„ТАНЕ ЦАЛЕСКИ“ АД

„ТАНЕ ЦАЛЕСКИ“ АД – Кичево – фабрика за навојни производи од жица. Изградбата започнала во 1962, а производството на завртки и навртки во 1964 г. Производниот процес се базира врз технологијата на ладно ковење на жица во алат и тоа: завртки и навртки со димензија од М 20 мм, при што технолошкиот процес е заокружен од подготовката на жицата до добивањето на готовиот производ. Производството на навојни и жичени производи

Прочитај »

„ТАНЕЦ“, ансамбл за народни игри и песни на Македонија

„ТАНЕЦ“, ансамбл за народни игри и песни на Македонија. Основан е на 24. Ⅲ 1949 г. Прв директор бил Мане Чучков, а прв уметнички раководител Живко Фирфов. Првиот официјален настап го имал на 24. Ⅵ 1950 г. Наредниот месец го имал првото претставување во странство во Ланголен (Англија), каде што со изведбата на „Тешкото“ ги воодушевил публиката и стручното жири и го освоил првото место со максимален број поени. Оттогаш

Прочитај »

„ТЕШКА КРСТАЧКА“

„ТЕШКА КРСТАЧКА“ – македонско машко народно оро во ме-тар 6/8. Најчесто се играло во Кочанско. Држењето на рацете е за рамо. Движењето на играорците е традиционално, во полукруг, темпераментно, со подрипливи чекори и балансирања на телото. ЛИТ.: Михаило Димоски, Македонски народни ора, Скопје, 1977, 110. Ѓ. М. Ѓ.

Прочитај »

„ТЕШКОТО ГАЛИЧКО“

„ТЕШКОТО ГАЛИЧКО“ – македонско машко народно оро од с. Галичник, Дебарско. Тоа е бисер на македонската орска традиција. Има дводелна форма, која се темели врз две различни метроритмички структури. Првиот дел е во слободен (рубато) ритам, кој овозможува исклучително бавни движења со нозете и со другите делови на телото. Секое движење, колку и да е мало, се изведува со длабоко чувство и одмереност, коешто инаку е својствено само за ретко

Прочитај »

„ТИКВЕШ“

„ТИКВЕШ“ – хидромелиоративен систем, изграден во 1970 г. Наводнува околу 15.000 ха во кавадаречкиот, неготинскиот и велешкиот регион. Основниот извор на водата е акумулацијата „Тиквеш“, која обезбедува 90 ми 3 лиони м вода. Магистралните (лев и десен) и главните канали за наводнување во сите три региони се долги 140,6 км, разделните и групните канали имаат вкупна должина од 55 км, а должината на деталната мрежа изнесува 570 км. На најголемиот

Прочитај »

„ТОДОР АЛЕКСАНДРОВ“, ИСЕЛЕНИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА

„ТОДОР АЛЕКСАНДРОВ“, ИСЕЛЕНИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА (Кингстаун, Охајо, САД, 1923 –) – организација во која членувале доселеници по потекло од Прилепско, Кривопаланечко, Преспанско и Леринско. Се пројавила со хуманитарна дејност и собирање средства за Македонците бегалци во Бугарија. Сл. Н.-К.

Прочитај »

„ТОПЛИФИКАЦИЈА“ АД

„ТОПЛИФИКАЦИЈА“ АДСкопје – формирана во 1965 г. како Дирекција за топлифицирање на Скопје. Снабдува околу 40% од станбениот и поголем дел од деловниот простор. Во 1999 г. ус-пешно е завршен процесот на Топлификација АД – Скопје приватизацијата. Се занимава со производство и дистрибуција на топлинска енергија; изработка на инвестициски програми, студии, техничка документација; изградба и монтажа на објекти за топлификација, климатизација и гасификација; научноистражувачки работи и др. Топлификацискиот

Прочитај »

„ТРЕСЕНИЦА“

„ТРЕСЕНИЦА“ – македонско женско народно оро од Мариовско, во метар 2/4. Играорките се движат без меѓусебно држење, со типично држење на рацете во триаголна позиција од 900 со хори зонтално крената подлактица во висината на рамото и дланките отворени кон главата. Темпото е умерено, со балансирање на колковите, а се застапени и мимичкодрамски елементи (тресење на крпи, огледување на огледало и сл.) ЛИТ.: Михаило Димоски, Македонски народни ора, Скопје 1977,

Прочитај »

„ТРУДБЕНИК“, Градежно претпријатие, Охрид

„ТРУДБЕНИК“, Градежно претпријатие, Охрид – формирано е во 1958 г. Организирано е во неколку основни организации и една работна заедница: Ателје за студии, проектирање и инженеринг; Производство и продажба на градежни материјали; Градежништво; Механизација; Општествен стандард и Работна заедница – Заеднички служби. Станува комплетен изведувач од проект до градење. Изведува станбени, индустриски, спортски, културни, здравствени, хотелско-угостителски и административно-трговски објекти во земјата и во странство (Чехословакија, Германија, Бугарија, Ирак). Де нес

Прочитај »

„ТРУДОВА МАКЕДОНИŒ /ТОИЛИНГ МАЦЕДОНИА“

„ТРУДОВА МАКЕДОНИŒ /ТОИЛИНГ МАЦЕДОНИА“ (Детроит, Мич., САД, И, 1(37), Áли 1934 – Ⅳ, 14, 30. И 1938) – месечен орган на Македонскиот народен сојуз во Америка, всушност продолжение на в. „Балканско сдружение“, исто така на бугарски јазик (со одделни прилози на англиски) и пак под редакција на Гео Пирински. Подоцна весникот излегува како полумесечник и претставува најзначајна отворена национална трибина на Македонците од сите делови на Македонија, во духот на

Прочитај »

ТАВИТИЈАН, Гарабет

ТАВИТИЈАН, Гарабет (Скопје, 26. Ⅳ 1953) – перкусионист, еден од оформувачите на групата „Леб и сол“ (1976). Во 1990 г. ја основал и групата „Парамециум“. Се занимавал и со творештво, создавајќи и музика за театарски претстави („Диво месо“, „Дупло дно“ и др.) и филмска музика („шмеќер“; „Ослободување на Скопје“). Има обемна дискографија со „Леб и сол“, „Парамециум“ и солистички изданија. М. Кол. Иван Тавчиоски

Прочитај »

ТАВЧИОСКИ, Иван Спиров

ТАВЧИОСКИ, Иван Спиров (Прилеп, 25. Ⅺ 1923 – Скопје, 12. Ⅴ 2001) – спец. по дентална патологија и терапија, професор на Ст. ф. Хабилитирал во 1961 г. Публикувал 85 статии. Бил директор на Стоматолошките клиники, раководител и шеф на Катедрата за дентална патологија и терапија, продекан на Мед. ф. и четири мандати декан на Ст. ф. Бил иницијатор за воведување постдипломска настава на Ст. ф., за основање на стручното гласило

Прочитај »

ТАЕН МАКЕДОНСКО-ОДРИНСКИ КРУЖОК

ТАЕН МАКЕДОНСКО-ОДРИНСКИ КРУЖОК (ТМОК)(С.-Петербург, 1900–1906) – тајна револуционерна и добротворна асоцијација на македонските студенти во С.-Петербург, филијала на ТМОРО во Русија. Иницијатор и прв претседател е студентот на Духовната академија Иван Сапунаров (од Костурско). На првиот состанок на ТМОК (12. Ⅺ 1900) во Протоколната книга е запишано:„Нашиот кружок има цел да го помага материјално македонското дело и, според своите можности, да го следи одот на тоа дело“. По два дена

Прочитај »

ТАЖАЧКИ ПЕСНИ

ТАЖАЧКИ ПЕСНИ – лирски обредни песни со епски елементи, составен дел на култот кон покојниците. Создавани се главно од жени, како неразделен дел од погребниот ритуал. Некогаш ги исполнуваат интерпретаторки што не се во роднински врски со покојниот, а има случаи и на професионални тажачки. Во нив се регистрирани многу настани од минатото, од насилства и војни до болести, епидемии и несреќи. Посебно интересни се записите на Марко Цепенков, кои

Прочитај »

ТАИПИ, Таип

ТАИПИ, Таип (с. Асамати, Ресенско, 26. Ⅹ 1924 – Белград, 19. Ⅹ 2001) – политички деец. Завршил правен факултет. Бил учесник во НОБ (од 1941) како заднински соработник, а потоа како борец во Битолскопреспанскиот НОП одред (од јули 1943), во Првата, а потоа во Третата македонска НОУ бригада. По Ослободувањето бил на разни раководни должности во ЈНА (до 1956), а потоа бил стручен соработник и секретар на Сојузното јавно обвинителство

Прочитај »

ТАИРИ, Џемаил

ТАИРИ, Џемаил (Струга, 1924 – Струга, 1990) – работник и политички деец. Како учесник во НОБ (од 1943) бил политички комесар на чета и заменик политички комесар на баталјон, демобилизиран како резервен капетан на ЈНА. По Ослободувањето работел, главно, како професионален политички работник и меѓу другото, бил секретар на Општинскиот комитет на СКМ во Струга, народен пратеник во Републичкиот собор на Народното собрание на НРМ и член на Главниот одбор

Прочитај »

ТАЈАНЕ

ТАЈАНЕ – календарски обичај поврзан со празникот Раѓање на свети Јован Крстител – Иванден (7. Ⅶ/24. Ⅵ). Најдолго се задржал во Прилепско, Битолско и Крушевско. Вечерта спроти Иван-ден групи момчиња и девојки собирале билки, со кои закитувале едно ѓумче и го полнеле со вода од три чешми. Едно го носело ѓумчето на главата и него го викале Тајане, а другите оделе околу него и му пееле пригодни песни. Утрото групата

Прочитај »

ТАЈВАНСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ

ТАЈВАНСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ. Се воспоставуваат по потпишувањето на документот за воспоставување дипломатски односи во Тајпеј од страна на министерот за надворешни работи на РМ Александар Димитров (27. И 1999) и Одлуката на Владата на РМ (8. Ⅱ 1999) за воспоставување дипломатски односи со Р Кина–Тајван. На 29. И 1999 г., претседателот на РМ Киро Глигоров има обраќање кон јавноста, а на 23. Ⅱ 1999 г. и пред Собранието на

Прочитај »

ТАЈМИШТЕ

ТАЈМИШТЕ – рудник на Фе руда, кој се наоѓа на источните падини на планината Бистра. Тој е карактеристичен претставник на вулканогено-седиментни наоѓалишта на железо. Локализиран е во вулканогено-седиментна средина изградена од различни видови карпи, при што рудната минерализација е ограничена на продуктивниот хоризонт со дебелина од повеќе десетици метри. Моќноста на рудните слоеви е од неколку сантиметри до повеќе од 20 м. Во поглед на минералниот состав во наоѓалиштата се

Прочитај »

ТАЈНА ОСЛОБОДИТЕЛНА МАКЕДОНСКА ОРГАНИЗАЦИЈА

ТАЈНА ОСЛОБОДИТЕЛНА МАКЕДОНСКА ОРГАНИЗАЦИЈА (ТОМО) – македонска национална и политичка организа ција во Егејскиот дел на Македонија, основана во Воден на 20. И 1945 г. Организацијата била раководена од 7-члено раководство на чело со Вангел Ајановски-Оче. На 28. Ⅳ 1945 г. ТОМО влегла во составот на Македонскиот народноослободителен фронт (НОФ). ЛИТ.: В. Ајановски-Оче, Егејски бури, Скопје, 1975. Ст. Кис.

Прочитај »

ТАКИ, Хамид

ТАКИ, Хамид (с. Ваксинце, Кумановско, 8. Ⅴ 1924) – политички деец. Бил учесник во НОБ (од 1941), член на КПМ (од 1943), заменик политички комесар и политички комесар на баталјон на НОВ и ПОМ. По Ослободувањето бил на разни раководни должности во ЈНА (до 1948), ја завршил Вишата политичка школа „Ѓуро Ѓаковиќ“ во Белград и студирал на Филозофскиот факултет. Извршувал значајни политички должности: член на Бирото на Обласниот комитет на

Прочитај »