Архиви: Енциклопедија

ЛОВЕЧКИ ТРОФЕЈ – дел од дивечот или цело животно подготвено или препарирано (за да се зачува подолго време). Трофеите се траен, материјален доказ за квалитетот на дивечот, а со тоа и за вредноста на определено ловиште. Со развојот на општеството се менувало и значењето на трофеите. Во денешно време ловечките трофеи претставуваат и материјал за… Continue reading ЛОВЕЧКИ ТРОФЕЈ

ЛОВНА ДРУЖИНА (1941–1944) – специјална воена единица на бугарската војска (наречени и ловни баталјони), користена во специјални услови за борба против партизанските единици и за про-наоѓање и ликвидирање на борците во Македонија. Тоа биле добро извежбани единици за дејствување во најтешки услови (снег, планински терени, студ) и оспособени за ракување со секаков вид оружје. Учествувале… Continue reading ЛОВНА ДРУЖИНА

ЛОВНА КИНОЛОГИЈА – наука за ловните раси кучиња. Според најновата систематизација на Меѓународната кинолошка федерација (Федеретион цѕнологиљуе интернатионал, ФЦИ), ловните раси кучиња се распоредени во следните групи: Ⅲ група – териери (29 раси); Ⅳ група – јазовичари (9 раси); Ⅵ група – гоничи (терачи), крвоследници и сродни раси (70 раси); Ⅶ група – птичари, континентални,… Continue reading ЛОВНА КИНОЛОГИЈА

ЛОВСТВО – дејност чија основна цел е одгледување, размножување, заштита, ловење и користење на дивечот. Основна цел на активностите од овој домен е формирање и трајно одржување стабилни популации дивеч, со оптимална полова и возрасна структура за континуирана репродукција на здрави и квалитетни единки со високи трофејни вредности. Како стопанска дејност $ се придава посебна… Continue reading ЛОВСТВО

ЛОГИКАТА ВО МАКЕДОНИЈА .- филозофска дисциплина што ги проучува поимите, принципите и законите што ги користат сите науки во откривањето, засновањето и систематизирањето на знаењата во своите подрачја (пошироко значење). Во ова значење, ги опфаќа логичките дисциплини: теорија на познанието, формална логика и методологија; под потесното значење на поимот логика се подразбира само еден нејзин… Continue reading ЛОГИКАТА ВО МАКЕДОНИЈА

ЛОГОРИ на Вичо (1948) – работни логори на КПГ и ДАГ за Македонците осомничени за „титоизам” во текот на Граѓанската војна во Грција. По судирот меѓу КПСС и КПЈ, КПГ презела мерки за изолација. Обвинетите за разузнавачка дејност во корист на Југославија биле стрелани (Буфската афера, Африканската афера). ЛИТ.: Р. Кирјазовски, Народноослободителниот фронт и другите… Continue reading ЛОГОРИ на Вичо

ЛОЗАНА, Мушереф (Приштина, 18. Ⅷ 1933) – актерка. Била член на Обласното позориште во Приштина (1951-1955), а потоа (1955-1991) била член на Турската драма на Театарот на народностите во Скопје. Улоги: Скамполо и Мирандолина во истоимените дела, Ана („Мајка Храброст”), Емина („Лудата Емина”), Долорес „(Јерма”), Капларот („Кавкаски круг со креда”). Р. Ст. Ристо Лозановски

ЛОЗАНОВСКИ, Ристо (Битола, 3. Ⅳ 1925) – доктор по земјоделски науки, редовен проф. по наставниот предмет општо поледелство со агроекологија, дописен член на МАНУ од 1988, а редовен од 1996 г. Бил продекан и декан на Земјоделскиот факултет во Скопје. Во научноистражувачката активност (објавил повеќе од 150 научни и стручни трудови, значаен дел од нив… Continue reading ЛОЗАНОВСКИ, Ристо

ЛОЗАНОСКИ, Ристо (с. Големо Илино, Кичевско, 5. Ⅲ 1923 – Бел-град, 13. Ⅴ 1965) – сликар, педагог, претставник на фигуративното и апстрактното (лирско и енформелно) сликарство. Дипломирал на АЛУ во Белград (1951). Учесник во НОБ. Член на групите Денес и Мугри. Ретроспективна изложба е претставена во Скопје (МСУ, 1986). Се инспирирал од прилепскиот пејзаж (Маркови… Continue reading ЛОЗАНОСКИ, Ристо

ЛОЗАНЧЕВ, Анастас (Битола, 8. Ⅳ 1870 – Софија, 8. XI 1945) – учител, револуционер, член на Битолскиот окружен комитет и на Главниот штаб на Илинденското востание. Се школувал во Битола и во Солун, каде што завршил егзархиска гимназија. Учителствувал во Смилево и во Могила, Битолско (1891–1893). Учествувал на Солунскиот конгрес (јануари 1903), бил еден од… Continue reading ЛОЗАНЧЕВ, Анастас

ЛОЗАРИ, ЛОЗАРСТВО – македонско „национално-сепаратистичко” културно-литературно и ослободително движење сред младата македонска интелигенција и емиграција во Бугарија што се појави како тенденција кон крајот на 80-тите и се изрази во почетокот на 90-тите години на ⅩⅠⅩ в., именувано по насловот на сп. „Лоза” (1892), орган на Младата македонска книжовна дружина во Софија. Поради сепаратистичките идеи… Continue reading ЛОЗАРИ, ЛОЗАРСТВО

ЛОЗИ, Нашку (Крушево, 1885 – Крушево, 1912) – влашки поет. Учел романско училиште во родниот град и романски лицеј во Битола. Во Илинденското востание се наоѓал во родниот град и непосредно по задушувањето на востанието (20. Ⅷ 1903) ја напишал на влашки песната „Пискотот на крушевчани” („Сгхиелу а Црусувеанлор”), пронајдена во домашната архива на Костика… Continue reading ЛОЗИ, Нашку

ЛОЗИНСКИ, Лав (Бјеловеж, Полска, 1911 – Скопје, 30. Ⅰ 1983) – дипломирал на ПМФ во Белград (Група биологија). Во 1946 г. е избран за наставник на Филозофскиот факултет во Скопје. По од-Лав Лозински војувањето на ПМФ од Филозофскиот, тој останува тука како редовен професор по предметот општа физиологија. Првпат во Заводот за физиологија ги вовел… Continue reading ЛОЗИНСКИ, Лав

ЛОЗОВА КРАСТА (Ериопхѕес ви-тис Пгст.) – микроскопски мал крлеж. Има два пара нозе. Образува гали по листовите на лозите налик на краста, по што го добил името. Достигнува должина до 0,16 мм. Во Македонија е широко распространет, особено во текот на јуни. ЛИТ.: Јонче шапкарев, Зоологија на без’рбетните животни, Скопје, 1991. В. Т. К. –… Continue reading ЛОЗОВА КРАСТА

ЛОЗОВО – село во Светиниколско. Се наоѓа во јужниот дел на Овче Поле, на надморска висина од околу 300 м. Низ селото поминуваат магистралниот пат М–5 и железничката линија Велес–Штип –Кочани. Тоа е населено со Македонци, а нивниот број изнесува 896 ж. и 26 Власи. Населението се занимава со одгледување тутун и лозарство. Селото е… Continue reading ЛОЗОВО

ЛОЈАНЕ – наоѓалиште на Мо, Сб, Ас руда. Се наоѓа 10 км северозападно од Куманово, просторно локализирано по должината на контактните делови на ултрабазитите и андезитите. Во геолошката градба на наоѓалиштето учествуваат поголеми маси на ултрабазити-серпентинити и флишоидни седименти, во чии контактни делови полифазно се интрудирани риолитски и андезитски дајкови, за кои генетски и парагенетски… Continue reading ЛОЈАНЕ

ЛОКАЛЕН ЕКОНОМСКИ РАЗВОЈ – економски развој на ниво на единиците на локалната самоуправа – општините. Во Европа, концептот особено доби во значење по 1985 г., кога Советот на Европа ја донесе Европската повелба за локална самоуправа, која во голема мера ја редефинира улогата на локалните власти во динамизирањето на локалниот економски развој. Суштината е преку… Continue reading ЛОКАЛЕН ЕКОНОМСКИ РАЗВОЈ

ЛОКАЛНИ ТИПОВИ НА СТАРОСЛОВЕНСКИОТ ЈАЗИК. Најстарата развојна фаза на јазикот на словенската писменост, старословенската, траела од 863 г. до крајот на XI в. Ракописно е зачувана фрагментарно во преписи од Ⅹ–XI в., репрезентативни по блискоста до кирило-методиевската основа на јазикот. Сепак, нивниот јазик содржи и локални обележја на новите јазично-етнички средини, кои овозможуваат разликување на… Continue reading ЛОКАЛНИ ТИПОВИ НА СТАРОСЛОВЕНСКИОТ ЈАЗИК

ЛОНДОНСКИ МИРОВЕН ДОГОВОР (1913). – договор меѓу турската држава и сојузените балкански држави: Бугарија, Грција, Србија, Црна Гора (17/30. Ⅴ 1913). Со Мировниот договор, Турција им ги отстапила на балканските сојузени држави сите области на Балканот западно од линијата од Енос на Егејското Море до Мидија на Црното Море, освен Албанија. Определувањето на границите и… Continue reading ЛОНДОНСКИ МИРОВЕН ДОГОВОР

ЛОПУШНИК – локалитет на планината Бистра, во реонот на Јама, на патниот правец Кичево–Дебар. Од крајот на март, па сћ до 30 мај 1943 г. Лопушник бил база на ЦК на КПМ и на Гш на НОВ и ПОМ, каде што биле формирани партизанската група „Козјак” и Кичевско-мавровскиот НОПО. Таму се наоѓала и партизанската печатница… Continue reading ЛОПУШНИК

ЛУБЕН – средновисока планина со највисок врв Кафчал (1.762 м). Припаѓа на планините од западномакедонската група. Се протега помеѓу Церско Поле на запад и северозапад. Со горниот тек од долината на Церска Река и превојот Кула (1.320 м) е одвоена од Баба Сач. На исток продолжува во Бушева Планина, но од неа е одвоена со… Continue reading ЛУБЕН

ЛУБЕНИЦА . (Цитрулус вулгарис Сцхард.) – едногодишно градинарско растение од фам. Цуцурбитацеа (тикви). Потекнува од Централна Африка. Се консумираат зрелите плодови богати со витамини, шеќери и органски киселини. Кај нас се одгледува на околу Лубеници 12.000 ха, со вкупно производство од околу 150.000 т. Топлољубива култура, оптималната температуо ра за раст и развој е 22-30… Continue reading ЛУБЕНИЦА

ЛУДВИГ, Алфред . офталмолог, основоположник на Клиниката за очни болести на Мед. ф. во Скопје и прв директор на Клиниката и наставник по офталмологија (1948). Дојден од Прага, со голем ентузијазам ги поставил темелите на современата македонска офталмологија, а особен интерес и придонес покажал за трансплантација на рожницата. Во Скопје останал до 1952 г. и… Continue reading ЛУДВИГ, Алфред

ЛУЖИНА, Јелена (Дубровник, Република Хрватска, 26. Ⅴ 1950) – професорка на Факултетот за драмски уметности во Скопје по предметот македонска драма и театар. Докторирала на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј”. Иницирала отворање постдипломски студии по театрологија на ФДУ. Член е на ДПМ и на Македонскиот ПЕН-центар. Конституирала Институт за театрологија (1999). Организатор и раководител на… Continue reading ЛУЖИНА, Јелена