Архиви: Енциклопедија

ГРУПЧЕВ, Иван (Охрид, 25. Ⅰ 1874 – Софија, 11. Ⅵ 1963) – учител, член на Охридскиот ОК на МРО. Ја завршил Егзархиската гимназија во Солун (1892). Член на МРО од 1894 г. Подоцна затворен и испратен на заточение во градот Синоп во Мала Азија (1903). По амнестијата, на крајот од 1904 г., се вратил во… Continue reading ГРУПЧЕВ, Иван

ГРУПЧЕВ, Лука Г. (Охрид, 19. Ⅹ 1874 – Софија, 30. Ⅶ 1947) – учител, учесник во Илинденското востание, струшки војвода. Завршил гимназија во Софија. Учителствувал во Ресен и во Охрид. Бил член на ТМОРО, учествувал на Смилевскиот конгрес (1903). По конгресот бил секретар во четата на војводата Ј. Алулов, а потоа војвода на струшки Дримкол.… Continue reading ГРУПЧЕВ, Лука Г

ГРЧЕВ, Георги (Кратово, 1885 – с. Чичево, Велешко, 30. Ⅰ 1912) – велешки реонски војвода, потпоручник. Завршил воено училиште во Софија и добил чин потпоручник. Бил назначен за заменик на велешкиот војвода М. Атанасов. По неговата смрт бил велешки реонски војвода. Загинал во борба со османлиските војски (1912) меѓу селата Чичево и Подлес, Велешко. ИЗВ.… Continue reading ГРЧЕВ, Георги

ГРЧЕВ, Димитар (Солун, 26. IX 1917 – Скопје, 15. Ⅴ 2006) – ел. инж., ред. проф. Раководител на Димитар Грчев Катедрата за ЕЦРП на ЕТФ во Скопје. Продекан на ТФ во Скопје, прв декан на ЕМФ и проректор на Универзитетот „Кирил и Методиј” во Скопје. Еден од основоположниците на студиите по ЕЕ во РМ. Раководител… Continue reading ГРЧЕВ, Димитар

ГРЧЕВ, Леонид (Скопје, 28. Ⅳ 1951) – ел. инж., д-р на технички науки, ред. проф., продекан на ЕТФ во Скопје. Раководител на Институтот за електротермија, на Центарот за електромагнетна компатибилност и на десетина меѓународни научноистражувачки проекти. Член на неколку работни групи на СИГРЕ во Париз за изработка на меѓународни препораки од областа на електромагнетната компатибилност… Continue reading ГРЧЕВ, Леонид

ГРЧЕВ, Мирослав (Скопје, 1. Ⅲ 1955) – архитект и урбанист. Дипломирал на Архитектонскиот факултет во Скопје (1979), магистрирал на Архитектонскиот факултет во Белград (1982), а докторирал на Архитектонскиот факултет во Скопје (1988). Редовен професор е по предметот урбанистичко проектирање и реконструкција. Освен со педагошка дејност, се занимава и со научноистражувачка работа, со изработка на урбанистички… Continue reading ГРЧЕВ, Мирослав

ГРЧЕВ, Томе (Струмица, 1941) – професор на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје и истражувач во подрачјето на електрохемијата. Дипломирал на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје (1965), магистрирал на Технолошкиот факултет во Загреб, а докторирал на Технолошко-металуршкиот факултет во Белград (1980). Имал повеќе студиски престои во Европа и во САД. На Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје е од 1969… Continue reading ГРЧЕВ, Томе

ГРЧЕВА, Ранка (Скопје, 7. Ⅻ 1949) – преведувач, антологичар. Завршила Филолошки факултет во Скопје (германски јазик и литература). Професор на Филолошкиот факултет „Бл. Конески” во Скопје. Поважни преводи: Современи германски раскази (1976, со Д. Томовски); Австриската поезија на 20 век (1982, со Д. Томовски); Волшебниот рид, роман од Томас Ман (1987); Современа германска поезија (1994).… Continue reading ГРЧЕВА, Ранка

ГРЧЕВСКА, Ладислава Петрова (Скопје, 1. Ⅴ 1951) – интернистнефролог, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје (1999). Додипломски студии на Мед. ф., специјализација и супспецијализација завршила во Скопје. Магистрирала во 1981, а докторирала во 1987 г. шеф е на Одделот за етноструктурна процена на Клиниката за нефрологија. Нејзини подрачја на истражување се имунонефропатиите и гломерулонефропатиите.… Continue reading ГРЧЕВСКА, Ладислава Петрова

ГРЧКА ПЛИТИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА (август 1908) – политичка организација во Македонија. Биле основани грчки политички клубови во поголемите центри: Солун, Сер, Мелник, Демир Хисар (Серско), Костур, Битола и Струмица, со непосредно ангажирање на грчките конзули и на свештенството на Цариградската патријаршија. Покрај клубовите, биле основани и еснафски и добротворни друштва за проширување на организациската мрежа за… Continue reading ГРЧКА ПЛИТИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА

ГРЧКИ ЈАЗИК – индоевропски јазик од балкански тип, развиен од јазикот на индоевропските племиња, доселени кон крајот на 3 милениум пр.н.е. и јазикот на затеченото старобалканско и медитеранско население. По дешифрирањето на линеарното Бе (микенско) писмо развојот на г.ј. може да се следи врз писмени извори во текот на еден период од 3.500 години. Грчкото… Continue reading ГРЧКИ ЈАЗИК

ГРЧКИ ПРОЕКТ (1782) – проект на руската царица Катерина Ⅱ и на австрискиот император Јозеф Ⅱ. Катерина Ⅱ му испратила на австрискиот суверен проект за поделба на османлиската држава (1782). Преписката за тоа траела скоро десет години. Со проектот се предвидувало: од Влашко и Молдавија да се создаде независна држава Дакија со православен владетел; по… Continue reading ГРЧКИ ПРОЕКТ

ГРЧКО-АМЕРИКАНСКИ ДОГОВОР ЗА ВОЕНИ БАЗИ (Атина, 12. Ⅹ 1953). САД добиле право да градат, да развиваат и да користат воени бази; да стационираат воен персонал, вооружени сили и опрема под нивна контрола. Вооружените сили на САД добиле целосна слобода на движењето; користење на патиштата и на железниците, на воздушниот прос-тор и на територијалните води, ослободени… Continue reading ГРЧКО-АМЕРИКАНСКИ ДОГОВОР ЗА ВОЕНИ БАЗИ

ГРЧКО-АМЕРИКАНСКИ ДОГОВОР ЗА СОРАБОТКА ВО ОДБРАНАТА (Атина, 9. Ⅶ 1990) – договор со важност од 8 години. Владата на Република Грција ги овластила САД да раководат со воените објекти и од нив да преземаат мисии и активности за одбранбени цели и цели за поддршка. САД се обврзале на Грција да $ обезбедат одбранбена поддршка и… Continue reading ГРЧКО-АМЕРИКАНСКИ ДОГОВОР ЗА СОРАБОТКА ВО ОДБРАНАТА

ГРЧКО-АМЕРИКАНСКИ ШТАБ (1947) – заедничко грчко-американско воено раководство за борба против ДАГ. Со разгорувањето на Граѓанската војна во Грција (по повлекувањето на Велика Британија), САД во 1947 г. ја зголемиле воената и материјалната помош. Во Грција пристигнале воени советници на чело со ген. Џејмс фон Флит и бил формиран Грчко-американски штаб. Грчката војска била зголемена… Continue reading ГРЧКО-АМЕРИКАНСКИ ШТАБ

ГРЧКО-БРИТАНСКИ КОНВЕНЦИИ ЗА ВОЕНА ОТШТЕТА НА ГРЦИЈА (1925). По барањата од Владата на Грција за надоместок за присуството на британските и на другите сили на Антантата на грчката државна територија на Македонскиот фронт (во приморскиот дел од Македонија) во времето на Првата светска војна на Балканот и во повоениот период, двете влади склучиле две конвенции… Continue reading ГРЧКО-БРИТАНСКИ КОНВЕНЦИИ ЗА ВОЕНА ОТШТЕТА НА ГРЦИЈА

ГРЧКО-БУГАРСКА КОНВЕНЦИЈА ЗА МЕЃУСЕБНА РАЗМЕНА НА НАСЕЛЕНИЈА (1919). По потпишувањето на Мировниот договор (27. XI 1919) во Неј на Сена (Франција), наредниот ден (28. XI) Бугарија и Грција во Париз потпишале и одделна Конвенција за меѓусебна доброволна размена на етничките, јазичните и верските малцинства од двете држави. Со Конвенцијата Бугарија им давала на своите државјани… Continue reading ГРЧКО-БУГАРСКА КОНВЕНЦИЈА ЗА МЕЃУСЕБНА РАЗМЕНА НА НАСЕЛЕНИЈА

ГРЧКО-ИТАЛИЈАНСКАТА ВОЈНА (1940 – 1941) – првата фашистичка воена агресија во периодот на Втората светска војна на Балканот. По првите воени успеси на почетокот на војната (1940), италијанската војска била принудена на повлекување длабоко во албанската територија. Грчката војска ја анектирала Јужна Албанија (Аргирокастро, Саранда, Москополе и други места) каде што, освен Албанците христијани (Тоски),… Continue reading ГРЧКО-ИТАЛИЈАНСКАТА ВОЈНА

ГРЧКО-ЈУГОСЛОВЕНСКИ ДОГОВОР ЗА БАЛКАНСКА УНИЈА (1942) – договор склучен меѓу монархистичките влади на Грција и на Југославија во егзил, под покровителство на Велика Британија. Со Договорот потпишан во Лондон (15. Ⅰ 1942) страните се обврзале по војната да формираат југословенско-грчка унија, отворена за пристапување на другите држави за создавање Балканска унија. Договорните страни ги утврдиле… Continue reading ГРЧКО-ЈУГОСЛОВЕНСКИ ДОГОВОР ЗА БАЛКАНСКА УНИЈА

ГРЧКО-ЈУГОСЛОВЕНСКИ ПАКТ ЗА ПРИЈАТЕЛСТВО (Бел-град, 27. Ⅲ 1929) – пакт меѓу Грција и Кралството на Србите, Хрватите и Словенците за пријателство, помирување и судско порамнување. Договорните страни се обврзале да соработуваат и да си даваат сестрана помош за одржување на версајскиот поредок на Балканот и за почитување и извршување на обврските од мировните договори. Примената… Continue reading ГРЧКО-ЈУГОСЛОВЕНСКИ ПАКТ ЗА ПРИЈАТЕЛСТВО

ГРЧКО-МАКЕДОНСКА ТУПАНИЦА (1926) – грчка националистичка и терористичка организација во Егејскиот дел на Македонија во периодот меѓу двете светски војни, формирана по Грчко-турската војна што дејствувала во Костурско, Леринско, Воденско, Кајларско итн. Организирани групи ги крстосувале македонските села и го тероризирале македонското население за „доброволно” да се иселува во Бугарија или во прекуокеанските земји (Канада,… Continue reading ГРЧКО-МАКЕДОНСКА ТУПАНИЦА

ГРЧКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ. Поновите врски започнуваат со учеството на Македонци во Грчкото востание (1821–1830). По независноста на Грција (1830) се поставени основите на големогрчката политика насочена кон територијата на Македонија. Се отвораат конзулати во Солун и во Битола (1859). Грчките стремежи за територијално проширување за првпат се реализираат во времето на источната криза, кога… Continue reading ГРЧКО-МАКЕДОНСКИ ВРСКИ И ОДНОСИ

ГРЧКО-СРПСКА КОНВЕНЦИЈА (нацрт, 1861). Грција и Србија договориле потпишување на специјална билатерална конвенција за сојуз и поделба на сферите на пропагандно дејствување во Македонија и во другите балкански владеења на Османлиската Империја. Тие се обврзале по ратификувањето на Тајната конвенција заеднички да дејствуваат за придобивање на кнезовите на Влашко и на Црна Гора за потпишување… Continue reading ГРЧКО-СРПСКА КОНВЕНЦИЈА

ГРЧКО-СРПСКА КОНВЕНЦИЈА (1914) – за извршување на одредбата од Договорот за сојуз (19. Ⅴ / 1. Ⅵ 1913). Грција и Србија во Атина потпишале посебна Конвенција за отстапување дел од Солунското пристаниште на Србија (10./23. Ⅴ 1914) за користење во период од 50 години. Тој простор од Солунското пристаниште останувал под управа на грчките власти.… Continue reading ГРЧКО-СРПСКА КОНВЕНЦИЈА