Архиви: Енциклопедија

НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ПАРТИЗАНСКИ ОДРЕД „МАЛЕСИЈА“ (кон средината на ав-густ – октомври 1943) – партизанска единица на НОВ и ПОМ. Бил формиран од 76 новопристигнати борци од Малесија, Дримкол и од други струшки села, со цел да го штити населението од балистичките сили и качачките банди, да врши агитација и мобилизација со митинзи по селата. Водел борби… Continue reading НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ПАРТИЗАНСКИ ОДРЕД МАЛЕСИЈА

НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ПАРТИЗАНСКИ ОДРЕД „СЛАВЕЈ“ (И БАТАЛЈОН) .(пл. Славеј, на Караорман, 30. Ⅵ – с. Ботун, почетокот на декември 1943) – партизанска единица на НОВ и ПОМ. Кон крајот на септември имал околу 120 борци и формал-но прераснал во баталјон (кон крајот на септември), но и потоа продолжило именувањето како одред. При капитулацијата на Италија и… Continue reading НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ПАРТИЗАНСКИ ОДРЕД СЛАВЕЈ

НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ФРОНТ (НОФ) (23. Ⅳ 1945–1949) – македонска политичка организација во Егејскиот дел на Македонија, со раководство во состав: П. Митревски (секретар), М. Керамитчиев, Џ. Урдов, А. Коровешов, П. Раковски и М. Фотев. Целта била да се признаат националните права на Македонците во рамките на грчката држава. На Вториот пленум (февруари 1949) била прифатена политиката… Continue reading НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛЕН ФРОНТ

НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА „ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ“ (Софија, септември 1944 – октомври 1944) – воена единица на НОВ и ПОМ. Била формирана од Македонци во Бугарската армија и од доброволци од македонската емиграција во Бугарија, главно студенти и ученици. Командант бил Пецо Трајков, а политички комесар Мире Анастасов. Броела околу 4.600 борци и веднаш по формирањето, баталјон (30.… Continue reading НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА БРИГАДА ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ

НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА ВОЈСКА НА МАКЕДОНИЈА (1941–1945) – армија создадена во текот на Народноослободителната и антифашистичка војна, под раководството на КПМ. Во март 1941 г. при МК на КПЈ во Скопје бригади, шест артилериски, четири инженериски, една автомобилска и една коњаничка бригада. Од овие бригади формирани се седум дивизии, а подоцна и 8-та дивизија на КНОЈ, како… Continue reading НАРОДНООСЛОБОДИТЕЛНА ВОЈСКА НА МАКЕДОНИЈА

НАРОДНООСЛОБООДИТЕЛЕН БАТАЛЈОН „МИРЧЕ АЦЕВ“ (Прв баталјон на Втората оперативна зона на НОВ и ПОМ) (пл. Славеј, 18. Ⅷ 1943 – с. Сливово, Охридско, 11. Ⅺ 1943) – прва регуларна воена единица на НОВ и ПОМ. Бил формиран од околу 200 борци од Преспанскоохридскиот НОПО „Дамјан Груев“, делови од Велешкиот НОПО „Димитар Влахов“, делови од Прилепскиот… Continue reading НАРОДНООСЛОБООДИТЕЛЕН БАТАЛЈОН МИРЧЕ АЦЕВ

НАСАД (СОСТОИНА) – дел од шумата што по својот настанок, состав и развој е скоро еднаков, а се разликува од другите нејзини делови по едно битно обележје или по повеќе значајни карактеристики заради кои мора да се спроведува посебен начин на одгледување. Критериумите за категоризација на насадите се: настанок, возраст, мешаност, форма и бонитет на… Continue reading НАСАД

НАСЕВ, Насе (с. Нивичани, Кочанско, (18. Ⅷ 1943) – професор по физичка култура, тренер во борење. Завршил Факултет за физичка култура во Скопје Насе Насев (1982). Бил тренер на БК „Младост“ од Кочани. Селектор-тренер на Репрезентацијата на Југославија во борење слободен стил (1977–1991), која на олимписките и медитеранските игри, на светските и европските првенства освоила… Continue reading НАСЕВ, Насе

НАСЕВ, Сашко (Кочани, 4. Ⅹ 1966) – драмски писател, раскажувач, есеист, колумнист, член на ДПМ (од 1990), амбасадор. Завршил факултет за драмски уметности во Скопје, а магистрирал и докторирал на Филозофскиот факултет во Скопје. ДЕЛ: Трилогија (драма, 1987), Божилак никогов (новела, 1990) Чија си (драма, 1991), Грев или шприцер (пиеса, 1992), Млада Македонија (есеи, 1993),… Continue reading НАСЕВ, Сашко

НАСТЕВ, Божидар (Битола, 9. И 1924 – Скопје, 23. Ⅵ 1980) – унив. професор, преведувач, научен работник. Завршил Филозофски факултет во Скопје (француски јазик и литература). Докторирал во Загреб. Бил декан на Филолошкиот факултет во Скопје, претседател на Сојузот на литературните преведувачи на Македонија и претседател на Сојузот на книжевните преведувачи на Југославија. Има напишано… Continue reading НАСТЕВ, Божидар

НАСТЕВ, Христо (Штип, 6. Ⅳ 1876 – Варна, 20. Ⅵ 1962) – учител, учесник во македонското револуционерно движење. Завршил педагошко училиште во Скопје (1898). Бил учител во Виница и во Банско (Разлошко). Бил претседател на ОК на ТМОРО во Бунархисар (1899–1900), секретар во четата на Т. Давидов во Битолско (1902), учесник на Смилевскиот конгрес и… Continue reading НАСТЕВ, Христо

НАСУФИ, Ваит (Ваит Насуфи)(с. Велешта, Струшко, 9. Ⅷ 1945) – поет, писател за деца. Основно училиште завршил во родното место, средно во Струга, а Виша педагошка школа во Скопје. Работи како наставник во основното училиште во Велешта. Член е на ДПМ (1983). БИБ.: Брановите на Дрим, 1980; Другар ми е славејот, 1984; Времето на светулките,… Continue reading НАСУФИ, Ваит

НАТАНАИЛ КУЧЕВИШКИ (Зографски, Охридски, Пловдивски; световното име: Нешо Стојанов Бојкиќев) (с. Кучевиште, Скопско, 26. Х 1820 – Пловдив, 18. Ⅸ 1906) – еден од најшколуваните црковно-литературни и револуционерно-национални дејци во ⅩⅠⅩ в., егзархиски митрополит и Нешо Стојанов Бојкиќев, епархиски митрополит Натанаил ното село, а потоа во Скопје, Самоков и Прилеп. Во 1837 г. се замонашува… Continue reading НАТАНАИЛ КУЧЕВИШКИ

НАТПИСИ – записи на старословенски јазик, издлабени врз некој тврд материјал. Епиграфските споменици се многу значаен извор од палеографски, лингвистички, историски и други аспекти. Тие се од различен жанр, но најчесто се надгробни плочи (Самуиловиот натпис од 993 год., Пресијановата надгробна плоча од 1060/61 год.) или е повод некоја градба (Битолскиот натпис на Иван Владислав… Continue reading НАТПИСИ

НАТПРЕВАРИ ПО ИНФОРМАТИКА (1990) – в. Сојуз на друштвата на математичарите од СРМ.

НАТПРЕВАРИ ПО МАТЕМАТИКА (1955 ) – в. Друштво на математичарите од СРМ.

НАУМ ОХРИДСКИ (ок. 830 – Охрид, 23. ⅩⅠⅠ 910) – еден од најистакнатите ученици и соработници на словенските просветители од групата на т.н. Седмочисленици. Податоци за неговиот живот и за неговата просветителска дејност, иако сосема кратки, наоѓаме во неговите житија и во неговата служба, како и во опширните житија на св. Методиј и на св.… Continue reading НАУМ ОХРИДСКИ

НАУМ, митрополит (Звонимир Илиевски, Скопје, 13. ⅩⅠⅠ 1961) – архијереј на Македонската православна црква. Завршил средно образование и студирал на Правниот факултет во Скопје. Се откажал и заминал во Универзитетот на Света Гора Атонска. Бил примен и духовно раководен од Митрополитот струмички Наум старецот Георгиј. Младиот монах Наум во Грегоријатската света обител минал повеќе од… Continue reading НАУМ, митрополит

НАУМ, митрополит (Звонимир Илиевски, Скопје, 13. ⅩⅠⅠ 1961) – архијереј на Македонската православна црква. Завршил средно образование и студирал на Правниот факултет во Скопје. Се откажал и заминал во Универзитетот на Света Гора Атонска. Бил примен и духовно раководен од Митрополитот струмички Наум старецот Георгиј. Младиот монах Наум во Грегоријатската света обител минал повеќе од… Continue reading НАУМ, митрополит

НАУМ, митрополит (Томо Димовски, с. Бистрица, Битолско, 1906 – Штип, 27. Ⅺ 1977) – втор владика Македонец, хиротонисан по возобновувањето на Охридската архиепископија во лицето на МПЦ. Завршил Богословија (1930), примил свештенички чин и служел во с. Козица (Кичевско) и во Битола, каде што бил и вероучител. Кратко време бил архијерејски намесник и заменик. По… Continue reading НАУМ, митрополит

НАУМ, митрополит (Томо Димовски, с. Бистрица, Битолско, 1906 – Штип, 27. Ⅺ 1977) – втор владика Македонец, хиротонисан по возобновувањето на Охридската архиепископија во лицето на МПЦ. Завршил Богословија (1930), примил свештенички чин и служел во с. Козица (Кичевско) и во Битола, каде што бил и вероучител. Кратко време бил архијерејски намесник и заменик. По… Continue reading НАУМ, митрополит

НАУМОВ-АЛАБАКОТ, Иван (Јован) (с. Ореовец, Велешко, 1870 – с. Белица, Кичевско, 24. Ⅷ 1907) – деец и еден од најпопуларните војводи на ТМОРО во Илинденското востание. Како печалбар во Солун, станал член на ТМОРО (1900), а потоа и војвода на чета во Одринско и во Смоленско (1901/02). Како војвода на Вториот крушевски востанички одред во… Continue reading НАУМОВ-АЛАБАКОТ, Иван

НАУМОВ-Пљакот, Ѓурчин (с. Сланко, Порече, 1850 или 1851 – с. Слатина, Порече, 25. Ⅹ 1904) – учесник во Илинденското востание, крушевско-кичевски војвода. Бил четник во четите на војводите Ј. Пиперката (1899), М. Ацев (1900), Н. Русински (1901) и В. Марков (1902). По Ракитничката провала (1902) бил избран за крушевски војвода. Во Илинденското востание предводел 90… Continue reading НАУМОВ-Пљакот, Ѓурчин

НАУМОВ, Стефан (Стив) (Битола, 27. Ⅹ 1920 – с. Болно, Битолско, 12. Ⅸ 1942) – комунистички деец, првоборец и народен херој. Завршил гимназија во Битола, а потоа студирал на Техничкиот факултет во Белград, каде што бил примен за член на СКОЈ и на КПЈ. Повеќе пати бил апсен, а по враќањето во Битола бил избран… Continue reading НАУМОВ, Стефан