Tag: Л

ЛАБИНО – ОХРИД

ЛАБИНО – ОХРИД . средновековна некропола на градот Охрид сместена на запад од Плаошник, откриена случајно при пошумувањето (1955-1956). Локацијата (подалеку од црквените објекти), како и наодите (сите се од бронза), упатуваат на заклучок дека овде биле погребувани средноимотни граѓани на Охрид во XI-ⅩⅠⅠⅠ в. ЛИТ.: В. Лахтов, …

ЛАБИНО – ОХРИД Прочитај »

ЛАБИНО ОХРИД

ЛАБИНО – ОХРИД . средновековна некропола на градот Охрид сместена на запад од Плаошник, откриена случајно при пошумувањето (1955-1956). Локацијата (подалеку од црквените објекти), како и наодите (сите се од бронза), упатуваат на заклучок дека овде биле погребувани средноимотни граѓани на Охрид во XI-ⅩⅠⅠⅠ в. ЛИТ.: В. Лахтов, …

ЛАБИНО ОХРИД Прочитај »

ЛАВ ОХРИДСКИ

ЛАВ ОХРИДСКИ . (Пафлагонија, Мала Азија, XI в. – Охрид, 1056) – охридски архиепископ (ок. 1037–1056) и книжевен деец. По Јоана Дебарски, тој бил прв охридски архиепископ од немакедонско потекло – Византиец. Го обновил соборниот храм „Св. Софија”, разурнат во 1018 г од Византијците при освојувањето на Охрид. …

ЛАВ ОХРИДСКИ Прочитај »

ЛАВОР

ЛАВОР .(Лаурус нобилис Л., фам. Лаурацеае) – медитеранско мало зимзелено дрво. Листовите се кожести, издолжено-елипсовидни, темнозелени, богати со етерски мас-ла и се користат како зачин. Пло-Л дот е црномодра бобинка со една семка. Во античко време се сметало за свето дрво на Аполон, симбол на мудроста и на …

ЛАВОР Прочитај »

ЛАВРОВ, Петар Алексеевич

ЛАВРОВ, Петар Алексеевич (Јарослав, Русија, 6/18. IX 1856 – Ленинград/СПб., 24. XI 1929) – руски славист, кирило-методиевист, палеограф и историчар на старата словенска писменост и литература. Го завршил Историско-филолошкиот факултет на Московскиот универзитет (1879). Кандидатска дисертација одбранил за српските народни песни од косовскиот циклус, магистерска за црногорскиот поет …

ЛАВРОВ, Петар Алексеевич Прочитај »

ЛАГАДИНОВ-ПЕТАР, Костадин

ЛАГАДИНОВ-ПЕТАР, Костадин (Разлог, 11. Ⅳ 1913) – учесник во НОД во Пиринскиот дел на Македонија, генерал-мајор. Во судски процес (1933) осуден на Лавор 12,5 години затвор, но емигрирал причинÎ популярности Македонво СССР (1934). Под псевдонимот Петар Стефанов Врзанов-Македончето, завршил високи воени школи. Се вратил во Бугарија (11. Ⅷ …

ЛАГАДИНОВ-ПЕТАР, Костадин Прочитај »

ЛАГАДИНОВА-АМАЗОНКА, Елена

ЛАГАДИНОВА-АМАЗОНКА, Елена (Разлог, 9. Ⅴ 1930) – најмладата партизанка во Пиринскиот дел на Македонија, доктор по земјоделски науки. Била борец (заедно со таткото и двајцата браќа) во Разлошкиот партизански одред „Никола Парапунов” ( Ⅵ 1944). По војната завршила Земјоделски факултет во Москва и се посветила на научната работа …

ЛАГАДИНОВА-АМАЗОНКА, Елена Прочитај »

ЛАГИДИ

ЛАГИДИ (Птолемаиди) – египетска династија од македонско потекло (323 г. пр.н.е. – 30 г. пр. н.е.). Ја основал Птолемај Ⅰ Сотер (323–283), син на Лаг, по кого и династијата го добила името. Второто име го добила по основачот, Птолемај И, кој ја избрал Александрија за своја престолнина. Династијата …

ЛАГИДИ Прочитај »

ЛАДИНСКА, Василка

ЛАДИНСКА, Василка (Куманово, 2. Х 1928) – архитект. Дипломирала на Архитектонскиот факултет при Техничката велика школа во Белград (1954). Проектирала и реализирала станбени, општествени и здравствени објекти. Учествувала на повеќе анонимни архитектонски конкурси. Се занимава и со публицистика, објавила повеќе статии во стручни списанија. Позначајни реализации: станбен блок …

ЛАДИНСКА, Василка Прочитај »

ЛАЗАР ПОП ТРАЈКОВ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО

ЛАЗАР ПОП ТРАЈКОВ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО (Медисон, Илиноис, САД, 1906 – ?) – друштво на Македонци доселеници по потекло од с. Д’мбени (Костурско), Егејскиот дел на Македонија. Друштвото организационо се проширило во Хајмонд (Индијана), со свое одделно седиште, а потоа и во Канада. Сл. Н.-К. Адам Лазаревиќ ЛАЗАРЕВИЌ, Адам …

ЛАЗАР ПОП ТРАЈКОВ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДРУШТВО Прочитај »

ЛАЗАРЕВИЌ, Марија

ЛАЗАРЕВИЌ, Марија (Скопје, 1935) – редовен професор на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје. Дипломирала на Природно-математичкиот факултет во Скопје (1959), а докторирала на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје (1974), каде што работи од 1960 г. (доцент од 1972, редовен професор од 1982 г.). Декан на Факултетот. Пензионирана во 1999 г. …

ЛАЗАРЕВИЌ, Марија Прочитај »

ЛАЗАРЕВСКА, Благородна Сотирова

ЛАЗАРЕВСКА, Благородна Сотирова (Прилеп, 17. Ⅰ 1932) – спец. по болести на устата и забите, редовен проф. на Ст. ф. Хабилитирала во 1974 г. Се усовршувала во Москва, Одеса, Ленинград, Бел-град. Иницијатор за стручна публикација на стоматолозите во Македонија. Публикувала 136 статии. Учествувала и раководела научни проекти. Продекан …

ЛАЗАРЕВСКА, Благородна Сотирова Прочитај »

ЛАЗАРЕВСКИ, Никола

ЛАЗАРЕВСКИ, Никола (Скопје, 29. Ⅲ 1931 – Скопје, 4. Ⅻ 2002) – филмски сценограф. Од 1953 г. работел во „Вардар филм”, првин како асистент, а потоа како сценограф, архитект, организатор на филм и директор на филм. За македонската кинематографија има реализирано повеќе десетици филмови, меѓу кои се и …

ЛАЗАРЕВСКИ, Никола Прочитај »

ЛАЗАРЕВСКИ, Слободан Крумев

ЛАЗАРЕВСКИ, Слободан Крумев (с. Орланци, Кичево, 1. IX 1939) – спец. по максилофацијална хирургија и проф. на Ст. ф. во Скопје. Хабилитирал во 1980 г. Бил продекан на Ст. ф. и директор на Клиниката за максилофацијална хирургија. Автор е на 50 научно-стручни трудови. Коавтор на „Тумори во максилофацијалната …

ЛАЗАРЕВСКИ, Слободан Крумев Прочитај »

ЛАЗАРИЦИ

ЛАЗАРИЦИ .- обредна игра изведувана на Лазарева сабота. Учесниците се главно Роми: една постара жена и две дечиња (машко и женско). Одејќи од куќа на куќа, децата пеат: „Играј, играј, Лазарке, / гола, боса Циганке, / оваа куќа богата / има доста дукати…” Песните се пеат за да …

ЛАЗАРИЦИ Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Александар Глигоров

ЛАЗАРОВ, Александар Глигоров (Кавадарци, 27. Ⅰ 1920 – Скопје, 10. Ⅰ 1990) – гинеколог-акушер, редовен проф. на Мед. ф. во Скопје. Учесник во НОБ. Мед. ф. завршил во Белград (1948), а специјализирал гинекологија и акушерство (1953) во Белград и Скопје. Се усовршувал во повеќе Александар Лазаров центри, особено …

ЛАЗАРОВ, Александар Глигоров Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Диме

ЛАЗАРОВ, Диме (Кавадарци, 1918 – Скопје, 30. Ⅳ 2001) – геод. инж., ред. проф. на Градежниот факултет во Скопје (од 1967 до пензионирањето во 1983 г.) по предметите од областа на геодезијата. Дипломирал на Техничкиот факултет во Загреб, каде што и докторирал (1964). Бил на студиски престои во …

ЛАЗАРОВ, Диме Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Лазар

ЛАЗАРОВ, Лазар (с. Зрновци, Кочанско, 2. Ⅱ 1945) – редовен професор на ФОН во Скопје. Основно училиште завршил во родното село, гимназија во Кочани и дипломирал на Филозофскиот факултет – Група историја во Скопје (1966-1970). Извесно време бил професор во гимн. „Г. Димитров”, работел во РСВР – Скопје

ЛАЗАРОВ, Лазар Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Љупчо

ЛАЗАРОВ, Љупчо (Скопје, 24. Ⅰ 1949) – град. инж., ред. проф. на Градежниот факултет во Скопје (од 1995) по предметите од областа на техничката механика и јакоста на материјалите. Со Фулбрајтова стипендија престојувал во САД (1978/79), а докторирал во 1985 г. во Скопје. Раководел со научноистражувачки проекти. Објавил …

ЛАЗАРОВ, Љупчо Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Михајло

ЛАЗАРОВ, Михајло (Скопје, 1932) – керамичар. Дипломирал на АПУ во Белград. Работел како професор по керамика во УПУ во Скопје. Излагал самостојно и групно во Скопје и во странство. Работи уникатна и скулпторска керамика со префинето чувство за пластичност, поврзувајќи ја традицијата со декоративното и ликовното. Создава биоформи …

ЛАЗАРОВ, Михајло Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Ристо

ЛАЗАРОВ, Ристо (Штип, 3. Ⅹ 1949) – поет, критичар, преведувач, директор на скопската телевизиска куќа „Телма”. Завршува Филолошки факултет во Скопје. Работи како долгогодишен новинар во низа редакции. Своевремено прв човек на агенцијата ТАНЈУГ. Член на Македонскиот ПЕН центар, а од 1972 г. член и на ДПМ. ДЕЛ: …

ЛАЗАРОВ, Ристо Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Стојан

ЛАЗАРОВ, Стојан (Штип, 1913 – Скопје, 1983) – агроекономист. Основно училиште завршил во Штип, гимназија во Крагуевац, а дипломирал на Земјоделско-шумарскиот факултет во Земун, Србија (1940). Во наставниот процес на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје е вклучен од 1950 г. (сметководство во земјоделството, статистика, трошоци и калкулации). Избран за …

ЛАЗАРОВ, Стојан Прочитај »

ЛАЗАРОВ, Тодор

ЛАЗАРОВ, Тодор (Штип, 1869 – Софија, 29. IX 1912) – револуционер, член на ТМОРО. Завршил Ⅵ клас гимназија во Солун. Станал првиот член на РК на МРО во Штип. Бил учесник на Солунскиот конгрес (1903) на ТМОРО. Повторно бил уапсен и спроведен во османлискиот затвор во Дамаск (1905). …

ЛАЗАРОВ, Тодор Прочитај »

ЛАЗАРОВА, Вања

ЛАЗАРОВА, Вања (с. Страцин, Кумановско, 27. Ⅳ 1930) – интерпретаторка на народни песни. Во текот на својот живот извесно време работела во Операта при МНТ, а била член и на Државниот ансамбл за народни игри и песни „Танец”. Испеала над стотина изворни македонски народни песни и речиси сите …

ЛАЗАРОВА, Вања Прочитај »

ЛАЗАРОПОЛЕ

ЛАЗАРОПОЛЕ – село во мијачкиот крај. Се наоѓа на југозападните падини на планината Бистра, на надморска висина од околу 1.300 м. Со Дебар, по долината на Мала Река е поврзано со локален асфалтен пат. Во минатото Л. било големо село. Населението се занимавало со номадско сточарење. Во 1953 …

ЛАЗАРОПОЛЕ Прочитај »

ЛАЗАРОПОЛСКА РЕКА

ЛАЗАРОПОЛСКА РЕКА – десна притока на Гарска Река. Извира од јужните падини на планината Бистра, на височина од 1.663 м, а се влева на височина од 715 м. Долга е 8,4 км, има вкупен пад од 948 м и просечен пад од 112,9 ‰. Сливот зафаќа површина од …

ЛАЗАРОПОЛСКА РЕКА Прочитај »

ЛАЗАЧКИ

ЛАЗАЧКИ (Ситтидае) – фамилија ситни птици од подредот на птиците пејачки (Осцинес). Во Европа се распространети вкупно четири вида, од кои во Македонија се среќаваат три: обична или шумска лазачка (Ситта еуроапеа), лазачка камењарка (Ситта неѕмаѕер) и карполазачка (Тицходрома мурариа). ЛИТ.: Бирдс ин Еуропе: популатион естиматес, трендс анд …

ЛАЗАЧКИ Прочитај »

ЛАЗЕСКИ, Борко

ЛАЗЕСКИ, Борко (Прилеп, 22. Ⅹ 1917 – Скопје, 16. Ⅵ 1993) – сликар и педагог, со пресудна улога за осовременувањето на фреско-сликарството и воопшто за процутот на монументалната уметност. Учествувал во НОБ. По дипломирањето на Државната ликовна академија во Софија (1943), специјализирал фреско, мозаик и витраж во Париз. …

ЛАЗЕСКИ, Борко Прочитај »

ЛАЗОВ, Петар Ристов

ЛАЗОВ, Петар Ристов (Кавадарци, 25. Ⅵ 1946) – математичар, ред. проф. (1989) на ЕТФ. Дипломирал (1969) на ЕТФ во Белград, каде што магистрирал (1975) и докторирал (1977) со темата Полиномни решенија на алгебарски диференцијални равенки и нивна примена при факторизација на полиномни диференцијални оператори. Публикувал трудови главно од …

ЛАЗОВ, Петар Ристов Прочитај »

ЛАИЈАИ

ЛАИЈАИ (Лаиаиои) – пајонско племе, првпат спомнато од Тукидид во делото Историја, во врска со походот на тракискиот крал Си-талк (429 пр.н.е.). Живееле јужно од пајонското племе Агријани, во горниот тек на реката Стримон (Струма). Ковеле свои монети. Нивните октодрахми имале просечна тежина од 32 грама, со претстава …

ЛАИЈАИ Прочитај »

ЛАИНОВИЌ, Андрија

ЛАИНОВИЌ, Андрија (Грахово, Црна Гора, 1903–1986) – историчар, редовен професор на Филозофскиот факултет во Скопје. Дипломирал историја, компаративна книжевност и француски јазик на Филозофскиот факултет во Белград (1927), докторирал на Сорбона (1956). Предавал историја на народите и народностите на Југославија (нов век) на Филозофскиот факултет во Скопје (1959– …

ЛАИНОВИЌ, Андрија Прочитај »

ЛАКИНСКА, Благородна Ѓоргиева

ЛАКИНСКА, Благородна Ѓоргиева (с. Бохула, Кавадаречко, 9. Ⅷ 1946 – Скопје, 9. Ⅴ 2006) – педагог, универзитетски професор. Завршила Учителска школа и Педагогија на Филозофскиот факултет во Скопје (1970). Магистрирала при Центарот за информациски науки на Универзитетот во Загреб (1981), а со докторат на педагошките науки се здобила …

ЛАКИНСКА, Благородна Ѓоргиева Прочитај »

ЛАЛА, Димитрие

ЛАЛА, Димитрие (Битола, 1843 – Атина, 1912) – капелмајстор, виолинист и музички деец. Уште од најрана возраст пројавил музичка надареност. По завршувањето на Грчката гимназија, и покрај противењето на таткото, Л. заминува за Германија на музичко школување во Лајпциг и во Дрезден. По пристигнувањето во Бајројт, соработува со …

ЛАЛА, Димитрие Прочитај »

ЛАЛЕ, МАРИАНИНО

ЛАЛЕ, МАРИАНИНО . (Тулипа марианае Линдтн.) – локален македонски флористички стеноендемит од фамилијата Лилиацеае (кринови). Се развива само во околината на селото Криволак (Орлово Брдо). Вл. М.

ЛАЛОВИЌ, Радомир

ЛАЛОВИЌ, Радомир (Скопје, 22. Ⅱ 1933) – архитект. Дипломирал на Архитектонскиот отсек на Техничкиот факултет во Скопје (1960). Се занимава со проектирање разновидни објекти – станбени и општествени: ОУ „Моша Пијаде” во Кочани (1968); Комплексот банки во Скопје (1970, со О. Папеш); Домот на културата „Марко Цепенков” во …

ЛАЛОВИЌ, Радомир Прочитај »

ЛАМАНСКИ, Владимир Иванович

ЛАМАНСКИ, Владимир Иванович (С.-Петербург, Русија, 26. Ⅵ/8. Ⅶ 1833 – Петроград, 19. XI/2. Ⅻ 1914) – унив. проф. и академик, руски славист – филолог, историчар, етнограф и општественик. Го завршил Историскофилолошкиот факултет на Петербуршкиот универзитет (1850– 1854) и работел во Публичната библиотека и во Архивот на Министерството за …

ЛАМАНСКИ, Владимир Иванович Прочитај »

ЛАМИСКА ВОЈНА

ЛАМИСКА ВОЈНА (323/2 пр.н.е.) – востание на хеленските полиси предводени од Атина против хегемонијата на Македонското Кралство. Избувнало веднаш по веста за смртта на Александар Ⅲ Македонски. Атињаните ги повикале другите Хелени на борба за осамостојување, при што им се приклучиле полиси од Централна Хелада, Тесалија и Пелопонез. …

ЛАМИСКА ВОЈНА Прочитај »

ЛАНГАР

ЛАНГАР (? – ок. 335 пр.н.е.) – крал на пајонското племе Агријани. Бил современик на македонскиот крал Филип Ⅱ и во пријателски односи со Александар Ⅲ Македонски. Кога Македонското Кралство презело поход против Трибалите (335 пр.н.е.), навлегол во земјата на Автаријатите и со тоа го спречил нивниот напад …

ЛАНГАР Прочитај »

ЛАНТ, Хорас Греј

ЛАНТ, Хорас Греј (Хораце Г. Лунт) (Колорадо Спрингс, САД, 12. IX 1918) – член на МАНУ надвор од работниот состав, лингвист на полето на славистиката и професор емеритус на Универзитетот во Харвард, САД. Ученик на познатиот лингвист Роман Јакобсон. Докторирал на животот и делото на Борис Андреевич Пилњак. …

ЛАНТ, Хорас Греј Прочитај »

ЛАПЕ, Љубен

ЛАПЕ, Љубен ( Прилеп, 11. Ⅹ 1910 – Скопје, 24. XI 1985) – историчар, унив. професор, член на МАНУ. Се школувал во Прилеп и во Белград, каде што ги завршил студиите по историја. Бил професор по историја во Подгоричката гимназија. По капитулацијата на Југославија (ИВ 1941) се вратил …

ЛАПЕ, Љубен Прочитај »

ЛАПРДИ

ЛАПРДИ -. календарски обичај поврзан со празникот Велики поклади (Прочка). Во Зборникот на браќата Миладиновци се вели: „На поклади вечерта децата играет околу црков со лапрди. Лапрди сет др’гови не толку д’лги, на врхот разцепени, и в цепот накладено сено сврзано. Ⅴ сеното клавает јаглен, и вртет лапрдата …

ЛАПРДИ Прочитај »

ЛАСТОВИЦИ

ЛАСТОВИЦИ (Хирундинидае) – фамилија мали птици од редот на врап£евидните птици (Пассериформес), распространети главно во тропските предели. Кај нас се среќаваат 5 вида: скалеста ластовица Црвенокрсна ластовичка ЛАСТОВИЦИ

ЛАСТОВИЦИ, БЛАТНИ

ЛАСТОВИЦИ, БЛАТНИ (Глареолидае) – краткоклунести, мали водни птици од редот на бекасиновидните птици (Цхарадрииформес), од кои во Македонија се среќава еден вид – блатната ластовица (Глареола пратинцола). ЛИТ.: Бирдс ин Еуропе: популатион естиматес, трендс анд цонсерватион статус. Цамбридге, „БирдЛифе Интернатионал Цонсерватион Сериес”, 12, Цамбридге, 2004; Ц. Харрисон, Ан …

ЛАСТОВИЦИ, БЛАТНИ Прочитај »

ЛАСТОВИЦИ, НОќНИ

ЛАСТОВИЦИ, НОќНИ (Цапримулгидае) – фамилија ноќни птици од редот козодои (Цапримулгиформес), кои се хранат во лет, а се гнездат на земја. Кај нас се среќава еден вид: ноќна ластовица или козодој (Цапримулгус еуропаеус). ЛИТ.: Бирдс ин Еуропе: популатион естиматес, трендс анд цонсерватион статус, „БирдЛифе Интернатионал Цонсерватион Сериес”, 12, …

ЛАСТОВИЦИ, НОќНИ Прочитај »

ЛАТИНСКО ЦАРСТВО

ЛАТИНСКО ЦАРСТВО (1204– 1261) – држава основана во 1204 г. од крстоносците од Четвртиот крстоносен поход, по ликвидирањето на Византија, со престолнина во Цариград. За прв цар бил избран грофот Балдуин Фландриски (1204–1205/6), а за цариградски патријарх бил поставен венецијанецот Томазо Морозини. Царството ги зафаќало Тракија, северозападниот дел …

ЛАТИНСКО ЦАРСТВО Прочитај »

ЛАХТОВ, Васил

ЛАХТОВ, Васил (Радовиш, 15. Х 1914 – Охрид, 15. Ⅰ 1964) – археолог. Дипломирал на Катедрата за историја на уметноста на Филозофскиот факлутет во Скопје (1955), а докторирал на Филозофскиот факултет во Љубљана (1962) во областа на праисториската археологија. Истражувач на Охрид и Охридско. Врши ископувања на повеќе …

ЛАХТОВ, Васил Прочитај »

ЛАХТОВА, Ката

ЛАХТОВА, Ката (Радовиш, 30. Ⅷ 1924 – Скопје, 24. Ⅱ 1995) – општественик и политичар. Студирала на Земјоделско-шумарскиот факултет. Била заднински активист на НОБ, политички комесар на чета (септември 1944) и на баталјон во Четвртата македонска НО бригада. По Ослободувањето била директор на Музејот на Револуцијата на НРМ …

ЛАХТОВА, Ката Прочитај »