„ГЛАСНИК“

ГЛАСНИК“ – списание на Републичкиот хидрометеоролошки завод. Првиот број на списанието излезе од печат 1979 г., а во него се обработуваа достигањата и проблемите на метеорологијата, климатологијата, хидрологијата и агрометеорологијата, противградобијната одбрана, синоптиката, хидрологијата, загаденоста на водите, загаденоста на воздухот, загаденоста на почвите и друго. Од 1998 г. почна да се печати списанието „Метеоревија“, во кое се обработуваат теми и информации од областа на метеорологијата на популарен начин и се

Прочитај »

ГАБЕР

ГАБЕР . (Царпинус Л. и Острѕа Сцоп., фам. Бетулацеае) – под ова име се опфатени двата цитирани рода. Во првиот припаѓаат околу 50 листопадни вида, распространети во Северната хемисфера, кои имаат мазна кора, усучено стебло, тешко дрво, еднодомни со еднополни цветови собрани во реси и кои се појавуваат напролет со пролистувањето. Плодот е оревче, сместено во пазувата на прицветна (плодна) лушпа (брактеа). Во РМ е застапен со два вида: габер

Прочитај »

ГАБЕР, Виктор

ГАБЕР, Виктор (Скопје, 8. Ⅻ 1948) – дипломат од кариера и публицист. Основно и средно образование завршува во Скопје. Дипломира (1973) и магистрира (1979) на Правниот факултет во Скопје. Работи како втор (1980– 1981), и прв секретар во Амбасадата на СФРЈ во Атина (1981–1984); прв советник за политички прашања во Амбасадата на СФРЈ во Тирана (1989–1993); потсекретар во МНР на РМ (1993–1996); шеф на дипломатската мисија на РМ во Италија,

Прочитај »

ГАБЕР, Стеван

ГАБЕР, Стеван (Велес, 22. IX 1919 – Скопје, 5. Ⅷ 1999) – универзитетски професор, правник. Основно образование и гимназија завршил во родното место, а Правен факултет во Белград и во Софија (1943). Докторирал на Правниот факултет во Белград, на тема „Непосредна демократија“ (1956). Бил декан на Правниот факултет во Скопје (1965-1967), ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (1972/73-1973/74), директор на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања во

Прочитај »

ГАБИ, МАКЕДОНСКИ

ГАБИ, МАКЕДОНСКИ. Македонија е миколошки релативно слабо истражена. Први позначајни податоци за македонските габи дале Пилат, Линденер, Личауер и Тортиќ. Од 1986 г. па наваму, Македонски габи: сончарка, вргањ, буковка, смрчка, шампињонка и лисичарка вршени се систематски истражувања на разновидноста на габите во повеќе подрачја во Македонија од страна на Митко Караделев, а проучувањата посебно се интензивираат со оформувањето на Миколошката лабораторија (2001). Врз основа на досегашните истражувања се регистрирани

Прочитај »

ГАБИЧАРИ

ГАБИЧАРИ (Мѕцетопхилидае) – мали двокрилни инсекти со долги антени. Се сметаат за мирољубиви комарци, кои немаат боцка. Живеат во компост, во гнили растителни остатоци, а ларвите, најчесто, ги има на шумските печурки, во стари дрвја и сл. Најпознат претставник од оваа фамилија е Сциара милитарис, чии ларви се среќаваат во шумската стела, понекогаш собрани во илјадна колонија во вид на тесна лента. ЛИТ.: Јонче шапкарев, Зоологија на Без’рбетните животни, Скопје,

Прочитај »

ГАБОВО, Градиште

ГАБОВО, Градиште – Гевгелиско – железновременска и раноантичка утврдена населба, североисточно од Габрово, на доминантниот купест рид Градиште. Фортификацијата има елипсовидна форма, со димензии 60 х 45 м и долга обиколна југозападна станбена тераса. Главната влезна порта била оформена на југоисточната страна, широка околу 5 м, долга околу 8 м, заштитувана странично со проширените завршетоци на периметралниот заштитен ѕид. Јужно од Градиште, на широк простор до селото, се протегаат голема

Прочитај »

ГАБРЕШ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДОБРОТВОРНО ДРУШТВО

ГАБРЕШ“, ИСЕЛЕНИЧКО ДОБРОТВОРНО ДРУШТВО (Торонто, Канада, 1. Ⅲ 1911) – друштвото е активно, регистрирано кај надлежните државни власти. Ги собира доселениците по потекло од селото Габреш (Костурско), Егејскиот дел на Македонија. Има свое земјиште каде што организира пикници и други активности, верски, национални и селски слави. Сл. Н.-К.

Прочитај »

ГАБРО

ГАБРО – длабинска магматска карпа од групата на габровите и базалтите. Има зрнеста структура, а текстурата е најчесто масивна. Изграден е од следните минерали: базични плагиокласи, моноклинични пироксени и оливин, а како акцесорни минерали се појавуваат илменит, апатит и магнетит. Многу е честа појавата на секундарни минерали во габровите, како што се: сосирит, уралит, сфен, епидот, калцит, хлорид. Габрото обично се појавува во поголеми магматски тела, има темнозелена до црна

Прочитај »

ГАВАЗОВ, Јордан Ицков

ГАВАЗОВ, Јордан Ицков (Прилеп, 1869 – Прилеп, 1899) – војвода на ТМОРО. Бил член на првиот МК на ТМОРО во Прилеп (1894), формиран од Даме Груев. За соработката со четата на прилепскиот војвода Диме Дедото, бил уапсен во затворот во Битола (1895), но успеал да избега и емигрирал во Софија. Со учителот Христо Чемков, од тамошната македонска емиграција формирал чета и со неа стигнал во Прилепско. При престој во Прилеп

Прочитај »

ГАВАЗОВ, Тодор

ГАВАЗОВ, Тодор (Ⅱ пол. на ⅩⅠⅩ в.- И пол. на ⅩⅩ в.) – македонски мелограф и музички деец. Од седумтемината први македонски мелографи на народни песни од крајот на ⅩⅠⅩ в., Г. мелографирал најголем број напеви. Трудовите на македонските мелографи се печатени во софискиот „Сборник за народни умотворбния“ (18901900). Заслужен е и за оформувањето на прилепскиот црковноучилиштен хор, основан (1879) од А.Бадев. Др. О.

Прочитај »

ГАВРИЛ

ГАВРИЛ СВЕТОГОРЕЦ (световно име: Мијалче Парнаџиев) (Штип, 10. Ⅲ 1926 г. – Лесновски манастир, 12. Ⅰ 1990) – завршил гимназија во Штип, Факултет за ликовни уметности во Белград (1955) и Богословски факултет во Скопје. Бил професор по уметност во Штип. Од 1963 г. престојувал на Света Гора Атонска, каде што се здобил со големо аскетско искуство. По враќањето во Македонија престојувал во повеќе манастири. Во декември 1975 г. бил назначен

Прочитај »

ГАВРИЛ ¶

ГАВРИЛ ¶ – (Јанина, ⅩⅤⅠ в.) – охридски архиепископ (1572–1588; 1592–1593). Учествувал на црковните собори во Цариград на кои биле осудени новиот Грегоријански календар (20. Ⅹ 1582) и патријархот Пахомиј Патест (Ⅱ 1585). Бил еден од првите охридски поглавари што патувале во Европа со политички цели: барал материјална помош, но сакал и да ги поттикне европските држави за војна против османската држава. Престојувал во Русија и во западна Европа. Во

Прочитај »

ГАВРИЛ Ⅰ

ГАВРИЛ Ⅰ – (Јанина, ⅩⅤⅠ в.) – охридски архиепископ (1572–1588; 1592–1593). Учествувал на црковните собори во Цариград на кои биле осудени новиот Грегоријански календар (20. Ⅹ 1582) и патријархот Пахомиј Патест (Ⅱ 1585). Бил еден од првите охридски поглавари што патувале во Европа со политички цели: барал материјална помош, но сакал и да ги поттикне европските држави за војна против османската држава. Престојувал во Русија и во западна Европа. Во

Прочитај »

ГАВРИЛ Радомир

ГАВРИЛ Радомир (? – 1015) – син на Самуил и на Агата, македонски цар (1014–1015), совладетел и наследник на Самуил. Во Битола имал свои дворци и главна резиденција. Со силата и со храброста, му бил десна рака на Самуил, особено во војната против Византија. Учествувал во сите поважни битки што ги водел Самуил против Византијците: во битката кај Трајановата врата (986), битката кај Сперхеј (996), Беласичката битка (1014). Двапати (кај

Прочитај »

ГАВРИЛ СВЕТОГОРЕЦ

ГАВРИЛ СВЕТОГОРЕЦ (световно име: Мијалче Парнаџиев) (Штип, 10. Ⅲ 1926 г. – Лесновски манастир, 12. Ⅰ 1990) – завршил гимназија во Штип, Факултет за ликовни уметности во Белград (1955) и Богословски факултет во Скопје. Бил професор по уметност во Штип. Од 1963 г. престојувал на Света Гора Атонска, каде што се здобил со големо аскетско искуство. По враќањето во Македонија престојувал во повеќе манастири. Во декември 1975 г. бил назначен

Прочитај »

ГАВРИЛОВ, Никола

ГАВРИЛОВ, Никола (Штип, 11. Ⅹ 1927) – град. инж., ред. проф. на Градежниот факултет во Скопје (1978–1987 г.) по предмети од областа на патиштата. Студирал со првата генерација студенти на Техничкиот факултет во Скопје. Тој е еден од основоположниците на современиот пристап во наставата за проектирање патишта и основач на Лабораторијата за коловозни конструкции на Факултетот. Предавал на првите постдипломски студии од насоката Патишта и железници. Бил декан (1981–83), претседател

Прочитај »

ГАВРИЛОВИЌ, Атанасие

ГАВРИЛОВИЌ, Атанасие . Ⅱ (Скопје, ХВ¶¶¶ в. – ?) – скопски митрополит и пеќски патријарх (1747–1752). По потекло е од Скопје. За поглавар на Пеќската патријаршија бил избран по прогонот на патријархот Јоаникиј Ⅲ Караџа (1737–1746), од грчко потекло. Тој ги обновил односите на Пеќската патријаршија со Карловачката митрополија. ЛИТ.: П. ПузовиÊ, Српска црква од светога Саве до укидања ПеÊке патријаршије 1766 године, Београд, 2000. Ал. Тр. Предраг Гавриловиќ

Прочитај »

ГАВРИЛОВИЌ, Предраг

ГАВРИЛОВИЌ, Предраг (1939) – доктор по технички науки, редовен професор во Институтот за земјотресно инженерство и инженерска сеизмологија (ИЗИИС), Скопје. Објавил 157 научни труда, меѓу кои и публикации и статии во домашни и меѓународни стручни и научни списанија, на конференции и симпозиуми. Ги објавил книгите, како прв ав-тор: „Сеисмиц стренгтхенинг оф Бизантине цхурцхес ин Мацедониа” (ГЦИ, Лос Ангелес, УСА, 2004), „Репаир анд стренгтхенинг оф реинфоце цонцрете анд масонарѕ струцтурес” (УНИДО,

Прочитај »

ГАВРИЛОВСКИ, Милан Темелков

ГАВРИЛОВСКИ, Милан Темелков (с. Гостиражни, Прилеп, 16. Ⅰ 1922 – Прилеп, 3. Ⅰ 1991) – интернист, пневмофтизиолог. По дипломирањето медицина во Бел-град (1949), специјализирал фтизиологија и интерна медицина и работел на двете специјалности до пензионирањето (1986). Во 1967 г. станал примариус. Бил управник на ДНЗ (1961-1966) и директор на Медицински центар – Прилеп (1969-1973). П. Б.

Прочитај »