АЛШАР

АЛШАР – рудник на Сб, Тл, Ас руда. Нискотемпературното хидротермално Сб-Ас-Тл- Ау наоѓалиште Алшар е лоцирано во металогенетскиот реон Кожуф. Го карактеризира сложена минерална парагенеза и релативно високо учество на талиумови минерали (лорандит, бернардит, парапиеротит, ребулит, пикопаулит, раге- нит, симонит, врбаит и др.). Наоѓалиштето просторно и генетски е врзано за комплексите на плиоценска калко-алкална магма […]

МИШАЈКОВ, Дијамандија

МИШАЈКОВ, Дијамандија (Дијамандије, Диаманд) Трпков (Трпковиќ) (Битола, 15. Ⅲ 1872 – Софија, 6. Ⅳ 1953) – член-основач на Македонскиот клуб со читалиште во Белград (1902) и уредник на неговиот орган в. „Балкан-ски гласник“, член-основач и прв привремен претседател на МНЛД во С.-Петербург (1902) и коавтор (со Ст. Ј. Дедов) на првата комплетна македонска националноослободителна програма (12. Ⅺ 1902). Се школува во Битола и во Пловдив, а по завршувањето на Учителската школа во ќустендил, станува учител во родопското с. Чепеларе, каде што го основува Културно-просветното друштво „Проглед“. Го завршува Правниот факултет во Белград (1897– 1902) и цело време е во „кругот на македонските сепаратисти“ во Битола, Охрид и Софија, кои се „во прв ред Македонци“. По забраната на Македонскиот клуб и неговиот орган „Балкан-ски гласник“, заедно со Ст. Ј. Дедов, оди во С.-Петербург, а по ос-Дијамандија Мишајков новањето на МНЛД наскоро се враќа во Битола (февруари 1903) за да готви почва (со К. Мисирков) за отворање училишта на македонски јазик. По Илинденското востание, разочаран од резултатите, станува егзархиски учител во Серес (1904/05), но и тука „се обидел да прави сепаратистичка пропаганда“, па е истеран. Се поврзува со Дедов во Софија и со Мисирков во Одеса. Во периодот на „четничката акција“ во Македонија, Софискиот окружен суд му го признава „правото на кандидат-адвокат“ (1906) и потоа до крајот на животот останува како адвокат во Бугарија, контактирајќи за „македонските работи“ само со својот сомисленик М. Солунов. Пред смртта прави концепт за статија за македонскиот јазик како обединител на Пиринскиот и Вардарскиот дел на Македонија. ЛИТ.: Д-р Блаже Ристовски, Димитрија Чуповски (1878–1940) и Македонското научно-литературно другарство во Петроград, И, 1978, 157–163; истиот, Улогата и местото на Дијамандија Мишајков во македонската културно-национална историја, зб.: Научна мисла – Битола, 1980, 383–401. Бл. Р.

МИШАЈКОВ, Константин

МИШАЈКОВ, Константин (с. Пателе, Лерин, 1807 – Софија, 16. Ⅸ 1880) – лекар. Медицина завршил во Пиза, Италија (1840), а специјализирал во Париз (1845). Во Битола бил лекар во турска општинска служба и на чело на преродбенската борба за отворање училишта на словенски јазик и писмо и словенска богослужба по црквите. Од 1860 до 1870 г. бил наКонстантин Мишајков чалник на Санитетот на битолскиот вилает. Грците го наклеветиле дека сее омраза меѓу христијаните, поради што бил осуден, а набргу потоа ослободен. ЛИТ.: П. Бојаџиевски, Здравството во Битола низ вековите, Битола, 1992, 270. П. Б.

МЕХМЕД Ⅴ Решат

МЕХМЕД Ⅴ Решат (1844-1918) – триесет и петти султан (27. Ⅺ 1909 – 3. Ⅶ 1918). Син на султанот Абдул Азис, брат на султанот Мурат В, а го наследил протераниот султан Абдул Хамид Ⅱ. Престојувал во Битола и во други места во Македонија. Во негово време бил обновен Парламентот. Како султан изгубил три војни: Италијанскотурската, […]

МЕХМЕТИ, шазим

МЕХМЕТИ, шазим (Схазим Мехмети) (с. Балиндол, Гостиварско, 1958) – поет, сликар и публицист. Основно образование завршил во родното место, а гимназија во Гостивар. Тој е магистер по технички науки во областа на грашазим Мехмети дежништвото. Досега има реализирано три самостојни изложби. Живее и работи во Гостивар. Ав-тор е на десетина книги од областа на книжевноста […]

МЕШКОВСКА, Наташа

МЕШКОВСКА, Наташа (Скопје, 05. Ⅱ 1972) – унив. професор, пливачка. Завршила Факултет за физичка култура во Скопје (1993), на кој магистрирала (2000) и докторирала (2002). Била член на АПК „Студент“ во Скопје (од 1981). Најуспешна македонска пливачка на куси патеки. На републичките првенства освоила 55 први места и поставила 31 рекорд. Била неколкукратна првенка на […]

МАТЕРКА, АЛШАРСКА .

МАТЕРКА, АЛШАРСКА .(Тхѕмус алсаренсис Ронн.) – локален ен-демит во флората на РМ од фамилијата на устоцветно растение (фам. Ламиацеае). Опишан од австрискиот ботаничар Карл Роннигер (1924), еден од најдобрите познавачи на родот Тхѕмус од локалитетот Алшар кај Кавадарци. Вл. М.

МАНАКОВИЌ, Душан

МАНАКОВИЌ, Душан (Скопје, 19. Ⅲ 1924 – Скопје, 12. Ⅷ 1995) – географ, редовен професор на Природно-математичкиот факултет, Институт за географија. Основно и средно образование завршил во Скопје. Активно учествувал во Народноослободителната војна од 1944 година. По демобилизацијата во 1946 год. работел како службеник во текстилната фабрика „Прогрес“, а од 1948 г. во Министерството за […]

ЛИПША-ТОФОВИЌ, Ана

ЛИПША-ТОФОВИЌ, Ана (Сисак, Хрватска, 23. Ⅷ 1926) – оперска и концертна певица, мецосопран, првенка на Операта на МНТ. Музичкото и вокалното образование го оформила во Загреб (проф. Рајзер). Во 1947 г. дебитирала во Загрепската опера со улогата на Олга во операта Евгениј Онегин. Во Операта на МНТ доаѓа во 1948 како еден од нејзините основачи […]

ЛАЛЕ, ШАРПЛАНИНСКО

ЛАЛЕ, ШАРПЛАНИНСКО .(Тулипа сцардица Борнм.) – локален македонски флористички ендемит од фамилијата Лилиацеае (кринови), познат за планината Жеден и околината на селото Радуша. Вл. М. Радомир Лаловиќ