Архиви: Енциклопедија

КАМШИКАРИ (Мастигопхора-Флагеллата) – праживотни. Основен белег на оваа класа е присуството на камшици (флагелуми) со чи-јашто помош се движат. Обликот на телото кај различни видови е различен (од вретеновиден до топчест) и зависи од брзината на нивКамшикари ното движење и условите во кои живеат. По-веќето видови се размножуваат бесполово (со проста делба), но има и… Continue reading КАМШИКАРИ

КАНАДСКО-МАКЕДОНСКА ФЕДЕРАЦИЈА . (Торонто, Канада, авг. 1990) – федерација на македонски друштва со примарна дејност лобирање за признавање на независноста на Република Македонијаи нејзин прием во Обединетите Нации. Била активна за обезбедување финансиска и материјална помош за РМ. Сл. Н.-К.

КАНАДСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ. Врските датираат од почетокот на ⅩⅩ в. (особено по Илинденското востание), кога претходно започнатиот процес на иселување Македонци се интензивира и трае до денес. Во времето и по Балканските војни Македонците во Канада организираат протести (Торонто, Хамилтон) на кои апелираат против поделбата на Македонија. Во септември 1913 г. во Торонто се… Continue reading КАНАДСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ

„КАНАДСКО-МАКЕДОНСКИ ДОМ“, ИСЕЛЕНИЧКИ ЦЕНТАР (Торонто, Онтарио, Канада, 1969) – центарот (со комплексот модерни згради), целосно е ставен во функција во 1979 г. Во рамките на Центарот се активни и Женската секција „ќерките на Македонија“ (формирана во 1977) и Канадско-македонското историско друштво со својата библиотека. Сл. Н.-К.

КАНАДСКО-МАКЕДОНСКО ИСТОРИСКО ДРУШТВО (Торонто, Канада, 1991 ‡) – собира и ја регистрира потребната документација и материјали за македонскиот национален идентитет, традициите, културата, религијата, јазикот. Организира предавања од областа на македонската историја, јазикот и културата. Сл. Н.-К.

КАНДИЛКА, МАКЕДОНСКА .(Фритиллариа мацедоница Борнм.) – флористички субендемит од фамилијата Лилиацеае (кринови), познат за планините Јабланица и Дешат. Се наоѓа на светската црвена листа на загрозени растенија (ИУЦН 1997 Ред Лист оф Тхре-Македонска атенед Плантс). Вл. М. кандилка Глигор Каневче

КАНЕВЧЕ, Глигор (Охрид, 1. Ⅰ 1946) – редовен професор на Техничкиот факултет во Битола по предметите термодинамика, одржлив енергетски развој и индустриски сушари. Дипломирал на Машинскиот факултет во Бел-град (1969), а докторирал на Универзитетот во Нови Сад (1982). Се вработува во фабриката „Индустрија за прецизна механика” во Белград. Од 1970 до 1983 г. е вработен… Continue reading КАНЕВЧЕ, Глигор

КАНЕВЧЕ, Љубица (Панчево, 25. IX 1946) – редовен професор на Техничкиот факултет во Битола (предава Операциони истражувања, Теорија на одлучување, Технички мерења и Нуклеарни реактори). Дипломирала и магистрирала на Електротехничкиот факултет во Белград, а докторирала на Машинскиот факултет при Универзитетот во Белград (1992). Се вработува во Институтот за нуклеарни науки „Борис Кидрич – Винча”. Од… Continue reading КАНЕВЧЕ, Љубица

КАНТАРИОН, ДИМОНИЕВ .(Хѕперицум димониеи Вел.) – локален македонски флористички ендемит од фамилијата Хѕперицацеае (Гуттиферае), познат само за Гевгелиско, клисурата на Коњска Река и планината Беласица. Вл. М. Ристо Кантарџиев

КАНТАРЏИЕВ, Ристо Борисов (Струмица, 13. Ⅴ 1917 – Скопје, 27. Ⅴ 2001) – педагог, универзитетски професор. Завршил учителска школа (1938), студии по педагогија на Филозофскиот факултет во Белград (1949), докторирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1960). Бил учител во повеќе места во Гевгелиско. Од 1950 до пензионирањето (1983) работел на Филозофскиот факултет во Скопје (ред.… Continue reading КАНТАРЏИЕВ, Ристо Борисов

КАНТАРЏИЕВ, Чудомир Петров (Сливен, 23. IX 1883 – Пловдив, 17. IX 1924) – Бугарин, учесник во македонското револуционерно движење. Во 1904 г. станува четник на Јане Сандански, член на Серскиот окружен револуционерен комитет и окружен ревизор на четите во тој крај. По Младотурската револуција се легализира и дејствува на културно-просветното издигнување на серското население. Како… Continue reading КАНТАРЏИЕВ, Чудомир Петров

КАНЧЕСКА-МИЛЕВСКА, Елизабета (Велес, 30. Ⅵ 1970) – асистент на ЕУ, министер за култура. Средното образование го завршила во гимназијата „Јосип Броз Тито” во Скопје. Дипломирала на Филозофскиот факултет (социологија) во Скопје (1993). Магистрирала на постдипломските „Европски студии за интеграција и комуникации” на истиот факултет на тема „Општествената заштита на културното наследство во контекст на културната… Continue reading КАНЧЕСКА-МИЛЕВСКА, Елизабета

КАПАН АН .(Скопје, Стара чаршија, сред. ⅩⅤ в.) – споменик на културата. Изграден под ктиторство на Иса-бег, третиот османлиски заповедник на Скопје и на Скопското краиште. Името го добил според големиот јавен кантар (ар.: каббан), кој се наоѓал пред неговиот главен влез. Има површина од 1.086 м², а на двата ката се нижат вкупно 44… Continue reading КАПАН АН

КАПИШТЕЦ (Долно Водно, Скопје) – во претхристијанскиот историски период идолско место за поклонение, христијанско свето место, со култни извори, викани „капишти”, со манастир „Свети Јован Крстител”, изграден во 1985 г. (на местото на старата црква од 1937 г.) и капела „Покров на Пресвета Богородица”.ЛИТ.: Ацо Александар Гиревски, Манастир Свети Јован Крстител, Скопје, 1992; ш. Кулишиќ,… Continue reading КАПИШТЕЦ

КАПОДИСТРИЈАС, Јоанис (Крф, 11. Ⅱ 1776 – Навплион, 9. Ⅹ 1831) – прво државен секретар на Јонската Република (1800–1807); руски министер за надворешни работи (1816–1822) и прв претседател на Грција (1828). До рускиот цар испратил проект за поделба на Европска Турција на пет држави (1827), меѓу кои предлагал да се создаде и „Кралство Македонија”. Не… Continue reading КАПОДИСТРИЈАС, Јоанис

КАПЧЕВ, Георги (Охрид, 1868 – ?) – гарибалдинец, револуционер, публицист. Како доброволец се бори заедно со велешанецот Димитар Николов во одредот на Џузепе Гарибалди во Италија (1848). При повлекувањето на одредот кон Венеција учествува во акцијата за спасување на своето семејство. Во текот на 1898 – 1899 г. во Загреб го издава весникот „Македонија”, на… Continue reading КАПЧЕВ, Георги

КАРАДАЧКИ НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ПАРТИЗАНСКИ ОДРЕД (Менкова Колиба, близу до Куманово, 12. Ⅹ 1941 – с. Белановце, Кумановско, Ⅹ 1941) Борбениот пат на Карадачкиот народноослободителен партизански одред – партизанска единица на НОВ и ПОМ. Одредот бил формиран од 15 работници (12 Македонци, двајца Албанци и еден Хрват). За командант на Одредот бил назначен Боро Илиев Менков, а… Continue reading КАРАДАЧКИ НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ПАРТИЗАНСКИ ОДРЕД

КАРАДЕЛЕВ, Митко (Богданци, 6. IX 1959) – доктор по биолошки науки; специјалност – микологија. Клучен за развојот на микологијата во Македонија. Ос-новач на Миколошката лабораторија на Институтот за биологија при Природно-математичкиот факултет во Скопје. М. К. КАРАДУЗЕН – народен музички инструмент од персиско-арапско потекло, од фамилијата тамбури. Спаѓа во групата двогласни тамбури, бидејќи се користат… Continue reading КАРАДЕЛЕВ, Митко

КАРАЃОЗОВ, Панче Александров (Штип, 18. Ⅲ 1903 – Скопје, 28. Ⅰ 1971) – хирург, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје. Завршил Мед. ф. во Виена (22. Ⅶ 1929), а хабилитирал на тема за туморите на дојките. Бил на специјализација во Ерланген (Германија) и во Белград. Се усовршувал во повеќе југословенски и европски Клиники. Творец… Continue reading КАРАЃОЗОВ, Панче Александров

КАРАЃУЛЕ, Анѓеле (ⅩⅠⅩ в.) – прочуен ќеманеџија, член на една од најстарите охридски чалгиски тајфи. Автор е на многу стари охридски песни, меѓу кои и на познатата „Фанче оди во Калишта”, инспирирана од вистински личности и создадена околу 1860 г. Со својата тајфа бил прочуен и настапувал на главните панаѓури што се одржувале во тоа… Continue reading КАРАЃУЛЕ, Анѓеле

КАРАЈАНОВ, Илија (Гевгелија, 8. Ⅶ 1943) – поет, есеист, критичар. Завршил Филозофски факултет во Скопје. Поет на родното јужно поднебје, лирски хроничар на современоста и вљубеник во историската традиција на Македонија. ДЕЛ: стихозбирки: Сончогледово око, Ск., 1978; Цветови на слободата, Ск., 1979; Полноќен синопис, Ск., 1987; Слики од југот, Гевгелија, 1995; Зорници во со-нот, Ск.,… Continue reading КАРАЈАНОВ, Илија

КАРАЈАНОВ, Петар (Гевгелија, 4. Ⅴ 1936) – новинар, публицист, општественик. Работел како новинар, уредник и главен уредник Петар Карајанов на „Млад борец” (1955-1963), коментатор, уредник и заменик главен уредник во Радио Скопје (1964-1972), главен уредник и директор на НИРО „Комунист” (1973 – 1980). ДЕЛ: Авангардата на историските крстопати, Ск., 1989; Македонска сага, Ск., 1996; Личности… Continue reading КАРАЈАНОВ, Петар

КАРАКАШЕВИЌ, Богдан Александров (с. Кленак, Србија, 21. Ⅷ 1908 – Скопје, 2. Ⅻ 1996) – микробиолог-епидемиолог, редовен проф. на Мед. ф. (1967). Дипломирал на Мед. фак. во Загреб (1934), каде што завршил и специјализација по бактериологија и епидемиологија (1941). Престојувал и се усовршувал во Берлин, Париз, Хамбург, Амстердам и во Прага. По доаѓањето во Скопје… Continue reading КАРАКАШЕВИЌ, Богдан Александров

КАРАМАН, Зора (Буе, Истра, 1907 – ?, 1974) – средно образование завршила во Ново Место (1928), а дипломирала на Филозофскиот факултет во Љубљана, на Групата биологија (1932). Одбранила докторат на Факултети за наравословје ин технологијо во Љубљана (1955) на тема Бѕтхинини (Цолеоптера Балкана са сталисца систематике, зоогеографије ин филогеније). По завршените студии (1934) е пратена… Continue reading КАРАМАН, Зора