„ОГИН“

„ОГИН“ (пл. Козјак, Кумановско, Куманово, Манастир „Св Прохор Пчињски“, Велес и Загреб, 11. Ⅲ 1944 – мај 1945) – весник, орган на Третата македонска НО ударна бригада, на македонски јазик. Го издавал Пропагандниот отсек на Бригадата, а го уредувале Деса (Десанка) Миљовска и Ацо шопов, а подоцна Панче Кондев, Душко Кранго и др. Соработници биле Злате Билјановски, Тоде Варџиски, Дане Цеков, Боро Чушкар и др. Објавени се вкупно 7 броја

Прочитај »

„ОКТОБРИС“

„ОКТОБРИС“ (Куманово, јули – ноември 1942) – месечен илегален весник, орган на Кумановската организација на КПЈ, на македонски јазик. Содржински е посветен на целите на НОАВМ. Соработници биле Бојан Зафировски-Болан, Благој Стефковски-Гојчо, Јордан Цеков-Дане и др. Бил ум-ножуван на шапирограф на техниката на МК на КПЈ во куќата на Јордан Цеков-Дане во Куманово во 100-120 примероци. Зачувани се броевите 3–6. ИЗВ.: ДАРМ – Скопје, инв. бр. 2418; Документи за Народноослободителната

Прочитај »

„ОПАЛИТ“

„ОПАЛИТ“ – рудник за опалски бречи. Терминот опалит потекнува од опалските бречи во наоѓалиштето Спанчево. Во 60-тите години од минатиот век е формирана компанија за експлоатација на опалските бречи кај селото Спанчево и нивно делумно микронизирање во с. Чешиново, и на компанијата $ е дадено заедничкото име „Опалит“, кое и до денес е синоним за експлоатацијата на опалските бречи. Во нејзиното повеќедецениско постоење „Опалит“ – Чешиново достигнала свој голем развој,

Прочитај »

„ОРЕЛ“ О

„ОРЕЛ“ О Дел од погон на дрвната индустрија во РМ целата територија на државата. Пиланските капацитети се лоцирани во реоните богати со шума, додека погоните за производство на финални производи од дрво ги има на целата територија на државата. Најголем број претпријатија се специјализирани за конкретно производство, но има и претпријатија што се занимаваат со комбинирани производства (бичена граѓа – дрвена амбалажа, бичена граѓа – паркет, разни видови мебел и

Прочитај »

„ОРЕЛ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО

„ОРЕЛ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО (Сиракуз, Њујорк, САД, 1917) – друштво за заемна помош на Македонците доселеници од селото Горничево (Леринско), Егејскиот дел на Македонија, со филијала во блискиот град Рочестер. Организирало пикници и други активности, а ги славело и селските слави во Леринско. Сл. Н.-К.

Прочитај »

„ОРЦЕ НИКОЛОВ“, АНСАМБЛ ЗА НАРОДНИ ПЕСНИ И ОРА

„ОРЦЕ НИКОЛОВ“, АНСАМБЛ ЗА НАРОДНИ ПЕСНИ И ОРА (Скопје, 1945) – културно-уметничко друштво. Формиран е од Синдикатот на металските работници на аеродромот Скопје, со задача да ги афирмира македонските народни ора, песни, носии, обичаи и сл. При формирањето беше именувано како КУД „Металец“, а од 1948 г. го носи името на народниот херој од НОАВМ Јордан (Орце) Николов. УШТЕ од основањето, во неговиот состав работат музичка, играорна, драмска, рецитаторска и

Прочитај »

„ОСЛОБОДИТЕЛ“

„ОСЛОБОДИТЕЛ“ (Положај, Егејскиот дел на Македонија, 29. Ⅱ – август 1949) – македонско издание на в. „Апелефтеротис“, орган на Главниот штаб на ДАГ за Пајак – Кајмакчалан. Бил умножуван на шапирограф, во мал формат на 6 страници. ЛИТ.: Д-р Боро Мокров – М-р Томе Груевски, Преглед на македонскиот печат (1885–1992), Скопје, 1993, 148. С. Мл.

Прочитај »

„ОСЛОМЕЈ“

„ОСЛОМЕЈ“ – ТЦ на лигнит, кај селото Осломеј, недалеку од Кичево. Во погон е од 1980 г. Има еден агрегат со номинална моќност 120 МЊ. Во периодот од 1992-2003 г. просечното годишно производство изнесувало 526,2 ГЊх, а најголемото од 793,7 ГЊх во 1998 г. Лигнитот е со просечна калорична вредност 7.600 кЈ/кг. Просечната потрошувачка на лигнитот е 1,5 кг/кЊх, а на мазутот 2,16 г/кЊх. ЛИТ: 50 години македонско електростопанство, Скопје,

Прочитај »

„ОСОГОВКА“

„ОСОГОВКА“ (Арнаутско) – македонско машко народно оро од Осоговскиот регион со 11/16 (2,2,3,2,2) ритам. Се игра со држење на играорците за рамо. Тоа е типично темпераментно машко оро со позиција на играорците во полукруг и изразити баланси, потскоци, доскоци и остри движења со двете нозе. ЛИТ.: Михаило Димоски, Македонски народни ора, Скопје, 1977, 192. Ѓ. М. Ѓ.

Прочитај »

„ОТЕЦ ГЕРАСИМ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДОБРОТВОРНО ДРУШТВО

„ОТЕЦ ГЕРАСИМ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДОБРОТВОРНО ДРУШТВО (Торонто, Канада, 1890) – друштво на Македонците по по- Осумнаесеттата македонска народноослободителна бригада – ослободителка на Куманово (11. Ⅺ 1944)

Прочитај »

„ОТЕЧЕСТВО“

„ОТЕЧЕСТВО“ (Солун, 21. Ⅱ – 19. ⅩⅠⅠ 1909) – весник, орган на Сојузот на бугарските конституциони клубови, со врховистичка политичка определба. Го уредувале Матеј Геров, Томо Карајовов, Дане Крапчев, Илија Мончев и Ефтим Спространов (главен уредник). Излегувал трипати неделно (вторник, четврток и сабота), а бил печатен во печатниците на К. Самарџиев и Карабелев. Објавени се вкупо 87 броја. Меѓу другото, објавува вест за основањето на Македонска телеграфска агенција (7. Ⅲ

Прочитај »

„ОТЕЧЕСТВО“ О

„ОТЕЧЕСТВО“ О речни долини, вулкански купи и кратери. Најпознати била се руенското било, коешто претставува вододелница помеѓу сливот на Вардар и Струма, соколското би-ло, калинкаменското било, костадинечко-лисечкото било, кое е вододелница помеѓу Пчиња и Брегалница, лопенското било, д’лгиделското било и др. Покрај билата значаен релјефен елемент се речните долини, кои се одликуваат со клисури. Најпознати се долините на Тораничка Река (изворот на Крива Река), Каменичка, Оризарска Река, Злетовска Река и

Прочитај »

„ОХИС“

„ОХИС“ – Скопје – првенец на органско-хемиската индустрија во производството на пластични маси и производи од нив (влакна, цевки, фолии), детергенти и козметика, базни хемикалии, средства за заштита на растенијата, бои, лакови и друго. Инвестиција од 1958 г., граден е од 1960 г., како две соседни фабрики Електрохемиски комбинат „Билјана“ и Фабрика „Ацетиленка“. Погоните (вкупно 18) се пуштани во работа од 1962 до 1965 г. По кратка самостојна работа „Ацетиленка“

Прочитај »

„ОХРИД“, ИСЕЛЕНИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА

„ОХРИД“, ИСЕЛЕНИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА (Менсфилд, Охајо, САД, 6. Ⅷ 1926). Во тоа време колонијата броела околу 220 души, претежно Македонци од Егејскиот дел на Македонија. Имале свое училиште, а во 1929 г. била формирана и Женската секција во Менсфилд. Сл. Н.-К.

Прочитај »

„ОХРИДСКИ БРАНОВИ“

„ОХРИДСКИ БРАНОВИ“ – поранешен пливачко-веслачки клуб “Охрид“, основан во Охрид (1932). Сегашното име го носи по Ослободувањето (1945). Учествувал на првенствата на Македонија и на Југославија (од 1946). Била основана и ватерполо екипа (1947), повеќекратна првенка на Македонија. Пливачите на Клубот на првенствата на Ма кедонија освоиле 48 први места со што го Амблемот на Охридски бранови зазеле второто мес-то, а поставиле 24 и собориле 98 републички рекорди и во

Прочитај »

ОБЕРХОФЕР, Бранко Ј

ОБЕРХОФЕР, Бранко Ј. (Крижевци, Хрватска 18. Ⅺ 1913 – Загреб, Хрватска 4. Ⅴ 1985) – хирург, редовен професор на Мед. ф. во Скопје. Бил директор на Хирур- Бранко Оберхофер шката клиника (1954–1956). Ос-новач на торакалната и кардиохирургијата (1954), извел први операции на срце во РМ. Хирургијата ја поделил по области и создал соодветни оддели, меѓу кои и анестезиологија со интензивна нега. Ал. Ставр.

Прочитај »

ОБЛАГОРОДУВАЊЕ НА ШУМСКИТЕ ДРВЈА

ОБЛАГОРОДУВАЊЕ НА ШУМСКИТЕ ДРВЈА – научна дисциплина што ги проучува и ги разработува принципите и методите за избор и за создавање шумски дрвја и грмушки со подобрени особини, кои со својот прираст, квалитет и естетски изглед ќе ги задоволат потребите на човекот, но и на шумското стопанство, хортикултурата, туризмот, земјоделството и на други стопански гранки. Со облагородувањето на шумските дрвја се менува нивната генетска конституција, така што подобрените генотипови и

Прочитај »

ОБЛАК, Ватрослав

ОБЛАК, Ватрослав (Игнациј) (Целје, 15. Ⅴ 1864 – Љубљана, 15. Ⅳ 1896) – словенечки и австриски славист. Во родното место учел гимназија, матурирал во Загреб, а студирал во Виена споредбена и словенска филологија (1886–1891). Заинтригиран од тезата за македонското потекло на старословенскиот јазик, кон крајот на 1891 заминал за најјужната точка на словенскиот свет – Солун. Со своето истражување успеал да ја потврди македонската теорија,(пр., со присуството на назалните гласови).

Прочитај »

ОБЛАЧНОСТА ВО МАКЕДОНИЈА

ОБЛАЧНОСТА ВО МАКЕДОНИЈАоблачноста во Македонија се следи визуелно со проценка на покриеноста на небото со облаци во три климатолошки термини во текот на денот, на 34 метеоролошки станици. Облачноста се следи и на 12 метеоролошки станици со професионални набљудувачи секој час, добивајќи дневен од на облачноста. Најголема облачност во текот на годината има во месецот декември со вредности што се движат во граници од 6,0 до 7,0 десетини.

Прочитај »

ОБЛЕШЕВО

ОБЛЕШЕВО – село во Кочанско. Се наоѓа во рамниот дел на Кочанската Котлина, од десната страна на Кочанска Река, на надморска височина од 305 м. Низ него поминува магистралниот пат М–5, кој на исток го поврзува со Кочани, а на запад со Штип. Тоа е населено со Македонци (1.131 ж.). Населението се занимава со одгледување индустриски и градинарски култури и ориз. О. е седиште на општина (заедно со с. Чешиново),

Прочитај »