – општоприфатени стандарди, креирани и публикувани во периодот 1973–2000 г. од страна на Комитетот за меѓународни сметководствени стандарди (КМСС). Од 2001 г. КМСС се заменува со Одбор за сметководствени стандарди, во чии ингеренции спаѓа ажурирањето и публикувањето на МСС. Изминативе неколку години Одборот, меѓу другото, надополни некои од МСС, а дел… Continue reading МЕЃУНАРОДНИ СМЕТКОВОДСТВЕНИ СТАНДАРДИ

МЕЃУНАРОДНО ПРИЗНАВАЊЕ НА РМ – процес на констатирање на фактот на (ре)конституирање на РМ како субјект во меѓународното право и политика што започнува да тече по доставувањето на сетот од документи: Пис-мо на претседателот Киро Глигоров до сите шефови на држави и на влади во светот за признавање на РМ (2. ⅩⅠⅠ 1991); Писмо на… Continue reading МЕЃУНАРОДНО ПРИЗНАВАЊЕ НА РМ

МЕЗИЈА ГОРНА (Моесиа Супериор) – раноримска провинција со седиште во Скупи. По потчинувањето на Трибалите, територијата на Мезија била придодадена кон територијата на Македонија, под гувернерот Марко Ликиниј Крас (29-28 г. пр.н.е.). Подоцна, во 6 г. н.е, таа била издвоена, а во 46 г. н.е. оформена како посебна провинција (од Дрина, на запад, до Црно… Continue reading МЕЗИЈА ГОРНА

МЕЗОЗОИК – средно геолошко раздобје што траело околу 185 млн. години (250–65 млн.г.) и е поделено на тријаски, јурски и креден период. Во Македонија е развиен претежно во Западномакедонската и во Вардарската зона, а со помали маси и во Српско-македонскиот масив, со тријаски, јурски и кредни карпести комплекси. Тријас е широко распространет, пред сè во… Continue reading МЕЗОЗОИК

МЕКОТЕЛИ (Моллусца) – тип без’рбетни животни, чие тело обично е поделено на глава, труп и стапало, но кај некои видови главата или стапалото може да се редуцирани делумно или целосно. Горниот дел од телото е прекриен со слој што се нарекува мантија, кој ја излачува черупката. Во животинскиот свет тие се втора Полжав (Гастропода) група… Continue reading МЕКОТЕЛИ

МЕЛАМЕД, Меир (Скопје, ⅩⅤⅠ в.) – рабин и писател. Бил член на рабинскиот суд во Скопје. Ја напишал книгата на прашања и одговори „Мишпате цедек“. Неговиот татко шемтов бен Јаков Ме-ламед бил рабин во скопската синагога „Бет Аарон“. Од ова семејство потекнува прочуениот научник и лекар, Аврахам Меламед, што служел (1630) во синагогата „Бет Аарон“.… Continue reading МЕЛАМЕД, Меир

МЕЛАС, Павлос (1870 – с. Статица, Ⅹ 1904) – офицер на Грчката војска, член на „Етники етерија“, активно работел на формирање и испраќање грчки вооружени чети за дејствување во Македонија. Назначен за главен шеф на грчките чети во регионот на Битола и Костур (1904). Бил убиен во судир со османлиските сили. ЛИТ.: Доуглас Дакин, Тхе… Continue reading МЕЛАС, Павлос

МЕЛЕАГАР (Ⅳ в.) – македонски благородник, хетајрос и војсководец на Александар Ⅲ. Учествувал во војните на Александар со Трибалите (335) и во походот на Исток (334–323). Им бил верен на кралот Александар и на династијата. По смртта на Александар, бил убиен од приврзаниците на Пердика. ЛИТ.: Ф. Папазоглу, Историја на хеленистичкиот период (336–275 г.пр.н.е.), Скопје,… Continue reading МЕЛЕАГАР

МЕЛЕТИЈ Ⅱ – софиски митрополит и охридски архиепископ (24. Ⅹ 1676 – втората половина на 1677). На функцијата бил избран со особена благонаклоност на цариградскиот патријарх. Патувал за барање помош во Русија. Познат е како составувач на кодекс на Охридската архиепископија (1. Ⅴ 1677). Се откажал од функцијата од финансиски причини и под притисок на… Continue reading МЕЛЕТИЈ Ⅱ

МЕЛЕТИЈ И (ХВ¶¶ в.) – охридски архиепископ (1638–1653). Бил софиски митрополит (1628), од каде што бил сменет (1631). Охридски архиепископ станал на 26. Ⅸ 1638. Како поглавар на Охридската црква во изворите се спомнува во 1644 г., кога бил заменет од архиепископот Харитон. Барал помош од Русија и претендирал да стане вселенски патријарх и поглавар… Continue reading МЕЛЕТИЈ И

МЕЛИОРАЦИЈА НА ПОЧВАТА – подобрување на својствата на почвата со примена на разни мелиоративни мерки, кои имаат подолготрајно, т.е. повеќегодишно дејство. Претставува позитивна антропогенизација на почвата. Во нашето земјоделство, во поголема или помала мера, се применуваат следните мелиоративни мерки: борба против ерозијата, теренски мелиорации, промена на механичкиот состав, хумизација, хидротехнички мелиорации, десалинизација, деалкализација, мелиоративно ѓубрење… Continue reading МЕЛИОРАЦИЈА НА ПОЧВАТА

МЕЛКОЛИЈАН, Леон Кирков (с. Зибивче, Ристовац, Србија, 15. Ⅺ 1892 – Загреб, 1973) – спец. хирург, анатом, проф. на Мед. ф. во Скопје. Дипломирал на Мед. ф. во швајцарија. Спец. по општа и абдоминална хирургија, подрачје во кое и хабилитирал. Вонреден професор по предметот анатомија (1948–1956). ЛИТ.: Алманах на првата генерација студенти на Медицинскиот факултет… Continue reading МЕЛКОЛИЈАН, Леон Кирков

МЕЛНИК – град во Пиринскиот дел на Македонија, Република Бугарија, со 286 ж. (1992). Се наоѓа во југозападните падини на Пирин Планина, од двете страни на Мелничка Река, на надморска височина од околу 400 м. Климата е променето средоземноморска. Името му доаѓа од зборот мел што значи бела глина. М. е стар град со многу… Continue reading МЕЛНИК

МЕМЕТИ, Евзи (с. Липково, Кумановско, 10. Ⅵ 1936) – просветен работник. Завршил Учителска школа во Тетово. Како член на КПМ (од 1955), бил секретар на Општинскиот комитет на СКМ во Куманово, член на Универзитетскиот комитет на СКМ во Скопје, претседател на Општинскиот одбор на ССРНМ во Куманово и потпретседател на Републичкиот собор на Собранието на… Continue reading МЕМЕТИ, Евзи

МЕМИШОВ, Сабри (Делчево, 1910) – политички деец. Бил учесник во НОБ и резервен поручник на ЈНА. По Ослободувањето завршил Средна партиска школа во Скопје и бил народен пратеник во Републичкиот собор на Народното собрание на НРМ (1957). С. Мл. Градскиот женски хор од Тетово „Менада“

„МЕНАДА“, ГРАДСКИ ЖЕНСКИ МЛАДИНСКИ ХОР, ТЕТОВО – основан во 1981 г., на £ело со диригентот Ивица Зориќ. Богатиот репертоар и високото ниво на интерпретација на Хорот му овозможија учество на повеќе фестивали и натпревари во земјата и во странство. Потврда за високото реноме на овој хор се наградите и признанијата добиени во текот на 1995-2001… Continue reading МЕНАДА , ГРАДСКИ ЖЕНСКИ МЛАДИНСКИ ХОР, ТЕТОВО

МЕНАЏМЕНТ – универзален процес на ефективно и ефикасно извршување на работата со помош на други луѓе и ангажирање на ресурсите за остварување на однапред дефинираните цели на претпријатието. Првиот елемент се однесува на менаџментот како универзален процес. Менаџментот е универзална активност, бидејќи се однесува за сите видови претпријатија, за сите функции и на сите нивоа… Continue reading МЕНАЏМЕНТ