Архиви: Енциклопедија

ЈОВАН ЗЛАТОУСТ, св. (Антиохија, ок. 345 – Коман, 14. IX 407) – најдобар христијански говорник – беседник, заради што е наречен Златоуст. Црковен писател и најголем толкувач на Светото пис-мо. Неговите слова биле преведувани и на старословенски јазик и поистоветувани со Светиклиментовите. Напишал и Литургија – Златоустова, која и денес се богослужи. ЛИТ.: Методиј Гогов,… Continue reading ЈОВАН

ЈОВАН – велики хартулариј на Западот, подоцна монах, ктитор на обновувањето на манастирската црква „Св. Архангели” во Прилеп (Варош) околу 1270–1280 г. Насликан како ктитор во великосхимничка облека, со моделот на црквата в рака. Од сегментот на небото го благословува Раката Господова. ЛИТ.: Б. Бабић, Три грчка фреско-натписа на зидовима цркава средњевековног Прилепа из друге… Continue reading ЈОВАН

ЈОВАН (ⅩⅠⅠⅠ в.) – скопски епископ. На основоположникот на СПЦ св. Сава му го предал протестниот акт (1220) од Охридскиот архиепископ Димитриј Хоматијан во врска со неканонското и самоволно издвојување на Пеќската архиепископија од Охридската архиепископија, како Мајка Црква. Охридскиот архиепископ остро реагирал против неканонската Српска црква. Во писмото имало и закана кон Пеќската архиепископија… Continue reading ЈОВАН

ЈОВАН (велики хартулариј) – в. „Свети Архангел”, (Варош)

ЈОВАН ЗЛАТОУСТ, св. (Антиохија, ок. 345 – Коман, 14. IX 407) – најдобар христијански говорник – беседник, заради што е наречен Златоуст. Црковен писател и најголем толкувач на Светото пис-мо. Неговите слова биле преведувани и на старословенски јазик и поистоветувани со Светиклиментовите. Напишал и Литургија – Златоустова, која и денес се богослужи. ЛИТ.: Методиј Гогов,… Continue reading ЈОВАН

ЈОВАН ЗЛАТОУСТ, св. (Антиохија, ок. 345 – Коман, 14. IX 407) – најдобар христијански говорник – беседник, заради што е наречен Златоуст. Црковен писател и најголем толкувач на Светото пис-мо. Неговите слова биле преведувани и на старословенски јазик и поистоветувани со Светиклиментовите. Напишал и Литургија – Златоустова, која и денес се богослужи. ЛИТ.: Методиј Гогов,… Continue reading ЈОВАН ЗЛАТОУСТ, св

ЈОВАН, Ангел (?–1244) – солунски цар (1237–1242) и деспот (1242–1244). Дошол на власт со помош на слепиот татко (цар Теодор И), во чија сенка управувал. Никејскиот цар Јован Ⅲ Ватац презел поход (1242) кон Солун и го присилил да се откаже од царската круна, признавајќи му ја титулата деспот; на таа должност починал. ЛИТ.: Д.… Continue reading ЈОВАН, Ангел

ЈОВАН, Владимир (?–1016) – кнез на Дукља, зет на царот Самуил. Кога Самуил ја освоил Дукља, бил заробен и бил затворен во Преспа (крај на Ⅹ в.). Во него се вљубила и за него се омажила ќерката на Самуил Косара, по тоа тој бил вратен на престолот во Дичо Зограф: фреска на св. Јован Владимир… Continue reading ЈОВАН, Владимир

ЈОВАН, Зограф – син на поп Теодор од Грамоста (село на планината Грамос). Еден е од најистакнатите сликари од времето на охридскиот архиепископ Прохор. Бил современик на големиот ктитор, кнезот Димитар Пепиќ од Кратово, како и на славниот сликар Онуфриј Аргитис. Се оформил на традициите на постарото костурско сликарство. Неговата активност се следи меѓу 1534… Continue reading ЈОВАН, Зограф

ЈОВАН, митрополит (Зоран Вранишковски) (Битола, 28. Ⅱ 1966) – расчинет владика на МПЦ, Егзарх охридски на СПЦ. Синодот на Македонската православна црква го избрал и го хиротонисал за викарен епископ на митрополитот Петар, со титула епископ Дремвитски (13. Ⅶ 1998), потоа бил поставен за администратор на Брегалничката епархија (12. Ⅲ 2000), оттаму сменет и назначен… Continue reading ЈОВАН, митрополит

ЈОВАНОВИЌ, Воислав С. (Бел-град, 1930 – 2005) – археолог. Живеел, се школувал и работел како професор по средновековна археологија на Филозофскиот факултет во Белград. Неговите професионални преокупации, често, се врзуваат за регионот на Македонија (како, впрочем, и личните, со оглед на неговите семејни корени од Кичевско). Со својата докторска дисертација за словенските некрополи од Србија,… Continue reading ЈОВАНОВИЌ, Воислав С

ЈОВАНОВИЌ, Марија (Скопје, 24. Ⅷ 1929 – Скопје, 2007) – историчар, научен советник во ИНИ. Дипломирала на Филозофскиот факултет – Група етнологија во Скопје (1957) и докторирала на темата „Политичките и просветно-културните прилики во Вардарска Македонија (1918-1929)” на Филозофскиот факултет во Марија Јовановиќ Приштина. Освен библиографијата, нејзин научен интерес било минатото на Македонија во средниот… Continue reading ЈОВАНОВИЌ, Марија

ЈОВАНОВИЌ, Петар (с. Добрачи, Крагуевац, 10. Ⅲ 1893 – Белград, 15. XI 1957) – српски географ. Основно образование завршил во Добрачи, а гимназија во Крагуевац. Филозофски факултет, група Географија, започнал во Белград, продолжил во Рим и Париз, а завршил во Белград (1920). Докторирал на Филозофскиот факултет во Белград (1922). Бил асистент на Јован Цвииќ (1919–1922),… Continue reading ЈОВАНОВИЌ, Петар

ЈОВАНОВСКИ, Ацо (Александар) (Скопје, 31. Ⅻ 1930) – актер. Завршил Државна средна театарска школа во Скопје (1952). Работи во Драмата на МНТ (19511964), кога преминува во Драмскиот театар. Едно од најбележитите имиња на македонското драмско творештво. Некои од неговите остварувања претставуваат датуми во историјата на македонскиот театар воопшто. Актер со широка амплитуда на творечки можности… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Ацо

ЈОВАНОВСКИ, Бранимир (Куманово, 29. Ⅶ 1961) – стрелец и тренер. Завршил Виша тренерска школа во Скопје (2002). Бил првак на Југославија со воздушен пиштол за инвалидизирани лица (1990 и 1992) и репрезентативец (1988–1992). На Светското првенство во Асен (Холандија, 1990) освоил сребрен медал – екипно, а во Хвасунг (Јужна Кореја, 2002) сребрен и бронзен медал… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Бранимир

ЈОВАНОВСКИ, Илија (псевд. Цветан) (с. Топлица, Прилепско, 1921 – с. Здуње, Мариовско 18. Ⅷ 1944) – комунистички деец и првоборец. Како член на СКОЈ (1939) бил учесник во илинденските демонстрации во Прилеп (1940), а потоа станал и член на КП во Македонија (по август 1940). По Априлската војна (1941), по повикот за служење на воениот… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Илија

ЈОВАНОВСКИ, Мето (Брајчино, Ресенско, 18. Ⅹ 1928) – раскажувач, романсиер, преведувач (О. Вајлд, Џек Лондон, Горки). Завршил учителска школа во Скопје. Работел како новинар во весникот „Нова Македонија”, потоа како уредник на Филмската редакција при МРТ. Бил претседател на Хелсиншкиот комитет во Македонија. БИБ.: Јадреш, раскази, Ск., 1952; Љуман арамијата, роман за деца, Ск., 1952;… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Мето

ЈОВАНОВСКИ, Мето (с. Панчарево, Берово, 17. Ⅰ 1946) – актер. Завршил Театарска академија во Софија (1971). Во Драмскиот театар е од 1. IX 1971 г. Уметник со сценски ликови што секогаш им даваат белег на претставите и се резултат на неговата силна и докрај разработена сценска игра. Режисер е и на неколку претстави. УЛО.: Јане… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Мето

ЈОВАНОВСКИ, Мето (Брајчино, Ресенско, 18. Ⅹ 1928) – раскажувач, романсиер, преведувач (О. Вајлд, Џек Лондон, Горки). Завршил учителска школа во Скопје. Работел како новинар во весникот „Нова Македонија”, потоа како уредник на Филмската редакција при МРТ. Бил претседател на Хелсиншкиот комитет во Македонија. БИБ.: Јадреш, раскази, Ск., 1952; Љуман арамијата, роман за деца, Ск., 1952;… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Мето

ЈОВАНОВСКИ, Мето (с. Панчарево, Берово, 17. Ⅰ 1946) – актер. Завршил Театарска академија во Софија (1971). Во Драмскиот театар е од 1. IX 1971 г. Уметник со сценски ликови што секогаш им даваат белег на претставите и се резултат на неговата силна и докрај разработена сценска игра. Режисер е и на неколку претстави. УЛО.: Јане… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Мето

ЈОВАНОВСКИ, Милан Стефанов (Тетово, 12. Ⅹ 1932) – спец. по патолошка анатомија, редовен проф. на Мед. ф. (1990). Дипломирал медицина во Скопје (1960), а хабилитирал за микроскопските промени на дисеминирана интраваскуларна коагулација кај фулминантни форми на хепатитис (1972). Се усовршувал во шведска и во југословенските центри. Формирал и организирал лабораторија за примена на имунофлуоресцентниот метод… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Милан Стефанов

ЈОВАНОВСКИ, Станимир (с. Леуново, 9. Ⅹ 1926) – редовен професор на Електротехничкиот факултет во Скопје. Првата година на студиите ја завршил на Институтот „Молотов” во Москва, а дипломирал (1953) на Електротехничкиот факултет во Белград. По завршувањето на студиите престојувал 6 години во Франција. Во 1957 г. 6 месеци работел на докторската дисертација и докторирал во… Continue reading ЈОВАНОВСКИ, Станимир

ЈОВЕТИЌ, Радивој (Петриња, Хрватска, 16. Ⅹ 1906 – Скопје, 24. IX 1977) – редовен професор на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје, специјалист за областа и предметот шумска зоологија и ловство. Дипломирал на шумарскиот факултет во Загреб (1932). Избран е за доцент на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје (1950). Докторирал на матичниот факултет (1959), каде што е избран… Continue reading ЈОВЕТИЌ, Радивој

ЈОВКОВ, Арсени (с. Селце, Струшко, 1882 – Горна Џумаја, 1924) – поет и публицист, општественик, револуционер, учесник во Илинденското востание, преведувач, филмолог. Како литерат се пројавува во првите две децении на ХХ в., во периодот на својот престој во Бугарија. Пишува на бугарски јазик. Стартува во поезијата како ученик во Битолската гимназија (кон 1900), речиси… Continue reading ЈОВКОВ, Арсени