Архиви: Енциклопедија

ЛУКА (Антиохија, втора половина на Ⅰ в. пр.н.е. – ок. 70 г.) – еден од четворицата евангелисти, придружник на светиот апостол Павле, еден од првите проповедници на христијанството во Македонија. Како близок соработник во мисијата во Филипи, по неговото заминување за Солун, тој останал како раководител на првата црковна општина во Европа во Филипи. Библиски… Continue reading ЛУКА

ЛУКАРЕВСКИ, Ѓокица (Скопје, 29. Ⅳ 1951) – актер. Дипломирал на Отсекот за актерска игра (1976) на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Член на Драмскиот театар од 1977 г. Актер со моќно емотивно зрачење во секој тон и гест, со сценска сила, со јасно акцентирани градации. Бележи значителни настапи на естрадата, како и во Театарот… Continue reading ЛУКАРЕВСКИ, Ѓокица

ЛУЛОВСКИ, Танас (Тане) (Желево, Леринско, Егејскиот дел на Македонија во Грција, 20. Ⅱ 1940 – Скопје, 2.Ⅷ 2006) – сликар, професор на ФЛУ, значаен претстав-Т. Луловски: „Без наслов” (1976 г.) ник на концептуалната уметност и хиперреализмот. Дипломирал на Институтот за ликовни уметности во Букурешт (1967). Од 1968 г. живеел во Скопје. Самостојно излагал во Букурешт,… Continue reading ЛУЛОВСКИ, Танас

ЛУНДКВИСТ, Артур (Артур Лундквист) (Одерлјунга, шведска, 3. Ⅲ 1906 – Стокхолм, 10. Ⅶ 1991) – истакнат шведски лиричар, раскажувач и публицист; претседател на Нобеловиот комитет. Напишал повеќе романи, есеистички книги, патописи и автобиографска проза. Во 1977 г. го добил Златниот венец на СВП. БИБ.: Поетски книги: Жар, 1928; Гол живот, 1929; Синиот човек, 1932; Агадир,… Continue reading ЛУНДКВИСТ, Артур

ЛУЊИ (Милвус) – род средно големи птици од фамилијата грабливи птици (Ацципитридае) со долги, тесни крилја и со долга опашка со засек. Кај нас се среќаваат два вида: црвена луња (Милвус милвус) и црна луња (Милвус мигранс). ЛИТ.: Бирдс ин Еуропе: популатион естиматес, трендс анд цонсерватион статус, „БирдЛи-Црвена луња фе Интернатионал Цонсерватион Сериес”, 12, Цамбридге,… Continue reading ЛУЊИ

ЛУТАТА, Кочо (с. Левуново, Мелничко, 1836 – ?, 1918) – учесник во Кресненското востание, војвода. Од Мелничко се преселил во Дупница. Бил доброволец во Руско-османлиската војна (1877/1878), во четата на војводата Иљо Марков-Малешевски. Се истакнал во познатиот бој на шипка. Како војвода предводел одред од 100 востаници во Кресненското востание (1878/1879). ЛИТ.: М. Куманов, Македони®,… Continue reading ЛУТАТА, Кочо

ЛУЧ (Скопје, 1. Ⅵ 1937 – 20. Ⅴ 1938) – месечно списание за културни, економски и социјални прашања. Сопственик бил Ѓорѓи Киселинов, одговорни уредници тој и д-р Б. Арсов, а било печатено во скопската печатница „Немања”. Во него соработувале Бл. Благоев, Димитар Ѓузелов, Антон Панов, Радослав Петковски, Цеко Стефанов, Попиванов, д-р Т. А. Робе, Глигор… Continue reading ЛУЧ

ЉВОВ, Андреј Степанович (А. С. ЛÏвов,) (Кашмаш, Чувашија, РФ, 5/18. Ⅹ 1905 – Москва, 10. Ⅹ 1979) – руски лингвист, русист и медиевист. Дипломирал на Историско-филолошкиот фак. во Казањ. За студијата „Очерки по лексике пам®тников старослав®нской писÏменности” му се признава степенот д-р по филолошки науки. Љ. го застапува ставот дека говорот на македонските Словени од… Continue reading ЉВОВ, Андреј Степанович

ЉУБАШ, Владислав (Њљадѕсљањ Лубаќ) (Жарновјец, Полска, 5. Ⅵ 1932) – полски лингвист, славист, специјалист во областа на социолингвистиката, ономастиката и лингвостилистиката, д-рх.ц. на Универзитетот во Белград. Во бројни славистички трудови го толкува и македонскиот јазичен материјал. Учествувал на научни собири во Македонија. Објавува во македонски научни списанија. З. Т.

ЉУБИНКОВИЌ, Радивое (шабац, Србија, 31. Ⅰ 1910 – Белград, 22. Ⅹ 1979) – автор на првата монографија за црквата „Св. Ѓорѓи” во Курбиново. Во коавторство со М. ќоровиќ, Љубинковиќ ја објавил студијата за средновековното сликарство во Охрид. Ги раководел ископувањата во „Св. Софија” во Охрид, од каде што произлегуваат и неговите истражувачки резултати. Познати се… Continue reading ЉУБИНКОВИЌ, Радивое

ЉУБОЈНО“, ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО (Детроит, Мичиген, САД, 1992 –) – друштво на македонски доселеници од Љубојно (Преспанско). Особено активно во помагање на своето село во Македонија, за одржување на верските и комуналните објекти. Организира годишна Мајска средба на љубојнчани од Детроит, Виндзор и од други делови на САД. Сл. Н.-К. Дел од членовите на Иселеничкото друштво… Continue reading ЉУБОЈНО , ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ – натпревари во скијачко трчање во разни дисциплини, кои традиционално се одржуваат во знак на сеќавање на загинатите работници од лавини при изградбата на Мавровската хидроцентрала (од 1960). Досега е одржан 43 пати (до 2005). Отпрвин најголеми успеси имале Арсо Авакумовски и Димитар Смилевски од Скијачкиот клуб „Момир Андоновски“ од Маврово, а подоцна… Continue reading МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ

МАВРОВСКИ ХИДРОЦЕНТРАЛИ – заедничко име за трите ХЦ од мавровскиот хидросистем: ХЦ „Врбен“, ХЦ „Вруток“ и ХЦ „Равен“. Изградбата на хидросистемот започнала во 1948 г. и се одвивала во две етапи. Првата етапа траела до 1960 г. и во неа се пуштени во погон по два агрегата во: ХЦ „Вруток“, ХЦ „Равен“ и ХЦ „Врбен“.… Continue reading МАВРОВСКИ ХИДРОЦЕНТРАЛИ

МАВРОВСКО ЕЗЕРО – спаѓа меѓу трите најголеми вештачки езера во РМ. Изградено е на Мавровска Река во Мавровската Котлина во 1957 г. Браната е земјенонасипна со глинено јадро. Височината на браната изнесува 61,9 м, должината на круната на браната изнесува 210 м, а широчината на круната е 6 м. Тоа има правец на протегање североисток-југозапад… Continue reading МАВРОВСКО ЕЗЕРО

МАВРОВСКО-ГОСТИВАРСКИ НОПО „КОРАБ“ . (реонот на с. Маврово, 30. Ⅸ 1942 – 21. Ⅴ 1943) – партизанска единица на НОВ и ПОМ. Бил формиран од припадници на НОД од Мавровско и Гостиварско. Извршил акции во близина на с. Трница и на превојот Буковиќ (1942). Во зимата се повлекол на зимување и во пролетта пак излегол… Continue reading МАВРОВСКО-ГОСТИВАРСКИ НОПО КОРАБ

МАВРОДИЕВ, Ѓорѓи (с. Крупник, Благоевградско, Бугарија, 1. Ⅱ 1928) – физичар, ред. проф. (1971) на ПМФ. Дипломирал (1950) на Филозофскиот факултет во Скопје на Групата физика. Докторирал (1960) на ПМФ со тема за исправувачките својства на Бунзеновиот пламен. Специјализирал во Љубљана и во Единбург. Предавал механика, термодинамика и електромагнетизам на студиите по физика, а општа… Continue reading МАВРОДИЕВ, Ѓорѓи

„МАГА“ – Здружение на геотермичарите на Македонија. Непрофитабилно професионално здружение на поединци и институции во областа на геотермалната енергија, претседател проф. К. Поповски. Седиштето на здружението е во Скопје. МАГА е основана во 1995, а регистрирана е како НВО во 2002 г. Редовни активности: организација на национална и меѓународна работилница, издавање на билтен, учество на… Continue reading МАГА

МАГДОНОС . (Петроселинум хортенсе Хоффм.) – двегодишно градинарско растение, во првата година формира корен и лисна розета, во втората цветни стебла и семе. Потекнува од Средна и од Јужна Ев-Мавровското Езеро зиме ропа. Има два вариетета: лиснат (вар. фолиосум) и коренест (вар. туберосум). Богат е со минерални материи, витамини С, Б и 12 етерични мас-ла,… Continue reading МАГДОНОС

МАГИСТРАЛНИ ПАТИШТА –јавни патишта што ги поврзуваат стопанските подрачја на два или повеќе региони во земјата или се од посебно значење за државата. Во нивен состав се и автопатите. Магистралните патишта (освен Магистралниот пат Скопје&Белград автопатите) се изградени со две сообраќајни ленти на еден коловоз за двонасочен сообраќај. По нив се одвива само моторниот сообраќај.… Continue reading МАГИСТРАЛНИ ПАТИШТА

МАДЕВСКИ, Живко Крстов (Куманово, 12. Ⅹ 1929) – математичар, ред. проф. (1980) на ПМФ во Скопје. Дипломирал (1954) на Филозофскиот факултет и докторирал (1973) на ПМФ со тема „Некои методи за добивање релации меѓу елементите од еден триаголник“. Објавил научни трудови од областа на геометријата, алгебрата и небесната механика. Тој е ав-тор или коавтор на… Continue reading МАДЕВСКИ, Живко Крстов

МАДОЛЕВ-СТЕФАН, Георги (с. Белица, Разлошко 13. Ⅲ 1916 – Софија) – истакнат македонски револуционер и национален деец од Пиринскиот дел на Македонија. Бил член на Околискиот комитет на БКП (1937), ја одржувал врската меѓу ОК и ЦК на БРП (1941–1942), борец во Беличката партизанска чета „Јаким Цоков“ (од јули 1942), политички комесар на Разлошкиот п.о.… Continue reading МАДОЛЕВ-СТЕФАН, Георги

МАЖОВСКИ, Исаија Радев (Лазарополе, Дебарско, 9. Ⅲ 1853 – Плевен, РБ, 1926) – македонски патриот, бунтовник, комита, зограф и политички деец за македонско-албанска соработка. По завршувањето на црковното училиште во родното село, три години со двајцата браќа го учат иконописниот занает, по кое два месеца престојува во Зографскиот манастир на Света Гора, каде што се… Continue reading МАЖОВСКИ, Исаија Радев

МАЗЕВ, Петар (Кавадарци, 10. Ⅱ 1927 – Скопје, 13. Ⅲ 1993) – сликар и педагог, клучна личност на модерната и постмодерната уметност, значаен сликар со многубројни следбеници и приврзаници. Како водечка фигура во македонското сликарство, извршил големо влијание врз сликарите од разни генерации. Заедно со Н. Мартиноски, тој е најеминентен претставник на експресионизмот. Дипломирал на… Continue reading МАЗЕВ, Петар

МАЗИНГ, Леонхард Готхилф (1845–1936) – проф. на унив. во П. Мазев: „Двајца“ (1990) Првата одбранета докторска дисертација за македонските дијалекти од Л. Мазинг (1890) Тарту, Естонија; теолог, славист, индоевропеист, дијалектолог, акцентолог, автор на трудови од областа на макед. ј.: за рефлексот на *тј и *дј (Зур Спрацхлицхен Беуртеилунг дер Мацедонисцхен Славен, Вертретунг вон *тј унд… Continue reading МАЗИНГ, Леонхард Готхилф