ЃАКОНОВСКИ-ШПАТО, Драган

ЃАКОНОВСКИ-ШПАТО, Драган (Скопје, 11. Ⅲ 1931 – Скопје, 3. Ⅰ 1987) – композитор, аранжер, диригент. Дал исклучителен придонес за развојот на популарната музика во Македонија. Првите Драган Ѓаконовскишпато контакти со џезот ги имал слушајќи ги странските радио станици (Глас на Америка, Радио Луксембург). Го формирал (1948) Студентскиот академски џез-ансамбл. Од 1950 г. работи во Радио Скопје, каде што го основал и го водел Танцовиот оркестар на МРТ. Многу брзо станал

Прочитај »

ЃЕЛАЈ, Том Ник

ЃЕЛАЈ, Том Ник (псевд. шумски) (с. Мирдита, Скадарско, Албанија, 1920 – с. Зајас, Кичевско, 6. XI 1943) – воен раководител на НОВ и ПОМ. Непосредно по фашистичката окупација на Македонија пристигнал во Гостивар (1941) како шумар, по што го добил и илегалното име шумски. Тука се вклучил во Македонското народноослободително движење. Пројавил особена активност во оргаЃ низирањето на албанското население во НОБ. Како заменик командир на Мавровско-гостиварскиот НОПО „Кораб” (март

Прочитај »

ЃЕЛЕВ, Јован

ЃЕЛЕВ, Јован (Иван) Недев (поп шаќо) (с. Дреново, Кавадаречко, 8. XI 1880 – Скопје, 18. Ⅲ 1954) – свештеник, илинденец и учесник во НОБ. Бил делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Президиумот на АСНОМ (2. Ⅷ 1944). По Ослободувањето бил свештеник во црквата „Св. Димитрија” во Скопје. Носител е на Орден од прв ред „Братство и единство” (11. Ⅶ 1945) и одликуван е од Серускиот патријарх Алексеј

Прочитај »

ЃЕРДАН

ЃЕРДАН -. масивен украс за на гради што го покрива целиот граден кош. Се изработувал на парче клашна и на него се нанижувале сребрени пари и кувенџиски амајлии. Ј. Р.-П.

Прочитај »

ЃЕРЃИКОВИЌ, Ѓорѓе

ЃЕРЃИКОВИЌ, Ѓорѓе (Гевгелија, ? – Гевгелија, 1911) – српски офицер, илинденски револуционер и македонски „автономист”. По кратко учителствување во с. Мачуково (1. Ⅳ 1898), се запишува во Воената академија во Бел-град (22. Ⅶ 1898). Како српски поручник двапати со своја чета влегува во Македонија, но ранет е во борбите со Турците и се лекува во Софија (1903). Убеден дека „македонските борци навистина војуваат за автономија на земјата и дека тоа

Прочитај »

ЃОРГИЕВСКИ, Љупчо

ЃОРГИЕВСКИ, Љупчо (Битола, 21. Ⅹ 1956) – режисер. Дипломирал психологија на Филозофскиот факултет во Скопје (1980) и режија на ФДУ во Скопје (1990). Од и.г. е член на Народниот теа-тар во Битола, потоа негов директор (2002-2006). Режии: „Парите се отепувачка”; „Бегалка”; „Ромео и Јулија”; „Македонска крвава свадба”„Лисистрата”; „Летни Силјане”; „Лет во место” и др. Чест гостин е и на сцените низ Републиката и во странство: „Лет во место”(Пазарџик, Бугарија); „Пинокио”(Плевен,

Прочитај »

ЃОРГОВ, Васил

ЃОРГОВ, Васил (Велес, 20. Ⅹ 1910 – Скопје, 23. Ⅲ 1968) – политички работник. Филозофски факултет завршил во Загреб (1935). Активен заднински работник е во НОБ од 1943. Член е на КПМ од 1944. По Ослободувањето бил секретар на СК во Делчево; републички и сојузен народен пратеник; претседател на Планската комисија на НРМ; министер за шумарство и државно стопанство; претседател на Комисијата за увоз-извоз на НРМ; претседател на Градскиот народен

Прочитај »

ЃОРЃЕВИЌ, Тихомир

ЃОРЃЕВИЌ, Тихомир (Књажевац, 19. Ⅱ 1868 – Белград, 28. Ⅴ 1944) – српски етнолог и историчар, универзитетски професор и академик, истражувач и на македонското народно творештво. Се смета за основоположник на етнологијата како наука на Белградскиот универзитет. Бил упорен теренски истражувач и особено внимание им посветил на интернационалните мотиви во народното творештво. Го проучувал и ромскиот и албанскиот фолклор. БИБ.: Наш народни живот, кн. 1-10, Београд, 1930-1934; Вештице, виле, вампири

Прочитај »

ЃОРЃЕВСКИ, Јордан

ЃОРЃЕВСКИ, Јордан (Тетово, 7. Ⅻ 1910 – Скопје, 10. IX 1989) – агроном. Основно училиште завршува во Тетово, а Земјоделскошумарски факултет во Земун – Белград (1934). Работи во опитните станици во Сараево, Топчидер – Белград и во Скопје. Специјализира (една година) во Грција за елекција на памукот. Во 1948 г. доаѓа на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје, како предавач по индустриски култури, каде и се пензионира како професор. Учествува во работата

Прочитај »

ЃОРЃЕВСКИ, Ристо Трпев

ЃОРЃЕВСКИ, Ристо Трпев (с. Теарце, Тетовско, 24. Ⅲ 1919 – Скопје, 16. Ⅳ 1996) – психолог, универзитетски професор. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје (1950). Со титулата доктор на психолошки науки се стекнал на Филозофскиот факултет во Загреб (1955). Бил инспектор за просвета и раководител на Одделението за школство при Министерството за просвета на ФРМ (1944–1951). За асистент по психологија на Филозофскиот факултет во Скопје е избран 1951, а за

Прочитај »

ЃОРЃЕВСКИ, Софре

ЃОРЃЕВСКИ, Софре (с. Радиовце, Тетовско, ? – ?, 1963) – еден од првите членови на МРО во Тетовско, војвода на чета (со решение на Тетовскиот местен комитет), која дејствувала во подрачјето на планината Сува Гора во Тетовско и Гостиварско. Учесник е во Илинденското востание, во борбите во Кичево. Во тетовските провали бил уапсен и затворен во Куршумли ан во Скопје (1905–1908). Носител е на Илинденска споменица. ЛИТ: Б. Светозаревиќ, Тетово

Прочитај »

ЃОРЃИ ЈАНИНСКИ, св

ЃОРЃИ ЈАНИНСКИ, св. (с. Чуркли, Гревена, 1810 – Јанина, 1838) – овој Македонец маченички настрадал на бесилка за православната вера во 1838 г. Од неговите мошти се случуваат чудеса. ЛИТ.: Александар Донски, Сите светители од Македонија, Штип, 2006; Жития на светиите, Синодално издателство, София (1974), 1991; Хризостом Столић, јеромонах, Православни светачник, месецослов светих, том први, септембар-јун, 2, јули-август, Београд, 1988 и 1989. Рат. Гр.

Прочитај »

ЃОРЃИ КРАТОВСКИ, св

ЃОРЃИ КРАТОВСКИ, св. (Кратово, 1497 – Софија, 24/11. Ⅱ 1515) – христијански светец. Неговите родители, кратовците Димитар и Сара, од шестгодишна возраст го дале да изучува свештени книги, а потоа го изучувал и златарскиот занает. По смртта на татка си заминал во Софија кај тамошниот првосвештеник Петар, каде што продолжил да се образува во верата и да работи како кујунџија. Како особено виден и надарен граѓанин, на 18-годишна возраст турските

Прочитај »

ЃОРЃИЕВ, Ѓорѓи М

ЃОРЃИЕВ, Ѓорѓи М. (с. Горна Бошава, Кавадаречко, 5. IX 1940) – етномузиколог, научен соработник и унив. професор (во пензија). Основно училиште завршил во Кавадарци (1955), средно музичко училиште во Скопје (1961), а Факултет за музичка уметност – Оддел за етномузикологија (прва генерација) во Бел-град (1967), каде што и докторирал на темата „Македонско народно певање са узвикивањем” (15. Ⅹ 1985), како прв доктор по музички науки на тој факултет. Беше асистент,

Прочитај »

ЃОРЃИЕВ, Тане Стојчев

ЃОРЃИЕВ, Тане Стојчев (Ѕоле војвода; Атеш-паша) (с. Баница, Леринско, ? – Лерин, 31. Ⅻ 1909) – национален деец и легендарен лерински војвода на ТМОРО/ ВМОРО. Во младите години бил печалбар во Цариград. Откако се вратил во родното село (1902), станал член на една ударна група на ТМОРО, а потоа комита и секретар во четата на војводата Тане Кљанџо. Во време на Илинденското востание (1903) бил војвода на Леринскиот револуционерен округ

Прочитај »

ЃОРЃИЕВСКИ, Ванчо

ЃОРЃИЕВСКИ, Ванчо (Скопје, 24. Ⅵ 1924) – сликар и педагог што одиграл голема улога во доменот на ликовното воспитување на младината. Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград (1952). Бил професор на Педагошката академија во Скопје. Имал ретроспектива во МСУ во Скопје (1978). Слика и прави графики во духот на експресионизмот, поетскиот и социјалниот реализам. С. Аб.-Д. Благој Ѓорев

Прочитај »

ЃОРЕВ, Благој Димев

ЃОРЕВ, Благој Димев (Велес, 8. Ⅱ 1922 – Ново Село, Велешко, 1. XI 1942) – револуционер, учесник во НОБ, младински и партиски активист (од 1941) и еден од првите борци на ВПО „Димитар Влахов” (од април 1942). Бил член на СКОЈ од 1940, а на КП од 1941 г. Во неговата куќа (1941) се печател партискиот весник „Народен глас”. Бил член на МК на КПЈ за Велес и секретар на

Прочитај »

ЃОРЕСКИ, Ѓоре

ЃОРЕСКИ, Ѓоре (псевд. Делчо) (Прилеп, 18. Ⅳ 1926 – Скопје, 1978) – првоборец и политички деец. Бил член на СКОЈ (од ноември 1940) и како ученик воⅤклас гимназија, станал најмлад борец на Прилепскиот НОПО „Гоце Делчев” (11. Ⅹ 1941). По расформирањето на Одредот (25. Ⅻ 1941), во една полициска блокада бил уапсен и осуден на три години затвор (декември 1941 – мај 1944). По враќањето од затвор, станал борец и

Прочитај »

ЃОРЧЕВ, Анѓелко Сотиров

ЃОРЧЕВ, Анѓелко Сотиров (с. Трстеник, Светиниколско, 19. IX 1948) – спец. интернист-пулмоалерголог, редовен проф. на Мед. ф., вработен на Клиниката за пулмологија и алергологија при Мед. ф. во Скопје, каде што го раководи Центарот за астма. Мед. ф. завршил (1972) во Скопје. Истражува во подрачјето на бронхијалната астма. Соопштил и отпечатил над 300 апстракти и трудови во земјата и во странство. Член е на повеќе медицински здруженија и стручни академии.

Прочитај »