Tag: М

МАВРОВСКА КОТЛИНА

МАВРОВСКА КОТЛИНА – највисока котлина во РМ. Се наоѓа помеѓу планините Бистра на југ и разграноците на шар Планина, Кожа и Крстови на запад и исток, на надморска височина од 1.200 м. Зафаќа површина од 92 км². Преку превојот Бунец (1.318 м), на исток е поврзана со Полошката …

МАВРОВСКА КОТЛИНА Прочитај »

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ – натпревари во скијачко трчање во разни дисциплини, кои традиционално се одржуваат во знак на сеќавање на загинатите работници од лавини при изградбата на Мавровската хидроцентрала (од 1960). Досега е одржан 43 пати (до 2005). Отпрвин најголеми успеси имале Арсо Авакумовски и Димитар Смилевски од Скијачкиот …

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ Прочитај »

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ –

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ – натпревари во скијачко трчање во разни дисциплини, кои традиционално се одржуваат во знак на сеќавање на загинатите работници од лавини при изградбата на Мавровската хидроцентрала (од 1960). Досега е одржан 43 пати (до 2005). Отпрвин најголеми успеси имале Арсо Авакумовски и Димитар Смилевски од Скијачкиот …

МАВРОВСКИ МЕМОРИЈАЛ – Прочитај »

МАВРОВСКИ ХИДРОЦЕНТРАЛИ

МАВРОВСКИ ХИДРОЦЕНТРАЛИ – заедничко име за трите ХЦ од мавровскиот хидросистем: ХЦ „Врбен“, ХЦ „Вруток“ и ХЦ „ Равен“. Изградбата на хидросистемот започнала во 1948 г. и се одвивала во две етапи. Првата етапа траела до 1960 г. и во неа се пуштени во погон по два агрегата …

МАВРОВСКИ ХИДРОЦЕНТРАЛИ Прочитај »

МАВРОВСКО ЕЗЕРО

МАВРОВСКО ЕЗЕРО – спаѓа меѓу трите најголеми вештачки езера во РМ. Изградено е на Мавровска Река во Мавровската Котлина во 1957 г. Браната е земјенонасипна со глинено јадро. Височината на браната изнесува 61,9 м, должината на круната на браната изнесува 210 м, а широчината на круната е 6 …

МАВРОВСКО ЕЗЕРО Прочитај »

МАВРОВСКО-ГОСТИВАРСКИ НОПО „КОРАБ“

МАВРОВСКО-ГОСТИВАРСКИ НОПО „КОРАБ“ (реонот на с. Маврово, 30. Ⅸ 1942 – 21. Ⅴ 1943) – партизанска единица на НОВ и ПОМ. Бил формиран од припадници на НОД од Мавровско и Гостиварско. Извршил акции во близина на с. Трница и на превојот Буковиќ (1942). Во зимата се повлекол на …

МАВРОВСКО-ГОСТИВАРСКИ НОПО „КОРАБ“ Прочитај »

МАВРОДИЕВ, Ѓорѓи

МАВРОДИЕВ, Ѓорѓи (с. Крупник, Благоевградско, Бугарија, 1. Ⅱ 1928) – физичар, ред. проф. (1971) на ПМФ. Дипломирал (1950) на Филозофскиот факултет во Скопје на Групата физика. Докторирал (1960) на ПМФ со тема за исправувачките својства на Бунзеновиот пламен. Специјализирал во Љубљана и во Единбург. Предавал механика, термодинамика и …

МАВРОДИЕВ, Ѓорѓи Прочитај »

МАГА“

„МАГА“ – Здружение на геотермичарите на Македонија. Непрофитабилно професионално здружение на поединци и институции во областа на геотермалната енергија, претседател проф. К. Поповски. Седиштето на здружението е во Скопје. МАГА е основана во 1995, а регистрирана е како НВО во 2002 г. Редовни активности: организација на национална и …

МАГА“ Прочитај »

МАГДОНОС

МАГДОНОС (Петроселинум хортенсе Хоффм.) – двегодишно градинарско растение, во првата година формира корен и лисна розета, во втората цветни стебла и семе. По текнува од Средна и од Јужна Ев- Мавровското Езеро зиме ропа. Има два вариетета: лиснат (вар. фолиосум) и коренест (вар. туберосум). Богат е со минерални …

МАГДОНОС Прочитај »

МАГИСТРАЛНИ ПАТИШТА

МАГИСТРАЛНИ ПАТИШТА – јавни патишта што ги поврзуваат стопанските подрачја на два или повеќе региони во земјата или се од посебно значење за државата. Во нивен состав се и автопатите. Магистралните патишта (освен Магистралниот пат Скопје&Белград автопатите) се изградени со две сообраќајни ленти на еден коловоз за двонасочен …

МАГИСТРАЛНИ ПАТИШТА Прочитај »

МАДЕВСКИ, Живко Крстов

МАДЕВСКИ, Живко Крстов (Куманово, 12. Ⅹ 1929) – математичар, ред. проф. (1980) на ПМФ во Скопје. Дипломирал (1954) на Филозофскиот факултет и докторирал (1973) на ПМФ со тема „Некои методи за добивање релации меѓу елементите од еден триаголник“. Објавил научни трудови од областа на геометријата, алгебрата и небесната …

МАДЕВСКИ, Живко Крстов Прочитај »

МАДЕВСКИ, Живко Крстов

МАДЕВСКИ, Живко Крстов (Куманово, 12. Ⅹ 1929) – математичар, ред. проф. (1980) на ПМФ во Скопје. Дипломирал (1954) на Филозофскиот факултет и докторирал (1973) на ПМФ со тема „Некои методи за добивање релации меѓу елементите од еден триаголник“. Објавил научни трудови од областа на геометријата, алгебрата и небесната …

МАДЕВСКИ, Живко Крстов Прочитај »

МАДОЛЕВ-СТЕФАН, Георги

МАДОЛЕВ-СТЕФАН, Георги (с. Белица, Разлошко 13. Ⅲ 1916 – Софија) – истакнат македонски револуционер и национален деец од Пиринскиот дел на Македонија. Бил член на Околискиот комитет на БКП (1937), ја одржувал врската меѓу ОК и ЦК на БРП (1941–1942), борец во Беличката партизанска чета „Јаким Цоков“ (од …

МАДОЛЕВ-СТЕФАН, Георги Прочитај »

МАЖОВСКИ, Исаија Радев

МАЖОВСКИ, Исаија Радев (Лазарополе, Дебарско, 9. Ⅲ 1853 – Плевен, РБ, 1926) – македонски патриот, бунтовник, комита, зограф и политички деец за македонско-албанска соработка. По завршувањето на црковното училиште во родното село, три години со двајцата браќа го учат иконописниот занает, по кое два месеца престојува во Зографскиот …

МАЖОВСКИ, Исаија Радев Прочитај »

МАЗЕВ, Петар

МАЗЕВ, Петар (Кавадарци, 10. Ⅱ 1927 – Скопје, 13. Ⅲ 1993) – сликар и педагог, клучна личност на модерната и постмодерната уметност, значаен сликар со многубројни следбеници и приврзаници. Како водечка фигура во македонското сликарство, извршил големо влијание врз сликарите од разни генерации. Заедно со Н. Мартиноски, тој …

МАЗЕВ, Петар Прочитај »

МАЗИНГ, Леонхард Готхилф

МАЗИНГ, Леонхард Готхилф (1845–1936) – проф. на унив. во П. Мазев: „Двајца“ (1990) Првата одбранета докторска дисертација за македонските дијалекти од Л. Мазинг (1890) Тарту, Естонија; теолог, славист, индоевропеист, дијалектолог, акцентолог, автор на трудови од областа на макед. ј.: за рефлексот на *тј и *дј (Зур Спрацхлицхен Беуртеилунг …

МАЗИНГ, Леонхард Готхилф Прочитај »

МАЗНЕВСКИ, Антони

МАЗНЕВСКИ, Антони (Скопје, 27. И 1963) – сликар, скулптор и професор на ФЛУ. Дипломирал на ФЛУ во Скопје (1991). Во 2005 г. ја претставувал РМ на Биеналето во Венеција. Темелно ги истражува можностите на разните ликовни дисциплини (сликарство, скулптура, објект, цртеж, инсталација), создавајќи загадочни концептуални проникнувања меѓу надреалното …

МАЗНЕВСКИ, Антони Прочитај »

МАЗНЕЈКОВ, Костадин

МАЗНЕЈКОВ, Костадин (Стру-мица, 1882 – пл. Смрдешник, с. Дедино, Радовишко, 11. Ⅴ 1903) – учител, револуционер, радовишки војвода. Се школувал во Струмица и во Скопје. Бил учител во с. Робово, Малешевско и во с. Добрејци, Струмичко. Рано влегол во редовите на ТМОРО. Од 1901 г. станал малешевски, а …

МАЗНЕЈКОВ, Костадин Прочитај »

МАЗОВ

МАЗОВ–КЛИМЕ, Иван (Кавадарци, 7. И 1923 – Рогашка Слатина, 17. Ⅱ 1977) – еден од првите организатори на слободното новинарство во Македонија. Носител на Партизанска споменица 1941. Завршил Висока политичка школа во Белград. Главен и одговорен уредник на првиот весник на македонски јазик „Млад борец“ (22 март 1944 …

МАЗОВ Прочитај »

МАЗОВ КЛИМЕ, Иван

МАЗОВ КЛИМЕ, Иван (Кавадарци, 7. И 1923 – Рогашка Слатина, 17. Ⅱ 1977) – еден од првите организатори на слободното новинарство во Македонија. Носител на Партизанска споменица 1941. Завршил Висока политичка школа во Белград. Главен и одговорен уредник на првиот весник на македонски јазик „Млад борец“ (22 март …

МАЗОВ КЛИМЕ, Иван Прочитај »

МАЗОВА, Лилјана

МАЗОВА, Лилјана (Скопје, 30. Ⅶ 1946) – театарски критичар, новинар и публицист. Завршила Филолошки факултет во Скопје на групата Југословенска книжевност (1969). Од 1970 г. е новинар во Културната рубрика на в. „Нова Македонија“. Нејзини текстови се објавувани во монографии, каталози и зборници. Автор е на книгата „Ковчег …

МАЗОВА, Лилјана Прочитај »

МАЗОН, Андре

МАЗОН, Андре (Мазон, Андре) (Париз, 7. Ⅸ 1881 – Париз, 13. Ⅵ 1967) – француски лингвист, славист, странски член на академиите на Полска, СССР, Чешка, Бугарија, член на Ацадемие дес Инсцриптионс ет Беллес Леттрес во Париз. Во Првата светска војна се нашол на македонската јазична територија. Резултат на …

МАЗОН, Андре Прочитај »

МАЗУРИНСКА КРМЧИЈА

МАЗУРИНСКА КРМЧИЈА – ракопис од третата четвртина на ⅩⅣ в., македонска редакција, скратена преработка на Светосавската крмчија. Прва комплетно обработена крмчија: јазичната обработка е објавена во Скопје (К. Илиевска, Мазуринска крмчија, ИМЈ, 1999), а текстолошката анализа на М. к. и ракописите од оваа редакција со дополнителните текстови и …

МАЗУРИНСКА КРМЧИЈА Прочитај »

МАЈЕР, Ернест

МАЈЕР, Ернест (Маѕер Ернест) (Згорњи Тухињ, Словенија 10. Ⅺ 1920) – академик, редовен член на САЗУ, Љубљана, професор по ботаника на Универзитетот во Љубљана. Автор е на бројни трудови од областа на флористиката и таксономијата и е еден од најдобрите познавачи на ендемичната флора на Балканскиот Полуостров. Има …

МАЈЕР, Ернест Прочитај »

МАЈСКИ МАНИФЕСТ

МАЈСКИ МАНИФЕСТ (1924) – манифест на ВМРО со новата политичка програма за единство во дејствувањето на македонските револуционерни сили. Бил составен по долги преговори на претставниците на ВМРО, Коминтерната и Македонската федеративна организација, потпишан во Виена (6. Ⅴ 1924) од членовите на ЦК на ВМРО А. Протогеров, П. …

МАЈСКИ МАНИФЕСТ Прочитај »

МАЈСКИ ОПЕРСКИ ВЕЧЕРИ

МАЈСКИ ОПЕРСКИ ВЕЧЕРИ – оперски фестивал, основан во 1972 г. по повод 25-годишнината од формирањето на Операта и Балетот на Македонскиот народен театар. Иницијатор, спиритус мовенс и долгогодишен раководител на манифестацијата бил Васил ќортошев. Фестивалот започнува на 9 мај, на денот кога во 1947 г. е одржана првата …

МАЈСКИ ОПЕРСКИ ВЕЧЕРИ Прочитај »

МАЈСКИ, Никола Киров

МАЈСКИ, Никола Киров (Крушево, 28. Ⅵ 1880 – Софија, 2. Ⅷ 1962) – македонски културнонационален и просветен деец, историограф, револуционер, општественик, книжевник – драм-ски автор, поет, раскажувач, мемоарист и хроничар на Крушево. Никола Киров Мајски Основно училиште завршува во родниот град, а гимназијалното го започнува во Битола, но …

МАЈСКИ, Никола Киров Прочитај »

МАЈСТОРОВ, Борис

МАЈСТОРОВ, Борис (Велес, 17. ⅩⅠⅠ 1935 – Скопје, 17. И 2008) – радиоартист и режисер. Во 1957 г., на конкурсот за радиодрама на Радио Скопје, бил примен за редовен член, а до пензионирањето (1999) работел како интерпретатор и режисер-супервизор во Радиото. Реализира антологиски улоги во радиоемисиите за деца …

МАЈСТОРОВ, Борис Прочитај »

МАЈЦИ

МАЈЦИ (Мелоидае) – тврдокрилни инсекти со голем стомак и куси крилја. Фамилијата се карактеризира со присуство на кантаридин во крвта. Женките полагаат јајца во плитки дупки од каде што излегуваат ларви, кои се искачуваат по цветовите на растенијата; се закачуваат за пчелите и се пренесуваат во пчелините гнезда, …

МАЈЦИ Прочитај »

МАКЕДОН

МАКЕДОН – митски епонимен херој на Македонија и Македонците. Првпат се спомнува кај Хесиод, а за неговото митолошко потекло постојат повеќе верзии. Во разните контрадикторни извори е наведен како син на Ѕевс и Тија (ќерка на Девкалион) и брат на Магнет, син на Ајол, син на Хелен и …

МАКЕДОН Прочитај »

МАКЕДОНИŒ

МАКЕДОНИŒ (Софија, 25. И 1922 – 30. ⅩⅠⅠ 1922) – месечно политичко, научно и литературно списание. Издавач и уредник бил Георги Баждаров, а редакцијата ја сочинувале и Јордан Бадев, Наум Томалевски и Кирил Прличев. Би-ло печатено во софиската печатница „Витоша“ и во печатницата на Б. Глушков. Објавени се …

МАКЕДОНИŒ Прочитај »

МАКЕДОНИŒ МАЦЕДОНИА

МАКЕДОНИŒ МАЦЕДОНИА (Гранит Сити, Илиноис, САД, 7. ⅩⅠⅠ 1907 – август 1910) – неделен весник, орган на македонската емиграција во Илиноис, САД. Го издавало тамошното Друштво Весникот „Македонија“ (Гранит Сити, Илиноис, САД, 1907-1910) „Македонија“ со финансиска помош на американската фирма Ницк Алабацх. Излегувал секоја сабота. Го уредувал д-р …

МАКЕДОНИŒ МАЦЕДОНИА Прочитај »

МАКЕДОНИАЕ АКТА АРХЕОЛОГИКА-МАЦЕДОНИАЕ АЦТА АРЦХАЕОЛОГИЦА.

МАКЕДОНИАЕ АКТА АРХЕОЛОГИКА-МАЦЕДОНИАЕ АЦТА АРЦХАЕОЛОГИЦА. – периодично списание на Македонското научно археолошко друштво. Првиот број бил објавен во 1975 г. во Прилеп (уредник Бошко Бабиќ), а досега се објавени 17 броја. Во списанието се публикуваат резултатите од истражувањата на археолозите од Македонија и од странство презентирани на научните …

МАКЕДОНИАЕ АКТА АРХЕОЛОГИКА-МАЦЕДОНИАЕ АЦТА АРЦХАЕОЛОГИЦА. Прочитај »

МАКЕДОНИЗАМ

МАКЕДОНИЗАМ – национална концепција (во бугарската научна литература и публицистика со негативна конотација) во борбата за етно-културна и државно-политичка еманципација на македонскиот народ како посебен ентитет во словенскиот свет. Се изразува од половината на ⅩⅠⅩ в. како процес за афирмација на посебноста на македонскиот јазик, историја и култура …

МАКЕДОНИЗАМ Прочитај »

МАКЕДОНИЈА

„МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ“ АД, Скопје – проектантска организација основана во 1954 г. од комуналните организации „Архитект“ и Заводот за станбена изградба при НО на Собранието на градот Скопје. Сегашното име и дејноста на фирмата се утврдени во 1961 г. Од 1996 г. станува акционерско друштво. Има изработено голем број …

МАКЕДОНИЈА Прочитај »

МАКЕДОНИЈА

„МАКЕДОНИЈА“ (Лозана, швајцарија, 1916–1919) – друштво за одбрана на правата на Македонците. Било формирано од Македонците во Лозана, повеќето студенти, во времето на Првата светска војна, со цел да дејствува за одбрана на правата на Македонците. Друштвото и другите македонски друштва во швајцарија се обединиле во Сојуз со …

МАКЕДОНИЈА Прочитај »

МАКЕДОНИЈА

МАКЕДОНИЈА – широколисни Организирано масовно шини во длабоки долови со висока воз шуми и неутрофилно-слабоаци пошумување на опожарените шуми душна влага, во сливот на Кадина Река, Бабуна, Тресонечка Река, Голак и др. б. сојуз Лузуло-Фагион моесиацае Б. Јов. 1976 – ацидофилни букови шуми. –ас. Лузуло-Фагетум мацедоницум Ем 1976 …

МАКЕДОНИЈА Прочитај »

МАКЕДОНИЈА (1916–1919) – друштво за одбрана на правата на Македонците

„МАКЕДОНИЈА“ (Лозана, швајцарија, 1916–1919) – друштво за одбрана на правата на Македонците. Било формирано од Македонците во Лозана, повеќето студенти, во времето на Првата светска војна, со цел да дејствува за одбрана на правата на Македонците. Друштвото и другите македонски друштва во швајцарија се обединиле во Сојуз со …

МАКЕДОНИЈА (1916–1919) – друштво за одбрана на правата на Македонците Прочитај »

МАКЕДОНИЈА ВТОРА

МАКЕДОНИЈА ВТОРА (МАЦЕДОНИА СЕЦУНДА) – доцноантичка провинција. Северниот дел на Провинцијата Македонија во доцниот Ⅳ в. бил изделен во помала провинција Македонија Салутарис (Мацедониа Салутарис), која подоцна ќе се преименува во Мада). Таа се протегала главно на територијата на некогашните раноантички кралства Пајонија и Пелагонија, областа Девриоп, што …

МАКЕДОНИЈА ВТОРА Прочитај »

МАКЕДОНИЈА ДЕНЕС“ –

МАКЕДОНИЈА ДЕНЕС“ – дневен информативно-политички независен весник. Првиот број излегол на 17 септември 1998 г. во Скопје, издавач „МАКДЕН“. Ос-новач и директор Георги Ајановски, прв главен и одговорен уредник Милан Банов. Од 2004 г. Кети Мицковска. Весникот престанува да излегува на 8. Ⅱ 2007 г. Б. П. Ѓ.

МАКЕДОНИЈА ПРВА

МАКЕДОНИЈА ПРВА (МАЦЕДОНИА ПРИМА) – доцноантичка провинција со седиште во Тесалоника (Солун). Во рамките на административната провинциска реорганизација на Царството, Диоклецијан ја поделил раноримската провинција Македонија на два дела. Провинцијата Македонија Прва припаднала во диецезата Македонија. Нејзината територија ги опфаќала подрачјата на Долна Македонија: долниот тек на Халијакмон, …

МАКЕДОНИЈА ПРВА Прочитај »

МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ

„МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ“ АД, Скопје – проектантска организација основана во 1954 г. од комуналните организации „Архитект“ и Заводот за станбена изградба при НО на Собранието на градот Скопје. Сегашното име и дејноста на фирмата се утврдени во 1961 г. Од 1996 г. станува акционерско друштво. Има изработено голем број …

МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ Прочитај »

МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ“ АД, Скопје

„МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ“ АД, Скопје – проектантска организација основана во 1954 г. од комуналните организации „Архитект“ и Заводот за станбена изградба при НО на Собранието на градот Скопје. Сегашното име и дејноста на фирмата се утврдени во 1961 г. Од 1996 г. станува акционерско друштво. Има изработено голем број …

МАКЕДОНИЈА ПРОЕКТ“ АД, Скопје Прочитај »

МАКЕДОНИЈА САЛУТАРИС

МАКЕДОНИЈА САЛУТАРИС – римска доцноантичка провинција. Првпат е спомната во 395/396 г. (формирана најрано во 379/380 г.). Ја опфаќала северозападна Македонија. Формирана за засилување на одбраната од варварите; укината најдоцна во 402 г.; територијата поделена на соседните провинции Нов Епир и Превалитана. ЛИТ.: З. Костиђ, Осврт на административне …

МАКЕДОНИЈА САЛУТАРИС Прочитај »

МАКЕДОНИЈА“, ИСЕЛЕНИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА

„МАКЕДОНИЈА“, ИСЕЛЕНИЧКА ОРГАНИЗАЦИЈА (Сиетл, Вашингтон, САД, 2. Ⅴ 1930 – ?) – организација на македонски доселеници, главно од Егејскиот дел на Македонија. Една од дејностите била да работи на зближувањето на Македонците од поделена Македонија. Имала и Женска секција. Сл. Н.-К.