ЧАВДАРСКИ, Ванчо

ЧАВДАРСКИ, Ванчо (с. Владимирово, 3. Ⅲ 1930 – Бризбејн, Австралија, 9. Ⅹ 2001) – диригент. Дипломирал диригирање на Белградската музичка академија (проф. Ж. Здравковиќ), а специјализирал во Германија и САД. Добитник е на втора награда на меѓународниот натпревар на млади диригенти во Ливерпул, Англија. Од 1965 до 1970 г. соработувал со ансамблите на Операта и Балетот на МНТ, а во 1992 е уметнички директор на оваа институција. Во периодот од

Прочитај »

ЧАДИКОВСКА-АНАСТАСОВА, Снежана

ЧАДИКОВСКА-АНАСТАСОВА, Снежана (Скопје, 20. Ⅺ 1950) – пијанистка. Својот прв настап на концертниот подиум го бележи на 12. ⅩⅠⅠ 1972 г. и оттогаш е постојано присутна на македонската музичка сцена. До 1984 г. е претежно солист, а потоа и пијано-придружник на голем број македонски и странски музички уметници. И како солист и како придружник настапува во многу музички центри во Македонија и во светот, а има реализирано повеќе снимки за

Прочитај »

ЧАДЛОВСКИ, Ѓорѓи Глигоров

ЧАДЛОВСКИ, Ѓорѓи Глигоров (Скопје, 1. Ⅲ 1943) – невропсихијатар. Мед. ф. завршил во Скопје (1967), а во 1969 г. се вработил на Психијатриската клиника. Специјализирал (1973) и докторирал (1982) во Скопје. Особена преокупација му е психофармакологијата и болестите на депресијата. Бил директор на Клиничкиот центар (1989–1995) и на Психијатриската клиника (1997–1999 и 2002–2006). Автор е на повеќе монографии од областа на психобиологијата и психофармакологијата, како и учебници за психијатрија. БИБЛ.:

Прочитај »

ЧАКАЛАРОВ, Васил

ЧАКАЛАРОВ, Васил (с. Смредеш, Костурско, 1874 – Костурско, 20. Ⅶ 1913) – револуционер, војвода, учесник во Илинденското востание. Завршил прогимназија. Бил осуден и лежел во Корчанскиот затвор (1893), успеал да избега и заминал во Бугарија. Борис Сарафов (1900) го ангажирал и го испратил во Грција за организирање канал за испраќање оружје и муниција за потребите на ТМОРО. Станал костурски војвода (од 1901), учествувал на Смилевскиот конгрес (1903). Бил член на

Прочитај »

ЧАКАЛАРОСКИ, Кочо Петров

ЧАКАЛАРОСКИ, Кочо Петров (Крушево, 24. Ⅳ 1948) – интернист-нефролог, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје. Раководител на Одделението за интензивно нефролошко лекување и нега на болни, генерален секретар на Здружението на нефролозите на СФРЈ, секретар на МЗНДТВО и претседател на Здружението на нефролозите на РМ. Автор е на бројни стручни и научни трудови. Еден од авторите во публикациите „Современа дијагностика и терапија во медицината“ (2000) и „Фармакотераписки прирачник“ (2006).

Прочитај »

ЧАКАР, Јасмина

ЧАКАР, Јасмина (Битола, 4. Ⅶ 1939) – пијанист. Дипломирала на Музичката академија во Загреб (Д. Лукиќ, 1963). Магистрирала на ФМУ во Скопје (В. Крпан, 1976). Професор на ФМУ (19672003). Концертирала како солист и во различни состави, во РМ и во повеќе европски земји. Особено активен и ценет пијано-соработник, со реализирани над триста концертни вечери од тој вид со домашни уметници, како и со гостувачки солисти. Сн. Ч.-Ан.

Прочитај »

ЧАКАР, Петар

ЧАКАР, Петар (Струга, 1912 – 1995) – публицист, драматург, истражувач на културното минато. Извесно време ја раководел манифестацијата Струшки вечери на поезијата. Пишувал драми, од кои изведени му се: „Туѓината тага голема“ во Детроит од наши иселеници (1940) и едночинката „Орлите на Македонија“ од Струшкото културно-уметничко друштво (1944). Пишувал и фељтони за животот на браќата Миладиновци, Ѓорѓија Пулевски, Наум Евро, Ѓорѓи Икономов и др. Ј. Стр.

Прочитај »

ЧАКЕЉА, Михо

ЧАКЕЉА, Михо (Дубровник, 9. И 1909 – Скопје, 12. Ⅳ 1977) – архитект, редовен професор на Архитектонскиот факултет во Скопје. Дипломирал на Архитектонскиот отсек на Техничкиот факултет во Белград (1933). Освен педагошката работа, развил богата проектантска и урбанистичка активност. Учествувал на повеќе анонимни архитектонски конкурси. Се занимава и со графички дизајн. Позначајни реализации: зградата на Вакувската дирекција во Скопје; зградата на Електродистрибуција во Скопје. Го проектирал архитектонскиот дел на термо

Прочитај »

ЧАКМАКОВ, Антон Митов

ЧАКМАКОВ, Антон Митов (Дојран, 28. Ⅱ 1909 – Скопје, 31. ⅩⅠⅠ 1967) – гинеколог, акушер, редовен проф. на Мед. ф. Учесник во НОБ. Дипломирал на Мед. ф. во Белград (1936). Специјализи рал гинекологија и акушерство во Скопје и во Софија (1942), каде што и хабилитирал. Се усовршувал во познати центри во Европа. Бил директор на Гинеколошкоакушерската клиника, шеф на Катедрата по гинекологија и акушерство (1957–1967) и декан на Мед. ф.

Прочитај »

ЧАКОВ, Михаил

ЧАКОВ, Михаил (Гуменџа, 16. Ⅲ 1873 – Софија, 17. Ⅸ 1938) – учител, илинденски војвода. Завршил Ⅵ клас гимназија во Солун. Бил учител во с. Тумба, Ениџевардарско. Во ТМОРО влегол од 1897 г. Бил во четата на М. Попето (1899 –1900), потоа самостоен војвода во Петричко, Драмско, Серско, Кумановско и во Велешко (1901– 1908). Учествувал во Балканските и во Првата светска војна. ИЗВ. и ЛИТ.: Гоце Делчев, Спомени, документи, материали,

Прочитај »

ЧАКШИРИ

ЧАКШИРИ – дел од машка народна носија. Биле изработувани од сура или бела клашна, а некаде и од црна. Биле кроени со должина до глуждовите, а на долниот дел се закопчувале со капаци. Околу џебовите и рабовите биле украсувани со црни гајтани. Празничните чакшири во горниот дел биле пошироки. Како и некои други елементи на машката носија, влегле во употреба во периодот на Османлиската Империја, како влијание на отоманлиската култура

Прочитај »

ЧАЛГИИ ВО МАКЕДОНИЈА

ЧАЛГИИ ВО МАКЕДОНИЈА (тур. çалги – инструмент) – оркестар од персиско-арапско потекло, на Балканот донесен од Османлиите. Чалгиското музицирање се практикувало во градските средини. Составен од четири инструменти: виолина, кларинет, лаута (ут) и дајре. Варијантата на македонската чалгија настанала преку мешање на ориенталните елементи (нерамноделните ритми, зголемена секунда кај тонските низи, честите надолни глисанда, специфичното орнаментирање и сл.) со мелодиите од македонските изворни инструменти и големото богатство на македонските градски

Прочитај »

ЧАЛНИК

ЧАЛНИК – бела правоаголна невестинска крпа, со димензии 100 х 35 или 150 х 20 цм. Го носеле невестите на денот на свадбата и краток период по свадбата. Бил истка ен од бел тенок памук, нашарен со хоризонтални прачки. На краиштата бил орнаментиран со шарки од бојадисан памук (во сино, зелено или црвено), но можел да биде и везен. На главата се врзувал со надиплување по должината во неколку дипли

Прочитај »

ЧАЛОВСКА, Лилјана Ахилова

ЧАЛОВСКА, Лилјана Ахилова (Софија, 3. ⅩⅠⅠ 1920 – Скопје, 20. Ⅶ 1997) – комунистички деец, борец, новинар, политичар, општественик и поетеса. Завршила средно училиште, а потоа заминала на студии во Белград. Била член на СКОЈ (од 1939) и на КПЈ (од 1940), еден од лидерите на македонското студентско движење на Белградскиот универзитет и курир на ЦК на КПЈ на релацијата Белград–Загреб. Непосредно по Априлската војна станала член на МК на

Прочитај »

ЧАЛОВСКИ, Тодор

ЧАЛОВСКИ, Тодор (Гостивар, 23. Ⅷ 1945) – поет, литературен критичар, есеист и преведувач. Основно образование завршил во Галичник, гимназија учел во Скопје и Гостивар, а дипломирал на Филолошкиот факултет на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Работел како новинар во весниците „Студент-ски збор“, „Вечер“ и „Нова Македонија“, во Радио Скопје, како уредник на Културна редакција и на Секторот за култура, литература и уметност, а бил и заменикодговорен уредник на

Прочитај »

ЧАМО, Едхем

ЧАМО, Едхем (Требиње, 30. ⅩⅠⅠ 1909 – Сараево 25. Ⅺ 1996) – ветеринар, редовен проф. на В. ф. во Сараево (од 1950), академик. Дипломирал на В. ф. во Загреб (1938), каде што се здобил и со степенот доктор на ветеринарна медицина (1948). Учесник е во НОБ од 1941 г. По војната врши низа одговор Едхем Чамо ни општествено-политички функции. Бил прв декан на В. ф. во Сараево (реизбиран четири пати

Прочитај »

ЧАПАРОСКИ, Љубомир Трајков

ЧАПАРОСКИ, Љубомир Трајков (с. Галичник, 8. Ⅲ 1938 – Скопје, 10. Ⅷ 1999) – спец. интернист-ревматолог, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје (од 1989). Мед. ф. и специјализација завршил во Скопје, а докторирал во 1976 г. Од 1974–1980 бил шеф на Ревматолошкиот центар (Интерна клиника), од 1980 до 1998 директор на Ревматолошката клиника и декан на Мед. ф. (1994–1996). Бил член на Европската и на Светската лига против ревматизмот.

Прочитај »

ЧАПАРОСКИ, Радослав Трајков

ЧАПАРОСКИ, Радослав Трајков (с. Галичник, 2. Ⅸ 1936) – васкуларен хирург, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје. Дипломирал на Радослав Чапароски Мед. ф. (Скопје, 1961), специјализирал општа хирургија (Скопје, 1968), работел на Клиниката за торако-васкуларна и срцева хирургија (1962–2003). Супспецијализација за васкуларна хирургија завршил во Прага (1974). Ги вовел реконструктивните оперативни интервенции при облитерации во аорто-илијачниот сегмент. Публикувал 68 труда. М. шољ.

Прочитај »

ЧАПЈИ

ЧАПЈИ (Ардеидае) – фамилија средно големи птици од редот штрковидни птици (Цицонииформес), од кои во Македонија се присутни осум видови: воден бик или букавец (Ботаурус стелларис), пурпурна чапја (Ардеа пурпуреа), сива чапја (Ардеа ци- Голема бела чапја нацреа), голема бела чапја (Егретта алба), мала бела чапја (Егретта гарзетта), гривеста чапја (Ардеола раллоидес), ноќна чапја (Нѕцтицораџ нѕцтицораџ) и мал воден бик или мал букавец (Иџобрѕцхус минутус). ЛИТ.: Бирдс ин Еуропе: популатион

Прочитај »

ЧАПОВСКИ, Иван

ЧАПОВСКИ, Иван (с. Пожарско, Воденско, 12. Ⅹ 1936) – поет, романсиер, публицист. Завршил Орото „Чифте чамче“ во сценска изведба на Ансамблот „Танец“ Филозофски факултет во Скопје. Како новинар работел во редакциите на весниците „Вечер“ и „Нова Македонија“, а како режисер во РТВ Скопје. Бил главен уредник и директор на книгоиздателството „Македонска книга“ во Скопје. Член е на ДПМ (1963) и на Македонскиот ПЕН-центар. БИБЛ.: „Пепел под маслините“ (поезија, 1963), „Дожд,

Прочитај »

ЧАРАКЧИЕВ

ЧАРАКЧИЕВ (Кожаров), Асен (Неврокоп, 19. Ⅶ 1911 – Неврокоп, 19. Ⅺ 1988) – припадник на македонското НОД во Пиринскиот дел на Македонија. Член на ВМРО(Об) (1931). На судскиот процес (1936), заедно со сестра му Мара Димитрова-Петрова и другите судени, изјавил дека е Македонец по националност, а не Бугарин. Учествувал во оружената борба на НОД (1941–1944). Бил активен во остварувањето на културната автономија во Пиринскиот дел на Македонија (по 9. Ⅸ

Прочитај »