Архиви: Енциклопедија

СОЈУЗ НА ПИОНЕРИТЕ НА МАКЕДОНИЈА – в. Детски организации.

СОЈУЗ НА РАБОТНИЧКИТЕ И НАРОДНИТЕ УНИВЕРЗИТЕТИ НА МАКЕДОНИЈА – општествено-стручно здружение, основано во 1959 г. (со седиште во Скопје) со задача да ја координира и да ја унапредува дејноста на (в.) народните и работничките универзитети и да ги застапува нивните интереси. Сојузот често се јавува и како организатор на андрагошки собири од регионален и меѓународен… Continue reading СОЈУЗ НА РАБОТНИЧКИТЕ И НАРОДНИТЕ УНИВЕРЗИТЕТИ НА МАКЕДОНИЈА

СОЈУЗ НА СПОРТСКИТЕ ФЕДЕРАЦИИ НА МАКЕДОНИЈА. Со Уредба на Министерството за просвета бил формиран Иницијативен фискултурен одбор на Македонија (ИФОМ, 1945). Неговиот состав: претседател, Густав Влахов, тројца потпретседатели, тројца секретари, двајца благајници и економ, со реферати и одговорни лица: Основно воспитание и вежби на справи – Ганчо Пајтонџиев, Лесна и тешка атлетика – Перо Димовски,… Continue reading СОЈУЗ НА СПОРТСКИТЕ ФЕДЕРАЦИИ НА МАКЕДОНИЈА

СОЈУЗ НА ХЕМИЧАРИТЕ И ТЕХНОЛОЗИТЕ НА МАКЕДОНИЈА – научна и стручна асоцијација на хемичарите и технолозите од РМ. Отпрвин бил Друштво на хемичарите и технолозите на Македонија. Организатор е на советувања и конгреси на хемичарите и технолозите на Македонија на кои учествуваат и научни работници од странство, како и на конгресите за студенти по чиста… Continue reading СОЈУЗ НА ХЕМИЧАРИТЕ И ТЕХНОЛОЗИТЕ НА МАКЕДОНИЈА

СОКАЈ – невестинско покривало за на главата. Според формата, тој претствува долго, потпојасно правоаголно парче, изработено од чоја или платно, богато орнаменти-Сокај од галичка женска невестинска носија рано со вез, срмени ширити, волнени или свилени китки, монистра и пари. Се носел сè до крајот на ⅩⅠⅩ и почетокот на ⅩⅩ в. Ј. Р.-П.

„СОКОЛ“ (Куманово, 1909–1911) – гимнастичко друштво. Управата ја сочинувале главно учители: Јован Довезенски – претседател, Ѓорѓе Божиновиќ, началник, Милое Закиќ и Анѓелко Ристиќ, како и аптекарот Илија Вукотиќ, и други. Членови на Друштвото биле главно ученици, имале униформи, вежбале на отворено слободни, строеви и вежби со подвижни справи, а се занимавале и со некои спортски… Continue reading СОКОЛ

СОКОЛ (Фалцонидае) – птица од фамилијата мали до средно големи птици од редот птици-грабливки (Фалцониформес); добри и брзи летачи што го ловат пленот во лет. Поделени се во две групи: вистински соколи и ветрушки. Во Македонија од вистинските соколи се Сокол присутни 6 вида, а од ветрушките 3 вида. ЛИТ.: Бирдс ин Еуропе: популатион естиматес,… Continue reading СОКОЛ

СОКОЛОВ, Лазар (Куманово, 18. Ⅲ 1914 – Скопје, 3. И 1984) – национален деец, економист и университетски професор. Како студент на Економскиот факултет во Загреб бил еден од водачите на македонското студентско движење, секретар на Културно-просветното друштво “Вардар“ во Загреб и активист на МАНАПО (1936– 1938), поради што бил уапсен и потоа суспендиран од работа.… Continue reading СОКОЛОВ

СОКОЛОВСКА, Викторија (Сјеница, Србија, 14. Ⅺ 1931) – археолог. Завршила Филозофски факултет во Белград, Група за археологија (1954). Работи во Археолошкиот музеј во Скопје (од 1955). Докторирала од областа на античката археологија во Бел-град (1984). Од 1991 до 1995 е директор на Музејот на Македонија. Ја проучува античката историја на Пајонците во доменот на материјалната… Continue reading СОКОЛОВ

СОКОЛОВСКИ, Боривое Иванов (Скопје, 22. Ⅺ 1930 – Скопје, 30. Ⅶ 1999) – полковник, спец. епидемиолог, редовен проф. по епидемиологија на ВМА и на Мед. ф. во Скопје. Медицина завршил во Скопје (1955), а докторирал на ВМА (1968). Долгогодишен управник на ЗПМЗ (ИПМ) и управник на ВБ (1989–1993). Публикувал над 100 трудови. Сл. М. П.

СОКОЛОВСКИ, Јан (Сокољоњски, Јан) (Тарногура, Полска, 14. Ⅹ 1944) – полски лингвист-славист, русист, македонист, специјалист во областа на зборообразување. Автор на низа статии посветени Јан Соколовски на македонистичка проблематика. Неговата монографија „Деминутиви њ ј&зѕку полским и мацедовским“ се печати во серијата Македонско-полска граматичка конфронтација. З. Т.

СОКОЛОВ, Лазар (Куманово, 18. Ⅲ 1914 – Скопје, 3. И 1984) – национален деец, економист и университетски професор. Како студент на Економскиот факултет во Загреб бил еден од водачите на македонското студентско движење, секретар на Културно-просветното друштво “Вардар“ во Загреб и активист на МАНАПО (1936– 1938), поради што бил уапсен и потоа суспендиран од работа.… Continue reading СОКОЛОВ, Лазар

СОКОЛОВ(ИЌ)-ЉАМЕВ, Глигор (с. Небрегово, Прилепско, 17. И 1870 – Прилеп, 29. Ⅶ 1910) – учесник во Илинденското востание и српски четнички војвода. Четник во четата на С. Павлов во Кратовско (1897) и на М. Ацев во Прилепско (1901). Војвода на чета во Прилепско (1902). По Илинденското востание станал српски четнички војвода во Азот и во… Continue reading СОКОЛОВ(ИЌ)-ЉАМЕВ

СОКОЛОВСКА, Викторија (Сјеница, Србија, 14. Ⅺ 1931) – археолог. Завршила Филозофски факултет во Белград, Група за археологија (1954). Работи во Археолошкиот музеј во Скопје (од 1955). Докторирала од областа на античката археологија во Бел-град (1984). Од 1991 до 1995 е директор на Музејот на Македонија. Ја проучува античката историја на Пајонците во доменот на материјалната… Continue reading СОКОЛОВСКА, Викторија

СОКОЛОВСКИ, Боривое Иванов (Скопје, 22. Ⅺ 1930 – Скопје, 30. Ⅶ 1999) – полковник, спец. епидемиолог, редовен проф. по епидемиологија на ВМА и на Мед. ф. во Скопје. Медицина завршил во Скопје (1955), а докторирал на ВМА (1968). Долгогодишен управник на ЗПМЗ (ИПМ) и управник на ВБ (1989–1993). Публикувал над 100 трудови. Сл. М. П.

СОКОЛОВСКИ, Јан (Сокољоњски, Јан) (Тарногура, Полска, 14. Ⅹ 1944) – полски лингвист-славист, русист, македонист, специјалист во областа на зборообразување. Автор на низа статии посветени Јан Соколовски на македонистичка проблематика. Неговата монографија „Деминутиви њ ј&зѕку полским и мацедовским“ се печати во серијата Македонско-полска граматичка конфронтација. З. Т.

СОКОЛСКА ЖУПА ВО СКОПЈЕ (1923–1941) – асоцијација основана од делегати на пет соколски друштва, кои избрале: Управа со старешина – Тодор Живковиќ, полковник, Јарослав Вошта – начелник, Лазар Докиќ – секретар, Рудолф Вошта – благајник, Суд на честа и Просветен одбор. Територијата на Жупата ја опфаќала Вардарска Македонија, Косово и дел од Јужна Србија. Подоцна… Continue reading СОКОЛСКА ЖУПА ВО СКОПЈЕ

СОКОЛСТВОТО ВО ВАРДАРСКА МАКЕДОНИЈА – српско спортско движење. Организирано се јавува со формирањето на друштвата во Куманово (1909), Скопје (1910), Тетово (1910) и Крива Паланка (1912). Нивните управи ги оформувале главно просветните работници и други угледни Срби, а членството – претежно ученици. Друштвата биле членови на Сојузот на српските соколски друштва „Душан Силни“ во Белград.… Continue reading СОКОЛСТВОТО ВО ВАРДАРСКА МАКЕДОНИЈА

СОЛАНА, Хавиер Франциско Мадаријада (Јавиер Францисцо Мадариада Солана) (Мадрид, Шпанија, 14. Ⅶ 1942) – шпански и европски политичар и дипломат. Универзитетски професор по физика. Во 1968 г., како социјалист, учествува во протестите во Шпанија против НАТО, а подоцна е Генерален секретар на НАТО (1995–1999), кога е извршена агресијата врз СРЈ. Висок претставник на ЕУ за… Continue reading СОЛАНА, Хавиер Франциско Мадаријада

СОЛДАТОВ, Никола (Скопје, 25. ⅩⅠⅠ 1926 – Сремска Каменица, Србија, 2. Ⅺ 1989) – спортски новинар. Завршил гимназија во Скопје (1946) и учествувал во НОБ (од 1944). Во Радио–Скопје бил редактор и уредник на Младинската, Спортската и на други редакции, а бил и спикер, коментатор и радио–репортер (од 1946). Вршел преноси од голем број спортски… Continue reading СОЛДАТОВ, Никола

СОЛЕВ, Димитар (Велес, 24. Ⅴ 1930 – Скопје, 24. Ⅸ 2003) – раскажувач, романсиер, драмски автор, есеист, книжевен критичар, преведувач и општественик. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје. Бил член на ДПМ (од 1956), член на СКМ (од 1956), член на Комисијата за култура на Претседателството на СКЈ, претседател на ДПМ и член на Македонскиот… Continue reading СОЛЕВ, Димитар

СОЛТЕР, Роберт Брус (Роберт Бруце Салтер) (Онтарио, Канада, 15. ⅩⅠⅠ 1924) – ортопед-хирург, унив. проф. во Торонто (од 1986), академик. Дипломирал на Мед. ф. во Торонто (1947), а специјализирал ортопедија во 1955 г. Докторирал во 1957 г. и во истата година ја дизајнирал „пелвичната остеотомија“ за хируршко лекување на ацетабуларната дисплазија кај децата. Иноватор е… Continue reading СОЛТЕР, Роберт Брус

СОЛУН (Тесалоники) – град во Егејскиот дел на Македонија (РГР), со 407.900 ж. (2002). Се простира покрај северниот брег на Солунскиот Залив и на западните падини на пл. Хортач. Најдобра копнена врска кон север одржува по долината на р. Вардар, кон запад по долината на р. Бистрица, а преку пл. Хортач со источниот дел на… Continue reading СОЛУН

СОЛУНСКА ГИМНАЗИЈА – прва полна гимназија во Македонија, основана од Бугарската егзархија, отворена во 1881 г. во Солун под името Бугарска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“, иако работата ја започнала уште во учебната 1879/80 г. За прв директор бил назначен учителот и учебникар Кузман шапкарев, кој по само една година, поради судир со Егзархијата… Continue reading СОЛУНСКА ГИМНАЗИЈА