Tag: Т

ТАВИТИЈАН, Гарабет

ТАВИТИЈАН, Гарабет (Скопје, 26. Ⅳ 1953) – перкусионист, еден од оформувачите на групата „Леб и сол“ (1976). Во 1990 г. ја основал и групата „Парамециум“. Се занимавал и со творештво, создавајќи и музика за театарски претстави („Диво месо“, „Дупло дно“ и др.) и филмска музика („шмеќер“; „Ослободување на …

ТАВИТИЈАН, Гарабет Прочитај »

ТАВЧИОСКИ, Иван Спиров

ТАВЧИОСКИ, Иван Спиров (Прилеп, 25. Ⅺ 1923 – Скопје, 12. Ⅴ 2001) – спец. по дентална патологија и терапија, професор на Ст. ф. Хабилитирал во 1961 г. Публикувал 85 статии. Бил директор на Стоматолошките клиники, раководител и шеф на Катедрата за дентална патологија и терапија, продекан на Мед. …

ТАВЧИОСКИ, Иван Спиров Прочитај »

ТАЕН МАКЕДОНСКО-ОДРИНСКИ КРУЖОК

ТАЕН МАКЕДОНСКО-ОДРИНСКИ КРУЖОК (ТМОК)(С.-Петербург, 1900–1906) – тајна револуционерна и добротворна асоцијација на македонските студенти во С.-Петербург, филијала на ТМОРО во Русија. Иницијатор и прв претседател е студентот на Духовната академија Иван Сапунаров (од Костурско). На првиот состанок на ТМОК (12. Ⅺ 1900) во Протоколната книга е запишано:„Нашиот кружок …

ТАЕН МАКЕДОНСКО-ОДРИНСКИ КРУЖОК Прочитај »

ТАЖАЧКИ ПЕСНИ

ТАЖАЧКИ ПЕСНИ – лирски обредни песни со епски елементи, составен дел на култот кон покојниците. Создавани се главно од жени, како неразделен дел од погребниот ритуал. Некогаш ги исполнуваат интерпретаторки што не се во роднински врски со покојниот, а има случаи и на професионални тажачки. Во нив се …

ТАЖАЧКИ ПЕСНИ Прочитај »

ТАИПИ, Таип

ТАИПИ, Таип (с. Асамати, Ресенско, 26. Ⅹ 1924 – Белград, 19. Ⅹ 2001) – политички деец. Завршил правен факултет. Бил учесник во НОБ (од 1941) како заднински соработник, а потоа како борец во Битолскопреспанскиот НОП одред (од јули 1943), во Првата, а потоа во Третата македонска НОУ бригада. …

ТАИПИ, Таип Прочитај »

ТАИРИ, Џемаил

ТАИРИ, Џемаил (Струга, 1924 – Струга, 1990) – работник и политички деец. Како учесник во НОБ (од 1943) бил политички комесар на чета и заменик политички комесар на баталјон, демобилизиран како резервен капетан на ЈНА. По Ослободувањето работел, главно, како професионален политички работник и меѓу другото, бил секретар …

ТАИРИ, Џемаил Прочитај »

ТАЈАНЕ

ТАЈАНЕ – календарски обичај поврзан со празникот Раѓање на свети Јован Крстител – Иванден (7. Ⅶ/24. Ⅵ). Најдолго се задржал во Прилепско, Битолско и Крушевско. Вечерта спроти Иван-ден групи момчиња и девојки собирале билки, со кои закитувале едно ѓумче и го полнеле со вода од три чешми. Едно …

ТАЈАНЕ Прочитај »

ТАЈВАНСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ

ТАЈВАНСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ. Се воспоставуваат по потпишувањето на документот за воспоставување дипломатски односи во Тајпеј од страна на министерот за надворешни работи на РМ Александар Димитров (27. И 1999) и Одлуката на Владата на РМ (8. Ⅱ 1999) за воспоставување дипломатски односи со Р Кина–Тајван. На 29. …

ТАЈВАНСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ Прочитај »

ТАЈМИШТЕ

ТАЈМИШТЕ – рудник на Фе руда, кој се наоѓа на источните падини на планината Бистра. Тој е карактеристичен претставник на вулканогено-седиментни наоѓалишта на железо. Локализиран е во вулканогено-седиментна средина изградена од различни видови карпи, при што рудната минерализација е ограничена на продуктивниот хоризонт со дебелина од повеќе десетици …

ТАЈМИШТЕ Прочитај »

ТАЈНА ОСЛОБОДИТЕЛНА МАКЕДОНСКА ОРГАНИЗАЦИЈА

ТАЈНА ОСЛОБОДИТЕЛНА МАКЕДОНСКА ОРГАНИЗАЦИЈА (ТОМО) – македонска национална и политичка организа ција во Егејскиот дел на Македонија, основана во Воден на 20. И 1945 г. Организацијата била раководена од 7-члено раководство на чело со Вангел Ајановски-Оче. На 28. Ⅳ 1945 г. ТОМО влегла во составот на Македонскиот народноослободителен …

ТАЈНА ОСЛОБОДИТЕЛНА МАКЕДОНСКА ОРГАНИЗАЦИЈА Прочитај »

ТАКИ, Хамид

ТАКИ, Хамид (с. Ваксинце, Кумановско, 8. Ⅴ 1924) – политички деец. Бил учесник во НОБ (од 1941), член на КПМ (од 1943), заменик политички комесар и политички комесар на баталјон на НОВ и ПОМ. По Ослободувањето бил на разни раководни должности во ЈНА (до 1948), ја завршил Вишата …

ТАКИ, Хамид Прочитај »

ТАКОВСКИ, Јован

ТАКОВСКИ, Јован (с. Умлена, Берово, 18. Ⅲ 1942) – теолог, свештеник, професор, преведувач. Завршил богословија во Приштина, Богословски факултет во Белград (1967), Филолошки факултет во Скопје (1980), а постдипломски студии во Париз. Докторирал како прв доктор по теолошки науки на Богословскиот факултет „Св. Климент Охридски“ во Скопје. Работел …

ТАКОВСКИ, Јован Прочитај »

ТАЛАГАНОВ, Коста

ТАЛАГАНОВ, Коста (Скопје, 4. И 1939) – градежен инженер, редовен професор од областа на сеизмологијата. Дипломирал на Градежниот факултет во Скопје. Во ИЗИИС завршил постдипломски и докторски студии и работел како раководител на отсек, заменик-директор и директор (1976– 2004). Бил член на Агенцијата за евалуација на високото образование …

ТАЛАГАНОВ, Коста Прочитај »

ТАЛЕВСКИ, Владимир

ТАЛЕВСКИ, Владимир (Кичево, 7. Ⅲ 1959) – актер и режисер. Дипломирал актерска игра на ФДУ во Скопје (1983). Од 1983 г. е член на Народниот театар во Битола, потоа градоначалник од ВМРО ДПМНЕ. УЛОГ: Силјан („Црна дупка“), Хамлет (во истоименото дело), Мајсторот („Мајсторот и Маргарита“), Ангеле („Отепувачка“) и …

ТАЛЕВСКИ, Владимир Прочитај »

ТАЛЕСКИ, Благоја Петров

ТАЛЕСКИ, Благоја Петров (псевд. Иван) (Прилеп, 17. И 1924 – Скопје 26. Ⅲ 2001) – припадник на работничкото и на ослободителното движење, политичар и државник. Бил член на КПЈ (од 1940) и учесник и организатор на партизанските одреди во НОБ, член на МК на СКОЈ, секретар на МК …

ТАЛЕСКИ, Благоја Петров Прочитај »

ТАЛЕСКИ, Борка Петров

ТАЛЕСКИ, Борка Петров (псевд. Црниот, Модерното, Октопод) (Прилеп, 19. Ⅷ 1921 – с. Плетвар, Прилепско, 2. Ⅲ 1942) – политички деец, учесник во напредното студентско и ослободителното движење, афирматор на македонската нација. Во 1939 г., како член на КПЈ, учествувал на Илинденските демонстрации (1940) во Прилеп и говорел …

ТАЛЕСКИ, Борка Петров Прочитај »

ТАМБУРА

ТАМБУРА – општ термин за повеќе видови жичени инструменти, кои според обликот меѓусебно многу не се разликуваат. Разликата се состои во бројот на гласовите (и жиците), од каде што произлегуваат разните термини за овој инструмент. Така, едногласната тамбура од две унисони жици се вика литарка или иќителлија, двогласните …

ТАМБУРА Прочитај »

ТАНАСКОВА, Фиданка Цветкова

ТАНАСКОВА, Фиданка Цветкова (с. Зрзе, Прилепско, 12. Ⅱ 1948) – новинар и публицист. Студирала на Правниот факултет во Скопје. Првин била новинар на в. „Студентски збор“, а потоа соработник и уредник на Политичката рубрика и рубриката Македонците во светот на в. „Нова Македонија“ (1971–2004). Во повеќе наврати остварила …

ТАНАСКОВА, Фиданка Цветкова Прочитај »

ТАНЕВСКА, Мими

ТАНЕВСКА, Мими (Скопје, 17. Ⅲ 1956) – актерка и педагошки Мими Таневска работник. Дипломирала на Отсекот за актерска игра на ФДУ во Скопје (1984). Член е на Драмата на МНТ (1985–1999), а потоа работи во ФДУ во Скопје. Освен на матичната сцена, настапувала и на сцените низ Републиката. …

ТАНЕВСКА, Мими Прочитај »

ТАНЕВСКИ, Јосиф

ТАНЕВСКИ, Јосиф (Скопје, 1945) – инж. технолог, унив. професор, основач на Движењето на екологистите на РМ. Дипломирал на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје (1970). Магистрирал (1975) и докторирал (1985) на Универзитетот во Загреб. Имал повеќе специјализации на универзитетите во Париз и во Хамбург. Од 1975 г. е координатор во …

ТАНЕВСКИ, Јосиф Прочитај »

ТАНЕВСКИ, Стефан

ТАНЕВСКИ, Стефан (Скопје,7. Ⅳ 1918 – Скопје, 16. Ⅱ 1997) – поет, драмски писател. Завршил Медицинско училиште. Пишува стихови на македонски јазик (од 1935 г. поемата „Гоце Делчев“. Стефан Таневски Подалечното македонско историско минато, крвавите битки, делбите и преселбите, измамите и поразите, легендите и преданијата се теми во …

ТАНЕВСКИ, Стефан Прочитај »

ТАНЕСКИ, Борис

ТАНЕСКИ, Борис (с. Пештани, Охрид, 28. Ⅴ 1943) – град. инж., директор на Заводот за испитување материјали и развој на нови технологии „Скопје“ во Скопје (од 1978). Во Заводот работи од 1971 г. во реализација на многубројни објекти во земјава и во странство, а како добар организатор е …

ТАНЕСКИ, Борис Прочитај »

ТАНЗИМАТ

ТАНЗИМАТ (тур. танзимат-и хаѕриѕе – благотворни уредби)– назив за реформите воведени во Османлиската Империја со Ѓулханскиот хатишериф (1839) по кои и периодот што следел бил наречен „Танзимат“. Биле гарантирани безбедноста на животот, честа и имотот, бил укинат закупот на даноците, биле воведени нови правила за регрутација во војската, …

ТАНЗИМАТ Прочитај »

ТАНЦОВ ОРКЕСТАР НА МРТ

ТАНЦОВ ОРКЕСТАР НА МРТ – прва македонска оркестарска формација според стандардите на светските оркестри од тој вид, формирана во 1956 г. Произлезе од дотогашниот Мал радио ансамбл, а го сочинуваа петнаесетина професионални музичари раководени од Д. Ѓаконовски-шпато. Овој оркестар, благодарејќи и на аранжманите на шпато, има современ и …

ТАНЦОВ ОРКЕСТАР НА МРТ Прочитај »

ТАНЧЕВ, Костадин

ТАНЧЕВ, Костадин (Динка) (Валандово, 7. Ⅷ 1940) & графичар, сликар, дизајнер, професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје, основоположник на современиот графички дизајн во РМ. Дипломирал на Академијата за применети уметности во Белград (1967). Како графичар остварува геометризирана визуелна структура, а како сликар создава во духот на …

ТАНЧЕВ, Костадин Прочитај »

ТАНЧЕВ, Љубомир

ТАНЧЕВ, Љубомир (Прилеп, 9. Ⅶ 1945) – град. инж., ред. проф. на Градежниот факултет во Скопје (од 1992) по предметите Брани и Хидротехнички објекти. Завршил постдипломски студии во Делфт, Холандија (1978/1979), докторирал во Скопје (1988). Учествувал во повеќе проекти од хидротехниката. Објавил преку триесет научни труда и четири …

ТАНЧЕВ, Љубомир Прочитај »

ТАНЧЕВ, поп Стамен

ТАНЧЕВ, поп Стамен (с. Бугариево, Солунско, 1857 – Солун,5.Ⅹ 1904) – свештеник, припадник на ТМОРО. Бил на служба во Егзархиската црква „Св. Димитрија“ во Солун и претседател на Солунската црковно-училишна општина, член на МРО (1894). Во врска со Солунската афера (1901) бил затворен во Подрум Кале. По амнестијата …

ТАНЧЕВ, поп Стамен Прочитај »

ТАОРСКА КЛИСУРА

ТАОРСКА КЛИСУРА – се протега помеѓу селата Таор и Башино Село во должина од 31 км, во долината на реката Вардар. Всечена е помеѓу источните клонови на планината Јакупица од западната и Градишката Планина од источната страна. Клисурата е тектонски предиспонирана и е со високи и стрмни долински …

ТАОРСКА КЛИСУРА Прочитај »

ТАПАН

ТАПАН – мембранофон музички народен инструмент. Во Македонија се практикува во две големини – голем и мал, кои имаат ист облик и се изработуваат од ист материјал. Најпрвин се прави празен дрвен валјак (луб) од ореово или од костеново дрво. На секоја од неговите отворени страни е распната …

ТАПАН Прочитај »

ТАПЕТАРСКО ПРОИЗВОДСТВО

ТАПЕТАРСКО ПРОИЗВОДСТВО – посебен сегмент од дрвно-индустриското производство на тапациран мебел. Во тапацираниот мебел влегуваат: мебелот за седење и мебелот за седење и лежење. Тапацираниот мебел го сочинуваат: фотелја (едносед), аголен едносед, двосед, тросед, табуретка и тросед со вграден механизам за трансформација во кревет. При конструирањето на тапацираниот …

ТАПЕТАРСКО ПРОИЗВОДСТВО Прочитај »

ТАПИСЕРИЈА

ТАПИСЕРИЈА (фр. таписсерие – ткаеница) – текстилна уметност за создавање декоративни покривки за ѕидови и подови, за делови на мебел или како независно уметничко дело. Таписеријата се ткае рачно, на разбој, најчесто со природни предива, волна, лен, памук, свила. Најпознат центар за таписерии бил градот Арас во Франција. …

ТАПИСЕРИЈА Прочитај »

ТАРАБУКА

ТАРАБУКА – мембранофон музички народен инструмент од ориентално потекло. Има облик на конусна вазна, а изработена е од глина во должина од 200 до 400 мм. Нејзиниот поголем кружен отвор е затворен со распната кожа од јагне или јаре, а во поново време со кожа од пластика. Помалиот …

ТАРАБУКА Прочитај »

ТАРАНЕШ

ТАРАНЕШ (Дебарско) – археолошки локалитет од доцноантичко време, каде што во 1982 г. е откриен гроб – тип циста. Граден е од монолитни плочи, меѓусебно поврзани, залиени со олово и покриени со плочи од архитектонски објекти во секундарна употреба. Во него се откриени: сребрена позлатена чинија со ликот …

ТАРАНЕШ Прочитај »

ТАРАПУЗА, Стојан

ТАРАПУЗА, Стојан (Злетово, 29. ⅩⅠⅠ 1933) – поет, писател за деца. Завршил Виша педагошка академија во Скопје. Бил новинар и уредник во „Детска радост“, во Книгоиздателството „Наша книга“ и во Радио Скопје. Дебитирал со поезија за возрасни, а потоа целосно $ се посветил на литературата за млади. ДЕЛА: …

ТАРАПУЗА, Стојан Прочитај »

ТАРНИК-МИТРЕВА, Љерка Звонимирова

ТАРНИК-МИТРЕВА, Љерка Звонимирова (Карловац, Хрватска, 8. Ⅴ 1926 – Скопје, 30. Ⅶ 2007) – невропсихијатар, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје (1972), вработена на Нервната клиника (1959–1987). Мед. ф. завршила во Загреб (1953), специјалистички испит (1958) и хабилитирала (1971) во областа на психијатријата. Има посебен придонес во …

ТАРНИК-МИТРЕВА, Љерка Звонимирова Прочитај »

ТАРОНИТ, АШОТ

ТАРОНИТ, АШОТ (Џ – Ⅺ в.) – византиски благородник, војсководец, син на солунскиот дукс Григориј Таронит, зет на царот Самуил. Бил заробен од Самуил (995), се оженил за неговата ќерка Мирослава (996/7) и бил поставен за намесник на Драч. Му се предал на Василиј Ⅱ, ја добил титулата …

ТАРОНИТ, АШОТ Прочитај »

ТАРОНИТ, Григориј

ТАРОНИТ, Григориј (Х в.) – византиски благородник и војсководец, магистер, дукс на Солун. За да ги спречи нападите на Самуил, Василиј Ⅱ го поставил за намесник на Солун во ранг на дукс (991). Загинал во обидот да го ослободи заробениот син АШОТ (995). ЛИТ.: Иоаннис Сцѕлитзае Сѕнопсис Хисториарум, …

ТАРОНИТ, Григориј Прочитај »

ТАРЧУЛОВСКИ, Јохан

ТАРЧУЛОВСКИ, Јохан (Скопје, 17.Ⅺ 1974) – инспектор за придружба во Службата за обезбедување на претседателот на РМ Борис Трајковски во војната во РМ во 2001 г., обвинет од обвинителството на Хашкиот трибунал за повреди на законите и обичаите на војувањето на 12. Ⅷ 2001 г. во с. Љуботен …

ТАРЧУЛОВСКИ, Јохан Прочитај »

ТАСЕВА, Слаѓана

ТАСЕВА, Слаѓана (Скопје, 31. Ⅴ 1969) – правник, унив. рофесор. Професор и директор на Полициската академија и професор и декан на Факултетот за криминалогија и безбедност на Европскиот универзитет во Скопје. Основач и претседател на НВО Транспарентност – нулта корупција. Р. Душка Тасевска

ТАСЕВСКА, Душка

ТАСЕВСКА, Душка (Прилеп, 25. Ⅶ 1938) – виолончелист. Студиите по виолончело ги завршува на Музичката академија во Загреб (проф. Рудолф Мац, 1965). Престојува на специјализација кај Е. Папаставро во Париз (1967–1970). Асистент е на проф. А. Навара во Скопје (1972–1975), како и на неговите музички семинари во Охрид. …

ТАСЕВСКА, Душка Прочитај »

ТАСЕВСКИ, Александар

ТАСЕВСКИ, Александар (Македонски Брод, 14. Ⅹ 1953) – одбојкар. Го завршил Автосообраќајниот училиштен центар во Скопје Александар Тасевски (1973). Бил член на ОК „Работнички“ и ОК „Вардар“ во Скопје. Настапил 210 пати за Одбојкарската репрезентација на Југославија (1972–1984). На седум балкански првенства освоил трипати второ и четирипати трето …

ТАСЕВСКИ, Александар Прочитај »

ТАСЕВСКИ, Владо

ТАСЕВСКИ, Владо (Прилеп, 1916 – 11. ⅩⅠⅠ 1943) – браварски работник, комунистички деец и борец. По завршувањето на четири класа гимназија, се вработил во Ложилницата на Железницата во Прилеп, каде што го изучувал браварскиот занает. Се префрлил на работа во Ложилницата во Скопје (1936) и се вклучил во …

ТАСЕВСКИ, Владо Прочитај »

ТАСЕВСКИ, Сашо

ТАСЕВСКИ, Сашо (Скопје, 10. Ⅳ 1972) – актер. Дипломирал на Отсекот за актерска игра на ФДУ во Скопје, (1995). Од 1998 г. е член на Драмскиот театар во Скопје. УЛОГ: Филоктет (во истоименото дело); „Роберто Зуко“ (неколку улоги во претставата), Силвио („Арлекин, слуга на двајца господари“), Лука („Стари …

ТАСЕВСКИ, Сашо Прочитај »

ТАСИЌ, Миомир

ТАСИЌ, Миомир (Скопје, 17. Ⅸ 1947) – оперски певец, баритон, првенец на Операта на МНТ. Дипломиран лекар. Пеење учел приватно кај Ст. Липша. Во Операта на МНТ е од 1978 г., каде што (во 1971) дебитирал со улогата на Валентин во операта Фауст. На сцената на МНТ реализирал …

ТАСИЌ, Миомир Прочитај »

ТАТАРИ

ТАТАРИ – азиски племиња, главно муслимани-сунити. Формирале држава во јужноруските степи (1240). Преземале напади во Унгарија, Бугарија, Византија, во чија служба ограбувале по Македонија. ЛИТ.: Р. Грусе, Царство степа. Атила, Џингис-кан, Тамерлан, Сремски Карловци -Нови Сад, 1996. Б. Петр.

ТАТАРЧЕВ, Асен Михајлов

ТАТАРЧЕВ, Асен Михајлов (Ре-сен, 1892 – Куманово, 9. Ⅷ 1970) – гинеколог-акушер. Медицина завршил во Женева, каде што и специјализирал гинекологија и акушерство. Работел во Ресен, Софија и Битола. По Втората светска војна бил осуден за соработка со окупаторот. По Ослободувањето од затворот работел во Прилеп, Гостивар и …

ТАТАРЧЕВ, Асен Михајлов Прочитај »

ТАТАРЧЕВ, Божидар Андреев

ТАТАРЧЕВ, Божидар Андреев (Ресен, 9. ⅩⅠⅠ 1870 – Софија, 26. Ⅹ 1940) – хирург. Медицина завршил во Берлин (1892), а хирургија специјализирал во Париз и Лондон. Активно соработувал во Балканскиот комитет, основан во Англија (1903) за да ја запознава светската јавност со положбата на македонскиот народ под Турците. …

ТАТАРЧЕВ, Божидар Андреев Прочитај »