Tag: Ѓ

ЃАКОНОВСКИ-ШПАТО, Драган

ЃАКОНОВСКИ-ШПАТО, Драган (Скопје, 11. Ⅲ 1931 – Скопје, 3. Ⅰ 1987) – композитор, аранжер, диригент. Дал исклучителен придонес за развојот на популарната музика во Македонија. Првите Драган Ѓаконовскишпато контакти со џезот ги имал слушајќи ги странските радио станици (Глас на Америка, Радио Луксембург). Го формирал (1948) Студентскиот академски …

ЃАКОНОВСКИ-ШПАТО, Драган Прочитај »

ЃЕЛАЈ, Том Ник

ЃЕЛАЈ, Том Ник (псевд. шумски) (с. Мирдита, Скадарско, Албанија, 1920 – с. Зајас, Кичевско, 6. XI 1943) – воен раководител на НОВ и ПОМ. Непосредно по фашистичката окупација на Македонија пристигнал во Гостивар (1941) како шумар, по што го добил и илегалното име шумски. Тука се вклучил во …

ЃЕЛАЈ, Том Ник Прочитај »

ЃЕЛЕВ, Јован

ЃЕЛЕВ, Јован (Иван) Недев (поп шаќо) (с. Дреново, Кавадаречко, 8. XI 1880 – Скопје, 18. Ⅲ 1954) – свештеник, илинденец и учесник во НОБ. Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Президиумот на АСНОМ (2. Ⅷ 1944). По Ослободувањето бил свештеник во црквата „Св. Димитрија” …

ЃЕЛЕВ, Јован Прочитај »

ЃЕРДАН

ЃЕРДАН -. масивен украс за на гради што го покрива целиот граден кош. Се изработувал на парче клашна и на него се нанижувале сребрени пари и кувенџиски амајлии. Ј. Р.-П.

ЃЕРЃИКОВИЌ, Ѓорѓе

ЃЕРЃИКОВИЌ, Ѓорѓе (Гевгелија, ? – Гевгелија, 1911) – српски офицер, илинденски револуционер и македонски „автономист”. По кратко учителствување во с. Мачуково (1. Ⅳ 1898), се запишува во Воената академија во Бел-град (22. Ⅶ 1898). Како српски поручник двапати со своја чета влегува во Македонија, но ранет е во …

ЃЕРЃИКОВИЌ, Ѓорѓе Прочитај »

ЃОРГИЕВСКИ, Љупчо

ЃОРГИЕВСКИ, Љупчо (Битола, 21. Ⅹ 1956) – режисер. Дипломирал психологија на Филозофскиот факултет во Скопје (1980) и режија на ФДУ во Скопје (1990). Од и.г. е член на Народниот теа-тар во Битола, потоа негов директор (2002-2006). Режии: „Парите се отепувачка”; „Бегалка”; „Ромео и Јулија”; „Македонска крвава свадба”„Лисистрата”; „Летни …

ЃОРГИЕВСКИ, Љупчо Прочитај »

ЃОРГОВ, Васил

ЃОРГОВ, Васил (Велес, 20. Ⅹ 1910 – Скопје, 23. Ⅲ 1968) – политички работник. Филозофски факултет завршил во Загреб (1935). Активен заднински работник е во НОБ од 1943. Член е на КПМ од 1944. По Ослободувањето бил секретар на СК во Делчево; републички и сојузен народен пратеник; претседател …

ЃОРГОВ, Васил Прочитај »

ЃОРЃЕВИЌ, Тихомир

ЃОРЃЕВИЌ, Тихомир (Књажевац, 19. Ⅱ 1868 – Белград, 28. Ⅴ 1944) – српски етнолог и историчар, универзитетски професор и академик, истражувач и на македонското народно творештво. Се смета за основоположник на етнологијата како наука на Белградскиот универзитет. Бил упорен теренски истражувач и особено внимание им посветил на интернационалните …

ЃОРЃЕВИЌ, Тихомир Прочитај »

ЃОРЃЕВСКИ, Јордан

ЃОРЃЕВСКИ, Јордан (Тетово, 7. Ⅻ 1910 – Скопје, 10. IX 1989) – агроном. Основно училиште завршува во Тетово, а Земјоделскошумарски факултет во Земун – Белград (1934). Работи во опитните станици во Сараево, Топчидер – Белград и во Скопје. Специјализира (една година) во Грција за елекција на памукот. Во …

ЃОРЃЕВСКИ, Јордан Прочитај »

ЃОРЃЕВСКИ, Ристо Трпев

ЃОРЃЕВСКИ, Ристо Трпев (с. Теарце, Тетовско, 24. Ⅲ 1919 – Скопје, 16. Ⅳ 1996) – психолог, универзитетски професор. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1950). Со титулата доктор на психолошки науки се стекнал на Филозофскиот факултет во Загреб (1955). Бил инспектор за просвета и раководител на Одделението за …

ЃОРЃЕВСКИ, Ристо Трпев Прочитај »

ЃОРЃЕВСКИ, Софре

ЃОРЃЕВСКИ, Софре (с. Радиовце, Тетовско, ? – ?, 1963) – еден од првите членови на МРО во Тетовско, војвода на чета (со решение на Тетовскиот местен комитет), која дејствувала во подрачјето на планината Сува Гора во Тетовско и Гостиварско. Учесник е во Илинденското востание, во борбите во Кичево. …

ЃОРЃЕВСКИ, Софре Прочитај »

ЃОРЃИ ЈАНИНСКИ, св

ЃОРЃИ ЈАНИНСКИ, св. (с. Чуркли, Гревена, 1810 – Јанина, 1838) – овој Македонец маченички настрадал на бесилка за православната вера во 1838 г. Од неговите мошти се случуваат чудеса. ЛИТ.: Александар Донски, Сите светители од Македонија, Штип, 2006; Жития на светиите, Синодално издателство, София (1974), 1991; Хризостом Столић, …

ЃОРЃИ ЈАНИНСКИ, св Прочитај »

ЃОРЃИ КРАТОВСКИ, св

ЃОРЃИ КРАТОВСКИ, св. (Кратово, 1497 – Софија, 24/11. Ⅱ 1515) – христијански светец. Неговите родители, кратовците Димитар и Сара, од шестгодишна возраст го дале да изучува свештени книги, а потоа го изучувал и златарскиот занает. По смртта на татка си заминал во Софија кај тамошниот првосвештеник Петар, каде …

ЃОРЃИ КРАТОВСКИ, св Прочитај »

ЃОРЃИЕВ, Ѓорѓи М

ЃОРЃИЕВ, Ѓорѓи М. (с. Горна Бошава, Кавадаречко, 5. IX 1940) – етномузиколог, научен соработник и унив. професор (во пензија). Основно училиште завршил во Кавадарци (1955), средно музичко училиште во Скопје (1961), а Факултет за музичка уметност – Оддел за етномузикологија (прва генерација) во Бел-град (1967), каде што и …

ЃОРЃИЕВ, Ѓорѓи М Прочитај »

ЃОРЃИЕВ, Тане Стојчев

ЃОРЃИЕВ, Тане Стојчев (Ѕоле војвода; Атеш-паша) (с. Баница, Леринско, ? – Лерин, 31. Ⅻ 1909) – национален деец и легендарен лерински војвода на ТМОРО/ ВМОРО. Во младите години бил печалбар во Цариград. Откако се вратил во родното село (1902), станал член на една ударна група на ТМОРО, а …

ЃОРЃИЕВ, Тане Стојчев Прочитај »

ЃОРЃИЕВСКИ, Ванчо

ЃОРЃИЕВСКИ, Ванчо (Скопје, 24. Ⅵ 1924) – сликар и педагог што одиграл голема улога во доменот на ликовното воспитување на младината. Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград (1952). Бил професор на Педагошката академија во Скопје. Имал ретроспектива во МСУ во Скопје (1978). Слика и прави графики …

ЃОРЃИЕВСКИ, Ванчо Прочитај »

ЃОРЕВ, Благој Димев

ЃОРЕВ, Благој Димев (Велес, 8. Ⅱ 1922 – Ново Село, Велешко, 1. XI 1942) – револуционер, учесник во НОБ, младински и партиски активист (од 1941) и еден од првите борци на ВПО „Димитар Влахов” (од април 1942). Бил член на СКОЈ од 1940, а на КП од 1941 …

ЃОРЕВ, Благој Димев Прочитај »

ЃОРЕСКИ, Ѓоре

ЃОРЕСКИ, Ѓоре (псевд. Делчо) (Прилеп, 18. Ⅳ 1926 – Скопје, 1978) – првоборец и политички деец. Бил член на СКОЈ (од ноември 1940) и како ученик воⅤклас гимназија, станал најмлад борец на Прилепскиот НОПО „Гоце Делчев” (11. Ⅹ 1941). По расформирањето на Одредот (25. Ⅻ 1941), во една …

ЃОРЕСКИ, Ѓоре Прочитај »

ЃОРЧЕВ, Анѓелко Сотиров

ЃОРЧЕВ, Анѓелко Сотиров (с. Трстеник, Светиниколско, 19. IX 1948) – спец. интернист-пулмоалерголог, редовен проф. на Мед. ф., вработен на Клиниката за пулмологија и алергологија при Мед. ф. во Скопје, каде што го раководи Центарот за астма. Мед. ф. завршил (1972) во Скопје. Истражува во подрачјето на бронхијалната астма. …

ЃОРЧЕВ, Анѓелко Сотиров Прочитај »

ЃОРЧЕВ, Ацо

ЃОРЧЕВ, Ацо (Неготино, 19. XI 1933 – Скопје, 26. Ⅵ 1993) – актер и режисер. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1961) и на Театарската академија во Белград (1969). Бил член на Радиодрамата (1954), потоа директор на Домот на културата во Неготино (1954-1962); член на Народниот театар во …

ЃОРЧЕВ, Ацо Прочитај »

ЃОРЧЕВ, Бранко

ЃОРЧЕВ, Бранко (Неготино, 24. Ⅵ 1962) – актер. Дипломирал актерска игра на ФДУ во Скопје (1987) и станал член на Драмскиот театар во Скопје, проект-менаџер (2001-2002) и негов директор од 2006 г. Улоги: Владимир („Чекајќи го Годо”); Спасе („Кумови”); Сцетион („Калигула”); Фауст; Јонадаб во истоимените дела; Хендрик („Мефисто”); …

ЃОРЧЕВ, Бранко Прочитај »

ЃОШЕВСКИ, Мирко Страшков

ЃОШЕВСКИ, Мирко Страшков (с. Студена Бара, Кумановско, 15. Ⅷ 1948) – универзитетски професор, филозоф. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1973). Магистрирал на Филозофскиот факултет во БелАнѓелко Ѓорчев Мирко Ѓошевски град (1987), а докторирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1994). Целиот работен век го поминал на Филозофскиот факултет …

ЃОШЕВСКИ, Мирко Страшков Прочитај »

ЃУЗЕЛ, Богомил Димитров

ЃУЗЕЛ, Богомил Димитров (Чачак, Србија, 1939) – поет, раскажувач, драмски писател, есеист, преведувач. Завршил студии на универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје. Ги превел делата на шекспир, Одн и Елиот. Бил в.д. директор на Струшките вечери на поезијата. Еден е од основачите на Независните писатели на Македонија. …

ЃУЗЕЛ, Богомил Димитров Прочитај »

ЃУЗЕЛЕВ, Димитар Христов

ЃУЗЕЛЕВ, Димитар Христов (Дојран, 10. Ⅰ 1903 – Скопје, 1945) – филозоф, гимназиски учител и политички деец. Основно образование завршил во родниот град, гимназија во Штип, а Филозофски факултет (Група филозофија) на Филозофскиот факултет во Скопје, клон на Белградскиот универзитет. Бил еден од основачите на Македонската младешка тајна …

ЃУЗЕЛЕВ, Димитар Христов Прочитај »

ЃУКНИЌ, Никола Сретенов

ЃУКНИЌ, Никола Сретенов (Кралево, Србија, 1. IX 1887 – Ниш, Србија, 27. Ⅵ 1972) – хирург, редовен проф. на Мед. ф. во Ниш. Мед. ф. завршил во Бордо (1922), а специјализација во 1926 г. Примариус е од 1936. Од 1931 до 1941 г. бил шеф на Хируршкиот и …

ЃУКНИЌ, Никола Сретенов Прочитај »

ЃУЛХАНСКИ ХАТИШЕРИФ

ЃУЛХАНСКИ ХАТИШЕРИФ (1839 г.) – акт на султанот Абдул Меџит со кој биле промовирани реформите во Османлиската Империја. Се гарантирала сигурност на животот, честа и сопственоста на сите поданици, верската и политичката рамноправност на сите граѓани, без разлика на нивната верска и народносна припадност, укинување на сите феудални …

ЃУЛХАНСКИ ХАТИШЕРИФ Прочитај »

ЃУРА, Џеладин

ЃУРА, Џеладин (с. шипковица, Тетовско, ?) – учител, министер за култура на Албанија (1980). По Ослободувањето бил учител и началник за култура и просвета во Тетово. Потоа емигрирал во Албанија (1948), каде што минал специјална обука на Сигурими, во логор во околината на Тирана. Подоцна, со група од …

ЃУРА, Џеладин Прочитај »

ЃУРАНЕЦ, Марио

ЃУРАНЕЦ, Марио (Загреб, 31. Ⅶ 1907 – Загреб, 7. Ⅰ 2004) – оперски певец, тенор, првенец на Операта на МНТ. Во текот на својот ангажман во МНТ (1957–1965) остварил повеќе од 10 главни улоги од кои позначајни се: Радамес (Аида), Марио Каварадоси (Тоска), Самсон (Самсон и Далила), Манрико …

ЃУРАНЕЦ, Марио Прочитај »

ЃУРЃЕВ, Бранислав

ЃУРЃЕВ, Бранислав (Сремски Карловци, Војводина, 4. Ⅷ 1908 – Нови Сад, 26. Ⅱ 1993) – историчар и османист, редовен член на Војводинската академија на науките и уметностите и член на МАНУ надвор од работниот состав (25. Ⅻ 1969). Како студент по историја и ориентална филологија на Филозофскиот факултет …

ЃУРЃЕВ, Бранислав Прочитај »

ЃУРЃИЦ

ЃУРЃИЦ -. христијански православен празник, посветен на светиот великомаченик Георгиј Победоносец (16/3 XI). Бидејќи Ѓурѓовден (6 В/23 Ⅳ) е во пролет, кога празниците не се празнуваат со домашни служби, со името на св. Георгиј има уште два празника во есен: Ѓурѓиц (16/3 XI) и св. Ѓорѓи посен (9. …

ЃУРЃИЦ Прочитај »

ЃУРЃОВДЕН

ЃУРЃОВДЕН -. христијански православен празник, посветен на светиот великомаченик Георгиј Победоносец (6. В/23. ИВ). Се смета за најголем пролетен празник. Го празнува не само христијанското, туку и другото население во Македонија, бидејќи во неговата основа е некој постар претхристијански празник на природата, на разбудувањето на вегетацијата и на …

ЃУРЃОВДЕН Прочитај »

ЃУРЃОВДЕНСКИ НАРОДНИ ПЕСНИ

ЃУРЃОВДЕНСКИ НАРОДНИ ПЕСНИ -. календарски обредни песни што се пеат на Ѓурѓовден или непосредно пред празникот и се поврзани со тие обреди. Тоа се песни посветени на билките, оживувањето на природата и сл., кои подоцна попримиле и христијански обележја. Некои песни се однесуваат на берењето билки и на …

ЃУРЃОВДЕНСКИ НАРОДНИ ПЕСНИ Прочитај »

ЃУРИЌ, Воислав Ј

ЃУРИЌ, Воислав Ј. (Велика Писаница кај Бјеловар, Хрватска, 25. Ⅱ 1925 – Белград, 1996) – академик, еден од најголемите истражувачи на уметноста на византискиот стил. Во прво време се занимавал со сликарството со готички и со ренесансни елементи во Црногорското приморје и во Дубровник, но по 1958 г. …

ЃУРИЌ, Воислав Ј Прочитај »

ЃУРИШТЕ – ПРЕОД

ЃУРИШТЕ – ПРЕОД -. манастир на 10 км северозападно од Свети Николе, сместен на Градишка Планина. Во средниот век на овој ареал се претпоставува дека бил лоциран градот Коритос, како и дворецот на Јован Оливер, и тоа кај соседните села Трстеник и Крушица. Црквата во Ѓуриште е посветена …

ЃУРИШТЕ – ПРЕОД Прочитај »

ЃУРИШТЕ ПРЕОД

ЃУРИШТЕ – ПРЕОД -. манастир на 10 км северозападно од Свети Николе, сместен на Градишка Планина. Во средниот век на овој ареал се претпоставува дека бил лоциран градот Коритос, како и дворецот на Јован Оливер, и тоа кај соседните села Трстеник и Крушица. Црквата во Ѓуриште е посветена …

ЃУРИШТЕ ПРЕОД Прочитај »

ЃУРКОВ, Јордан

ЃУРКОВ, Јордан (Штип, 13. Х 1891 – Софија, 8. Ⅱ 1931) – припадник на ВМРО. Завршил Педагошко училиште во Скопје. Во Балканските војни учествувал како доброволец во Македонско-одринското ополчение, во Првата светска војна како потпоручник во Македонскиот полк. По војната ја напуштил воената служба, се вклучил во ВМРО …

ЃУРКОВ, Јордан Прочитај »

ЃУРОВСКИ, Милко

ЃУРОВСКИ, Милко (с. Жилче, Тетовско, 26. Ⅰ 1963) – фудбалер. Бил фудбалер на ФК „Црвена звезда” и „Партизан” од Белград. Играл за младинската и сениорската репрезентација на ЈугослаМилко Ѓуровски вија. Во составот на Олимписката репрезентација на Југославија, на Олимписките игри во Лос Анџелес (САД, 1984) освоил бронзен медал. …

ЃУРОВСКИ, Милко Прочитај »

ЃУРЧИНОВ, Александар

ЃУРЧИНОВ, Александар (Ацо) (Скопје, 30. Ⅰ 1934) – филмски режисер и сценарист. Дипломира историја на уметноста во Белград (1962). Долги години се занимава со киноаматеризам. Првиот професионален ангажман на филм го добива во 1958 г., како асистент по режија во копродукцискиот филм „Дубровски” на режисерот Вилијам Дитерле. Од …

ЃУРЧИНОВ, Александар Прочитај »

ЃУРЧИНОВ, Милан

ЃУРЧИНОВ, Милан (Белград, 28. Ⅵ 1928) – есеист, критичар, книжевен историчар и теоретичар, антологичар. Член е на МАНУ од 1988 год. Завршил Филолошки факултет во Белград. Доктор е по филолошки науки. Бил професор на Филолошкиот факултет во Скопје, шеф на Катедрата за славистика и основач и раководител на …

ЃУРЧИНОВ, Милан Прочитај »