Tag: Ш

ШАБАНИ, Азем Ресул

ШАБАНИ, Азем Ресул (с. Калиште, Струшко, 14. Ⅹ 1944) – поет, романсиер, драмски писател, преведувач. Основно образование завршил во родното мес-то, а средно во Струга. Дипломирал на Педагошката академија во Скопје (Група за албански јазик и книжевност). Бил наставник по албански јазик, а потоа новинар и уредник на …

ШАБАНИ, Азем Ресул Прочитај »

ШАБАНИ, Бајрам Расим

ШАБАНИ, Бајрам Расим (с. Липково, Кумановско, 14. Ⅹ 1922 – атар на с. Белановце, Кумановско, 14. Ⅹ 1941) – првоборец и народен херој. Сирак од шестгодишна возраст, од својата петнаесетта година работел во Куманово како земјоделски и градежен работник и како ковач. Се вклучил во синдикалното движење (1940) …

ШАБАНИ, Бајрам Расим Прочитај »

ШАБАНОВ, Ерол Хамзов

ШАБАНОВ, Ерол Хамзов (Гевгелија, 19. Ⅲ 1947) – спец. по стоматолошка протетика, професор на Ст. ф. во Скопје. Магистрирал во 1980 г., а докторирал во 1983. Бил помошник и заменик-дирек- Ерол шабанов тор на Стоматолошкиот клинички центар (во три мандати), продекан на Ст. ф. (во три мандати). Публикувал …

ШАБАНОВ, Ерол Хамзов Прочитај »

ШАВРЕСКИ, Звонко

ШАВРЕСКИ, Звонко (Скопје, 5. Ⅷ 1965) – правник, општественик. Основач на Интерпарламентарното лоби за лица со посебни потреби и претседател на НВО Полио плус – движење против хендикеп и активист за човекови права на лицата со хендикеп. Р.

ШАИН, Асен Божов

ШАИН, Асен Божов (Струга, 5. Ⅷ 1922 – Скопје, 28. Ⅲ 1996) – спец. по инфективни болести, примариус и долгогодишен директор на Клиниката за инфективни болести при Мед. ф. во Скопје. Има особени заслуги за проучување на бактериските инфекции во гастроинтестиналниот тракт, како и за изградба, опремување и …

ШАИН, Асен Божов Прочитај »

ШАКИРИ, Реис

ШАКИРИ, Реис (с. Сопотско, Ресенско, 12. ⅩⅠⅠ 1919 – Скопје, 13. Х 2006) – работник, комунистички деец, борец, општественик и државник. Како член на КПЈ (од 1941), учествувал во формирањето на Преспанско-битолскиот НОПО, а потоа бугарските власти го интернирале во Свети Врач (1942). Бил делегат на АСНОМ. По …

ШАКИРИ, Реис Прочитај »

ШАКИРИ, Ресул

ШАКИРИ, Ресул (с. Сопотско, Ресенско, 10. Ⅺ 1931) – комунистички деец, општественик и државник. Завршил гимназија, а потоа студирал на Филозофскиот факултет во Скопје. Бил член на СКМ (од 1950), претседател на Општински комитет и член на Претседателството на ЦК на Народната младина на Македонија, директор и главен …

ШАКИРИ, Ресул Прочитај »

ШАЛДЕВ, Христо Тр

ШАЛДЕВ, Христо Тр. (Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, 25. ⅩⅠⅠ 1876 – Софија, 2. Ⅱ 1962) – член, секретар и претседател на ТМОК и член-основач на МНЛД во С.-Петербург (28. Х 1902), учесник во Илинденското востание (1903). Се школува во Гуменџе, во Солун и во духовните семинарии во …

ШАЛДЕВ, Христо Тр Прочитај »

ШАЛИНСКИ, Трајко Божиновиќ

ШАЛИНСКИ, Трајко Божиновиќ (с. Степанце, Куманово 2. Ⅷ 1905 – Скопје, 28. Ⅷ 1979) – ветеринар. Докторирал на В. ф. во Белград (1953). Научен советник и директор (1947–1967) во Ветеринарниот институт во Скопје. Објавил 21 научни и стручни трудови. М. Д. – Ј. Б. шАМПИЊОН – збирен термин …

ШАЛИНСКИ, Трајко Божиновиќ Прочитај »

ШАНДАНОВ, Петар

ШАНДАНОВ, Петар (Охрид, 4. Ⅶ 1895 – Софија, 15. Ⅹ 1971) – раководител на ВМРО. Се школувал во Охрид и во Битола. Учесник во Првата балканска војна, во Охридското востание (1913) се борел во четата на војводата Петар Чаулев. Во ВМРО бил резервен член на ЦК на ВМРО …

ШАНДАНОВ, Петар Прочитај »

ШАПКАР, Ристо

ШАПКАР, Ристо (с. Велгошти, Охридско, 1931) – политиколог, стопанственик и фотограф. Беше долгогодишен директор на РО „Херој Тоза Драговиќ“ во Охрид (членка на корпорацијата Заводи „Црвена застава“ од Крагуевац). Истовремено извесен период беше и секретар на Општинскиот комитет на СКМ во Охрид. Како страстен љубител на уметничката фотографија, …

ШАПКАР, Ристо Прочитај »

ШАПКАРЕВ, Илија Андонов

ШАПКАРЕВ, Илија Андонов (с. Велгошти, Охридско, 26. Ⅶ 1931) – математичар, ред. проф. (1975) на ЕТФ. Дипломирал (1954) на Филозофскиот факултет (асистент од 1959 на Техничкиот факултет) и докторирал (1964) на ПМФ со тема „Инваријантни диференцијални равенки во однос на смена на функцијата“. Во учебната 1965/66 г. бил …

ШАПКАРЕВ, Илија Андонов Прочитај »

ШАПКАРЕВ, Јонче

ШАПКАРЕВ, Јонче (с. Велгошти, Охридско, 17. Ⅸ 1926) – унив. професор, биолог. Основно образование завршил во родното мес-то, а средно во Охрид. Во 1947 г. се запишал на Групата биологија на Филозофскиот факултет во Скопје, а дипломирал во 1951 г. До 1954 г. бил вработен како асистент и …

ШАПКАРЕВ, Јонче Прочитај »

ШАПКАРЕВ, Кузман Паскалов

ШАПКАРЕВ, Кузман Паскалов (Охрид, 1834 – Софија, 1909) – истакнат македонски фолклорист, публицист, литерат со пробив во повеќе жанрови, полемичар, учебникар, дисципулус од кругот на Димитрија Миладинов (негов зет за ќерка). Образованието го започнал во родниот Охрид, кај вујко си Јанаки Стрезов, а го продолжил и надвор од …

ШАПКАРЕВ, Кузман Паскалов Прочитај »

ШАПКОТ, Томас

ШАПКОТ, Томас (Ипсвич, Австралија, 6. Ⅸ 1935) – еден од најзначајните современи австралиски поети. Со голем успех пишувал и романи, како Белиот елен на прогонот (преведен и на македонски јазик). Првите стихови почнал да ги објавува во 1954 г. Во 1989 г. го добил Златниот венец на СВП. …

ШАПКОТ, Томас Прочитај »

ШАРЕВСКИ, Чедо

ШАРЕВСКИ, Чедо (с. Леуново, Мавровско, 10. Ⅶ 1933 – Скопје, 9. Ⅵ 1995) – унив. професор. Завршил Висока школа за физичка култура во Белград (1959). Магистрирал на Медицинскиот факултет во Скопје (1977) на тема: „Развој на атлетиката во СР Македонија од првите почетоци до 1975 г“. Хабилитирал на …

ШАРЕВСКИ, Чедо Прочитај »

ШАРЕНА

ШАРЕНА (АЛАЏА) ЏАМИЈА (Тетово, 1495 г.) – верски активен објект, споменик на културата. Подигната од сестрите Хуршиде и Муневера, кои се доселиле од Анадолија. Името го добила поради питорескната декорација со растително-геометриски украси на надворешната фасада и во внатрешноста, што ја прави вистински раритет меѓу исламските објекти на …

ШАРЕНА Прочитај »

ШАРЕНА САЈА

ШАРЕНА САЈА – горна женска облека, составен дел на невестинската носија (од Кумановско). Се носела до првата деценија на минатиот век, до кога се носеле и невестинските шарени, големи кошули. За разлика од белата саја, таа е побогато украсена и дел од украсите шарена саја се дело на …

ШАРЕНА САЈА Прочитај »

ШАРЕНИЦА

ШАРЕНИЦА – женска празничка кошула, богато орнаментирана. Се носела во Кумановскиот регион сè до почетокот на ⅩⅩ в. Ј. Р.-П.

ШАРЕНЦИ

ШАРЕНЦИ (Цлеридае) – средно големи тврдокрилни инсекти. Обоени се црно до темнометално или се шарени, со големина 10–16 мм. Имаат силно развиени вилици за лов. Ларвите им се црвени и грабливи, се хра нат со ларви шаренец (пчелин волк) од други инсекти. Во светот се познати 3.000 видови. …

ШАРЕНЦИ Прочитај »

ШАРЕСКИ, Тихомир

ШАРЕСКИ, Тихомир (с. Леуново, Гостиварско, 15. Ⅳ 1921 – Скопје, 02. Ⅱ 2004) – првоборец и генерал-полковник на ЈНА. Основно училиште завршил во родното село и во Гостивар, а со средно образование се здобил во Тетово и Охрид. Бил припадник на работничкото и комунистичкото движење. Во времето на …

ШАРЕСКИ, Тихомир Прочитај »

ШАРЕЦ

ШАРЕЦ – митски шарен коњ во епските народни песни за Марко Крале, со необично потекло и особини. Според народните преданија, тој него го добил од самовилите или го купил од кираџиите како грбаво ждребе. Претставен и со многу човечки особини: зборува (дури и турски), пие вино, плаче со …

ШАРЕЦ Прочитај »

ШАРПЛАНИНСКИ КУП

ШАРПЛАНИНСКИ КУП (Попова шапка, 21. Ⅲ 1947) – куп во спуст. На првиот натпревар зеле учество репрезентациите на Бугарија, Југославија, Романија и Унгарија. Победил Унгарецот Силко Петер, а најдобро пласираниот скијач од Македонија бил Рамадан Насип, кој го зазел 32. место. Со текот на времето програмата на натпреварите …

ШАРПЛАНИНСКИ КУП Прочитај »

ШАТЕВ, Павел

ШАТЕВ, Павел (Кратово, 15. Ⅶ 1882 – Битола, 30. И 1951) – револуционер, национален деец, публицист и државник. Ја завршил егзархиската гимназија во Солун (1900), каде што се вклучил во терористичкиот кружок на гемиџиите. Учествувал во неуспешниот обид за кревање во воздух на Отоманската банка во Цариград и …

ШАТЕВ, Павел Прочитај »

ШАТКИ или ПАТКИ

ШАТКИ или ПАТКИ (Анатинае) – бројна потфамилија средно голе ми, до големи водни птици од ре-дот гусковидни птици (Ансериформес), со должина на Диви шатки телото од 40 до 70 цм. Најчесто се гнездат во северна Европа, а презимуваат во Средна и Јужна Европа, како и во Северна Африка. …

ШАТКИ или ПАТКИ Прочитај »

ШАТОРОВ-ШАРЛО, Методија

ШАТОРОВ-ШАРЛО, Методија (псевд. Каталин, Димо) (Прилеп, 10. И. 1897 – Милеви Скали, Пазарџиско, Бугарија, 4. Ⅸ 1944) – македонски и бугарски комунистички деец. Завршил педагошко училиште. По Првата светска војна емигрирал во Бугарија и се вклучил во активноста на македонската прогресивна емиграција и во бугарското комунистичко движење. Во …

ШАТОРОВ-ШАРЛО, Методија Прочитај »

ШАФАРИКОВ ТРИОД

ШАФАРИКОВ ТРИОД – кирилски ракопис од крајот на ⅩⅠⅠ и почетокот на ⅩⅤⅠⅠⅠ в., од македонска редакција. Се чува во Руската национална библиотека во Санкт-Петербург под сигн.: РНБ, Ф.н.И.74. Има 157 пергаментни листа. Според јазичните особености, потекнува од Охридската книжевна школа. Текстот е многу архаичен, во него се …

ШАФАРИКОВ ТРИОД Прочитај »

ШАХИЧИ, Мухарем

ШАХИЧИ, Мухарем (Ѓуришевац, 15. Ⅴ 1927) – артист и поет. Завршил Административна школа и Педагошки курс. Како учесник во НОБ, останал воен инвалид. Бил секретар на СКОЈ, претседател на Здружението на борците на општината Кисела Вода во Скопје и артист на Албанско-турскиот народен театар во Скопје (1970). Ав-тор …

ШАХИЧИ, Мухарем Прочитај »

ШАХОВ, Панде

ШАХОВ, Панде (1973) – композитор. Композиција учи кај Р. Аврамовски, а дипломира на ФМУ во Скопје (Т. Зографски, 1997). Постдипломски студии завршува на Кралскиот колеџ за музика во Лондон (Џ. Андерсон, 2000). Во неговата камерна и оркестарска музика има влијанија од импресионизмот и доцниот романтизам, но и од …

ШАХОВ, Панде Прочитај »

ШАХОВИЌ, Ксенофон

ШАХОВИЌ, Ксенофон (Охрид, 7. И 1898 – Париз, Франција, 7. И 1956) – спец. патоанатом, патофизиолог и онколог, унив. професор и академик (САНУ). Мед. ф. и ПМФ завршил и докторирал (на двата) во Лион, Франција (1922). Еден од основоположниците на онколошката наука во СФРЈ. Формирал онколошки и други …

ШАХОВИЌ, Ксенофон Прочитај »

ШАХОВСКИ ОЛИМПИСКИ ИГРИ

ШАХОВСКИ ОЛИМПИСКИ ИГРИ (Скопје, 1972). Во септември&октомври 1972 г. во Скопје се одржан јубилејните ХХ олимписки игри за мажи со учество на 63 екипи од сите континенти, а првпат заедно е одржана и Ⅴ женска шаховска олимпијада со учество на екипи од 23 земји. шаховските олимпијади се организирани …

ШАХОВСКИ ОЛИМПИСКИ ИГРИ Прочитај »

ШАХПАЗОВ, Младен Панев

ШАХПАЗОВ, Младен Панев (Кавадарци, 26. ⅩⅠⅠ 1926 – Скопје, 1. Ⅴ 1994) – гинеколог-акушер, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје (од 1985). Мед. ф. завршил во Белград (1952) и специјализирал гинекологија и акушерство на Гинеколошко-акушерската клиника во Скопје (1957). Хабилитирал. Се усовршувал во повеќе европски центри. Се …

ШАХПАЗОВ, Младен Панев Прочитај »

ШВАЈЦАРСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ

ШВАЈЦАРСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ. Започнуваат како трговски во втората половина на ⅩⅠⅩ и почетокот на ⅩⅩ в., а од крајот на ⅩⅠⅩ в. се развиваат преку образување студенти и дејствување на претставници на Македонското националноослободително движење. Ѓорѓи Капчев (1899) во Апелот до европската јавност, образложува проект за решавање …

ШВАЈЦАРСКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ Прочитај »

ШЕКУТКОВСКИ, Никита Трпев

ШЕКУТКОВСКИ, Никита Трпев (Скопје, 19. И 1956) – математичар, ред. проф. (1998) на ПМФ. Дипломирал (1979) и магистрирал (1983) на Математичкиот факултет во Скопје. Докторирал (1986) во Загреб со темата „Кохерентни инверзни системи и теорија на јак облик“. Главен научен интерес му е топологијата. Бил шеф на Институтот …

ШЕКУТКОВСКИ, Никита Трпев Прочитај »

ШЕЛЕВА, Елизабета

ШЕЛЕВА, Елизабета (Охрид, 1961) – литературен критичар и теоретичар, професор на Катедрата по компаративна литература на Филолошкиот факултет во Скопје. Магистрирала на Филолошкиот факултет во Белград на тема „Типолошките модели на македонската книжевна критика“. Докторирала на истиот факултет (1998) со темата „Од дијалогизмот до интертекстуалноста (од Михаил Бахтин …

ШЕЛЕВА, Елизабета Прочитај »

ШЕМОВ, Симон

ШЕМОВ, Симон (Кавадарци, 1. ⅩⅠⅠ 1941) – сликар и графичар, еден од првите истражувачи на алтернативните насоки во ликовната уметност (1973), со заложба за проширување и испреплетување на медиумите. Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград (1964). Редовен професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје. Ја …

ШЕМОВ, Симон Прочитај »

ШЕНДОВ, Борис

ШЕНДОВ, Борис (Скопје, 6. Ⅱ 1930) – град. инж., ред. проф. на Градежниот факултет во Скопје (од 1995 до пензионирањето во 1995 г.) по предмети од областа на фундирањето. На факултетот работел од 1959 г., учествувајќи и во наставата на Архитектонскиот факултет. Бил вклучен во реализацијата на повеќе …

ШЕНДОВ, Борис Прочитај »

ШЕРДЕНКОВСКИ, Божин

ШЕРДЕНКОВСКИ, Божин (с. Љубојно, Ресенско, 1. Ⅺ 1928) – град. инж., ред. проф. на Градежниот факултет во Скопје (од 1981 до пензионирањето во 1988 г.) по предметот Хидротехнички мелиорации. Пред доаѓањето на Факултетот (1965) работел во ГП „Пелагонија“. Учествувал во реализацијата на повеќе хидромелиоративни системи („Овче Поле“, „Прилеп“ …

ШЕРДЕНКОВСКИ, Божин Прочитај »

ШЕСНАЕСЕТТА МАКЕДОНСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА

ШЕСНАЕСЕТТА МАКЕДОНСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА (с. Кучевиште, Скопско, 6. Ⅹ 1944 – 1945) – воена единица на НОВ и ПОМ и НОВЈ. Била формирана од борци на Осмата прешевска НО бригада, од Дванаесеттата бујановска НО бригада и 120 борци на Скопскиот и шарпланинскиот НОПО. Била во составот на Кумановската …

ШЕСНАЕСЕТТА МАКЕДОНСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА Прочитај »

ШЕСТА МАКЕДОНСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА

ШЕСТА МАКЕДОНСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА (пл. Славеј, близу до Струга, 6. Ⅸ 1944 – 1945) – воена единица на НОВ и ПОМ. Била формирана со околу 1.000 борци – дел од борците на Првата македонска НО бригада и новодојдени борци. Извршила напад на бугарските гранични караули југоисточно од Кичево

ШЕСТА МАКЕДОНСКА НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА Прочитај »

ШЕЌЕРИНСКА, Радмила

ШЕЌЕРИНСКА, Радмила (Скопје, 10. Ⅵ 1972) – политичарка. Дипломира на Електротехничкиот факултет во Скопје (1995). Магистрира на Флечер школата за право и дипломатија во САД. Стапува во Социјал-демократската младина на РМ (1995). Била портпарол на СДСМ (1997–1999), пратеник во Собранието на РМ (1998–2002, 2006–); потпретседател на ЦО на …

ШЕЌЕРИНСКА, Радмила Прочитај »

ШЕЌЕРИНСКИ, Ристо

ШЕЌЕРИНСКИ, Ристо (Штип, 28. Ⅲ 1927) – архитект. Дипломирал на Архитектонскиот факултет во Белград (1951). Живее и работи во Скопје во проектантското претпријатие „Проектант“ (до 1956). Се преселил во Нови Сад и во Белград, а потоа работел во швајцарија и во Германија како слободен архитект. Проектирал објекти со …

ШЕЌЕРИНСКИ, Ристо Прочитај »

ШЕФЕР, Јакоб Гијсберт

ШЕФЕР, Јакоб Гијсберт (Ханс) де Хоп (Јакоб Гијсберт /Јаап/ де Хооп Сцхеффер) (Амстердам, Кралство Холандија, 3. Ⅳ 1948) – холандски политичар и дипломат. Бил министер за надворешни работи на Кралството Холандија (2002–2003), Генерален секретар на НАТО во времето на донесувањето на Декларацијата од Рига (2007). Т. Петр. Радмила …

ШЕФЕР, Јакоб Гијсберт Прочитај »

ШИЈАКОВИЌ

ШИЈАКОВИЌ (шИЈАК), Томо (Косово Поле, 15. Ⅲ 1930 – Скопје, 29. ⅩⅠⅠ 1998) – сликар, меѓу првите македонски уметници што го проблематизирал сликарството како дисциплина. Извесен период студирал на Академијата за ликовни уметности во Љубљана. Самостојно излагал во Скопје, Белград, Ниш. Учествувал на Биеналето во Сао Паоло (1969) …

ШИЈАКОВИЌ Прочитај »

ШИЈАЧКИ, Стеван

ШИЈАЧКИ, Стеван (Стари Футог, 12. ⅩⅠⅠ 1885 – Белград, 2. И 1957) – хорски диригент и композитор. Музичко образование оформува во Српската музичка школа во Белград. Меѓу двете светски војни, како наставник по музика и хорски раководител, работи во повеќе градови на тогашното кралство. Во Македонија, дејствува во …

ШИЈАЧКИ, Стеван Прочитај »

ШИКАРА

ШИКАРА – грмовидно формирана творба, најчесто секундарна, која генетски потекнува од некоја претходно уништена ниска, средна или висока шума. До исчезнување на шумите и појавата на шикарите се доаѓало постепено во долг временски период, како резултат на прекумерни сечи и нерационално стопанисување, перманентно пасење и брстење, шумски пожари, …

ШИКАРА Прочитај »

ШИКИЌ, Бранислав

ШИКИЌ, Бранислав (Пула, Хрватска, 1905 – Белград, 7. Ⅱ 1976) – шумарски инженер. Бил истакнат деец на студентското движење во Македонија и член на КПЈ (од 1941). По окупацијата бил член на Покраинската воена комисија (1941), кога бил уапсен од бугарската полиција. Подоцна бил политички комесар на Поречкиот …

ШИКИЌ, Бранислав Прочитај »

ШИКОЛЕ, Александар Јосифов

ШИКОЛЕ, Александар Јосифов (Скопје, 31. И 1954) – спец. интернист-нефролог, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје (од 2006). Мед. ф. и специјализација завршил во Скопје. Докторирал (1994) од областа на примената на еритропоетинот кај пациенти лекувани со ХД, проблематика на која континуирано работи. Директор на Клиниката за …

ШИКОЛЕ, Александар Јосифов Прочитај »